Блэкберн Шарк: Британдық торпедалық бомбалаушы ұшағының тарихы

Кіріспе

Blackburn Shark – британдық авиация өндіруші Blackburn Aircraft компаниясы жобалаған және құрастырған, кемеге орналастырылатын торпедалық бомбалаушы. Алғашқыда ол Blackburn T.S.R. деп аталды, бұл «торпеданы іздеу және барлау» деген мағынаны білдіреді, оның арналған міндеттеріне сілтеме жасайды. «Акула» – Blackburn компаниясының екі қанатты торпедалық бомбалаушыларының соңғысы. T.S.R. Blackburn компаниясының бұрынғы теңіз авиациялық жобаларынан елеулі өзгешеліктерді көрсетті, себебі жобалау тобы ағымдық сымдарды қолдануды жоққа шығарып, көлбеу тіректерді пайдалануға басымдық берді. Бастапқыда T.S.R. конструкциясында ашық кабиналар болды, олар түтін шығаратын құбыр арқылы жылытылды. Ұшу беттерінің көп бөлігі матамен жабылған; қанат ұштары зақымданған жағдайда оларды оңай ауыстыру үшін шешіліп тұратын болды. Негізгі жанармай бактерілері конструкцияның бір бөлігі болған жоқ; оның орнына, ұшқыштың алдындағы герметикалық бөлімдерде 182,5 галлонға дейін жанармай сыйымдылығы бар екі ажыратылатын дуралюминий бактер орналастырылған. Ұшақтың қалыпты ұшу қашықтығы 623 мильді құрады, бірақ торпедалық тіреуіштерге бекітілген цилиндрлі бак арқылы 1130 мильге дейін ұзартуға болады, ол 150 галлонға дейін қосымша жанармай сыйымдылығына ие. Өндіруші жүргізген сынақтар аяқталғаннан кейін, қозғалтқыш ұзын хордамен жабылған бұл прототип 1933 жылдың 26 қарашасында RAF Martlesham Heath әуе және қару-жарақ эксперименталды орталығына (A&AEE) ресми бағалау үшін жіберілді. Blackburn компаниясына жаңа 13/35 техникалық талапнамасымен бірге No. 334315/34 шарты берілді. Содан кейін, 1937 жылдың қаңтар айында шығарылған 19/36 техникалық талапнамасына сәйкес қосымша No. 510994/35 шарты да жасалды. Одан кейін көптеген келісімшарттар жасалды, нәтижесінде өндіріс деңгейі Blackburn компаниясының көптеген бұрынғы ұшақтарының өндірісінен асып түсті. Үш жылдық өндіріс кезеңінде FAA-ға барлығы 238 Shark ұшағы жеткізілді, олардың ішінде 16 Mk I (Tiger IV), 126 Mk II (Tiger VI) және 95 Mk III (Tiger VI) болды.

The Blackburn Shark was a carrier borne torpedo bomber designed and built by the British aviation manufacturer Blackburn Aircraft. It was originally known as the Blackburn T. S. R., standing for "torpedo spotter reconnaissance", in reference to its intended roles. The Shark was the last of Blackburn's biplane torpedo bombers. The T. S. R. represented a substantial departure from Blackburn's previous naval aircraft designs, as the design team had opted to eliminate almost all use of streamlined bracing wires in favour of slanted struts. Initially, the design of the T. S. R featured open cockpits, which were heated by an exhaust pipe muff. The majority of the flying surfaces had fabric coverings; the wing tips were detachable as to allow their easy replacement if damaged. The main fuel tanks were not integral to the structure; instead, two detachable tanks composed of duralumin were carried in separate watertight compartments forward of the pilot, housing up to 182.5 gallons of fuel. The aircraft had a range of 623 miles normally, but this could be extended to 1,130 miles via the use of a cylindrical tank, attached to the torpedo crutches, that was capable of holding up to 150 gallons of additional fuel. Following the completion of manufacturer trials, during which the engine was enclosed in a long chord cowling, this prototype was delivered to the Aeroplane and Armament Experimental Establishment (A&AEE) at RAF Martlesham Heath for an official performance evaluation on 26 November 1933. Blackburn was issued contract No. 334315/34 in conjunction with the new Specification 13/35. I, along with the additional contract No. 510994/35 to Specification 19/36, which was issued in January 1937. Even more contracts soon followed, leading to the rate of production exceeding that of numerous preceding Blackburn aircraft. During a three year production run, a total of 238 Sharks were delivered to the FAA, comprising 16 Mk I (Tiger IV), 126 Mk II ( Tiger VI) and 95 Mk III ( Tiger VI).

Әуе флотының әуе бөлімі

1935 жылдың мамыр айында «Акула» 820 теңіз әуе эскадрильясының құрамына қабылданып, HMS Courageous кемесіндегі Fairey Seals ұшақтарын алмастырды. Келесі жылы 810 және 821 эскадрильяларын да жарақтандырды. «Акула» ұшақтарының фронттық операциялары салыстырмалы түрде қысқа мерзімде тоқтатылды, себебі 1937 жылдан бастап оларды қабілетті Fairey Swordfish ұшақтары алмастыра бастады. Дегенмен, оның қосалқы рөлдердегі маңыздылығы оны осыдан кейін де көп жылдар бойы қолдануға мүмкіндік берді; Солленттегі Лидедегі B және C оқу ұшуларында көптеген Shark II ұшақтары пайдаланылды. 20 «Акула» ұшағы Blackburn компаниясымен нысана сүйрегіштерге түрлендіріліп, 1939 жылдан бастап пилоттарды даярлау үшін Аботсинч, Госпорт, Крейл және Арброаттағы бөлімшелерде қолданылды. 1939 жылдың 4 қаңтарында екі «Акула» ұшағы Сингапур, Селетардағы №4 әуе шабуылына қарсы әрекет ету бөліміне қосылды. 1940 жылдың 26 мамыры мен 4 маусымы аралығында Дюнкерк эвакуациясы кезінде көптеген «Акула» ұшақтары Англия арнасынан өтіп, жарықшамдарды пайдаланып Kriegsmarine E қайықтарын анықтап, жарықтандырды, олар басқаша қаруланбаған еді; бұл операциялар нашар ауа райының салдарынан қиындыққа тап болып, ақырында тоқтатылды. Әуе бақылаушылары мен навигаторларды даярлау үшін Shark III ұшақтары кеңінен қолданылды, тіпті Тринидадқа дейін; осы рөлінде олардың қолданылуы 1942 жылға дейін жалғасты. Көптеген «Акула» ұшақтары RAF Seletar базасында нысана сүйрегіштер ретінде орналастырылды. 1942 жылдың қаңтар айында бұл типтегі ұшақтар Малайяға басып кірген Жапон императорлық армиясының бөлімшелеріне қарсы патрульдік миссияларды және тіпті бомбалау шабуылдарын жүргізу үшін пайдаланылды. 193 жылы 22 қазанда португалиялық «Акула» ұшағы Бом Сукцесо мен RAF Calshot арасында ұзақ қашықтыққа тоқтамай ұшты, Лондонға дипломатиялық хабарламаны жеткізіп, алты күннен кейін қайтып келді. 1936 жылы Канада Корольдік әуе күштері (RCAF) жеті Blackburn Shark II (760 а.к./570 кВт Tiger VI) ұшағын сатып алды, олардың алғашқы төртеуі сол жылдың қыркүйек айында жеткізілді. Канадада жасалған ұшақтар Pegasus IX қозғалтқыштарымен жабдықталған және №6 және №4 (BR) эскадрильяларына жеткізілді. Алайда, Ванкуверде көп мөлшерде өндіріске қол жеткізілген кезде, «Акула» Канаданың соғыс уақытындағы қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ескіргендігі анықталды. Дегенмен, бұл ұшақтар теңіздік барлау және Канадаға жақын жердегі достық кемелерді сүйемелдеу үшін пайдаланылды. RCAF-тың соңғы «Акула» ұшақтары, олардың кейбіреулері гидроұшақтар ретінде пайдаланылды, 1944 жылдың тамызында қызметтен шығарылды, содан кейін бес ұшақ Тринидадтағы RN Air Observers' School мектебіне берілді.

During May 1935, the Shark entered service with 820 Naval Air Squadron, replacing its Fairey Seals, aboard HMS Courageous. During the following year, it also equipping an additional two squadrons, 810 and 821. Frontline operations involving the Shark were curtailed after only a relatively short timespan, as the type had started to be replaced by the more capable Fairey Swordfish as early as 1937. However, its value in secondary roles meant that it continued to be operated for numerous years beyond this point; a considerable number of Shark IIs were operated by the B and C training flights at Lee on Solent. 20 Sharks were converted by Blackburn into target tugs and saw use at units in Abbotsinch, Gosport, Crail, and Arbroath to help train pilots, starting in 1939. On 4 January 1939, two Sharks were taken up by No. 4 Anti Aircraft Co Operation Unit in Seletar, Singapore. During the Dunkirk evacuation conducted between 26 May and 4 June 1940, numerous Sharks flew across the English Channel to spot and illuminate Kriegsmarine E boats using flares, they were otherwise unarmed; these operations were hindered and eventually stopped by poor weather conditions. Widespread use of the Shark III for the training of aerial observers and navigators proceeded as far afield as Trinidad; its use in this role continued to as late as 1942. Numerous Sharks would eventually be based at RAF Seletar as target tugs. During January 1942, the type was used to conduct patrol missions and even bombing raids against units of the Imperial Japanese Army as it advanced into Malaya. On 22 October 193, a long distance non stop flight was conducted by a Portuguese Shark between Bom Succeso and RAF Calshot, carrying a diplomatic dispatch to London and returning six days later. During 1936, the Royal Canadian Air Force (RCAF) purchased seven Blackburn Shark II (760 hp/570 kW Tiger VI), the first four of which were shipped in September of that year. The Canadian built aircraft were powered by Pegasus IX engines and were supplied to Nos 6 and 4 (BR) Squadrons. However, by the time quantity manufacturing had been attained in Vancouver, it was becoming increasingly recognised that the Shark was too obsolete to fulfil Canada's ongoing wartime needs. Nevertheless, these aircraft produced were deployed for naval reconnaissance and the escorting of friendly shipping near to Canada. The last of the RCAF's Sharks, some of which were operated as floatplanes, were withdrawn from service in August 1944, after which five aircraft were transferred to the RN Air Observers' School in Trinidad.

Нұсқалар

В 3: Торпедалық бомбалаушы прототипі. В 6: Акула прототипі. Shark Mk I: Ұлыбритания Корольдік теңіз флоты үшін екі немесе үш орындық торпедалық бомбалаушы, барлау ұшағы. 700 а.к. (500 кВт) Armstrong Siddeley Tiger IV радиалды поршеньді қозғалтқышымен жабдықталған. Shark Mk II: Ұлыбритания Корольдік теңіз флоты мен RCAF үшін екі немесе үш орындық торпедалық бомбалаушы, барлау ұшағы. 760 а.к. (570 кВт) Armstrong Siddeley Tiger VI радиалды поршеньді қозғалтқышымен жабдықталған. Shark Mk IIA: Португалия теңіз флоты үшін екі немесе үш орындық торпедалық бомбалаушы, барлау ұшақтары. 760 а.к. (570 кВт) Armstrong Siddeley Tiger VIC радиалды поршеньді қозғалтқышымен жабдықталған. Алтысы салынды. Shark Mk III: Ұлыбритания Корольдік теңіз флоты үшін екі немесе үш орындық торпедалық бомбалаушы, барлау ұшағы. Шыны қаптамасы және экипажты оқыту үшін қос басқару құрылғыларымен жабдықталған. 800 а.к. (600 кВт) Bristol Pegasus III радиалды поршеньді қозғалтқышымен жабдықталған.