Гректік мифологиядағы Ғерион: үш денелі алып, Медуза немересі. Еритейя аралында тұрған, мал өсіруші алып туралы аңыз. Мифтер, тарих, және грек өркениеті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грекия мифологиясындағы алып
Giant in Greek mythology
шабақтар туысы
the genus of crabs
Грекия мифологиясында Герион (['/dʒ//ɪər//i//ə//n/ немесе '/ɡ//ɛ//r//i//ə//n/; сондай-ақ Герионе, жатыс есім: Γηρυόνος), Хрисаор мен Каллирхоэдің ұлы, Медузаның немересі және Пегастың сіңілі баласы, Жерорта теңізінің қашықтағы батысындағы мифтік Гесперид аралдарындағы Эритея аралында мекендеген қорқынышты алып еді. Кейінгі гректер бұл аймақты Оңтүстік Ибериядағы Тартессоспен байланыстырды. Герионды көбінесе үш денесі мен үш басы бар, немесе үш басы мен бір денесі бар, немесе үш денесі мен бір басы бар монстр ретінде сипаттаған. Ол көбінесе адам тәрізді, бірақ кейбір ерекшеліктерімен (мысалы, қанаттары немесе бірнеше денесі сияқты) және мифологияда малдарымен атақты.
In Greek mythology, Geryon ('/dʒ//ɪər//i//ə//n/ or '/ɡ//ɛ//r//i//ə//n/; also Geryone; , genitive: Γηρυόνος), son of Chrysaor and Callirrhoe, the grandson of Medusa and the nephew of Pegasus, was a fearsome giant who dwelt on the island Erytheia of the mythic Hesperides in the far west of the Mediterranean. A more literal minded later generation of Greeks associated the region with Tartessos in southern Iberia. Geryon was often described as a monster with either three bodies and three heads, or three heads and one body, or three bodies and one head. He is commonly accepted as being mostly humanoid, with some distinguishing features (such as wings, or multiple bodies etc.) and in mythology, famed for his cattle.
Сыртқы келбеті
Гесиодтың айтуынша, Герионның бір денесі мен үш басы болған, бірақ Эсхил дәстүрі бойынша оған үш дене болған. Стесихордың жоғалған сипаттамасында оның алты қолы мен алты аяғы бар және қанатты екені айтылады; б.з.д. VI ғасырдың ортасында Герионды қанатты етіп бейнелейтін халкидтік вазалар сақталған. Кейбір мәліметтерде оның алты аяғы болса, ал басқалары үш денесінің бір жұп аяққа біріккенін айтады. Бұл ерекшеліктерден басқа, оның сыртқы келбеті жауынгерге ұқсас болған. Оның екі баслы иті Орфрус болған, ол Сербердің інісі, және Орфрус күзеткен әдемі қызыл мал тобы мен Эритейдің ұлы Евритион оның қасында болған.
According to Hesiod Geryon had one body and three heads, whereas the tradition followed by Aeschylus gave him three bodies. A lost description by Stesichoros said that he has six hands and six feet and is winged; there are some mid 6th century BC Chalcidian vases portraying Geryon as winged. Some accounts state that he had six legs as well while others state that the three bodies were joined to one pair of legs. Apart from these bizarre features, his appearance was that of a warrior. He owned a two headed hound named Orthrus, which was the brother of Cerberus, and a herd of magnificent red cattle that were guarded by Orthrus, and a herder Eurytion, son of Erytheia.
Гераклдің оныншы еңбегі
Псевдо-Аполлодордың кітапханасындағы ең толық мәліметте Геракл Герионның малын (Γηρυόνου βόες) ондық еңбегі ретінде алу үшін Эрифеяға сапар шегуі керек болды. Жолда ол Ливия шөлін кесіп өтіп, ыстықтан қатты шаршап, Күнге жебені атты. Гелиос «оның батылдығына таңданып», Гераклге күн сайын түнде батыстан шығысқа қарай теңізді кесіп өтуге арналған алтын кәсені сыйлады. Геракл онымен Эрифеяға жетті, бұл мотив ваза суретшілерінде жиі кездеседі. Мұндай керемет көлік Эрифеяның, күн батудың «қызыл аралының» нақты географиялық орналасуын күмәнді етеді. Геракл Эрифеяға жеткенде, ол екі баспен келген Орфрус итімен бірден бетпе-бет кездесті. Зәйтүн ағашынан жасалған дубісімен Геракл күзетші итті бір соққымен өлтірді. Евритион, малшы, Орфрусқа көмектесуге келді, бірақ Геракл оны да сол күйде өлтірді. Ол үш қалқан, үш сүйек және үш шлем киіп, шайқасқа кірісті. Гераклді Анфема өзені бойында қуалайтын ол Лернейлік Гидраның улы қанына малынған жебеден қаза тапты. Геракл жебені Герионның маңдайына тигізіп, «Герион мойнын бір жаққа иді, нәзік пішінін жоғалтқан мақ сияқты, бірден гүлдерін төкті». Содан кейін Геракл малды Эврисфейге қайтаруы керек болды. Римдік әңгімелерде Италиядағы Авентин төбесінде Геракл ұйықтағанда Какус малдың бір бөлігін ұрлап, із қалдырмау үшін малды кері жүргізді, бұл жас Гермес жасаған әрекетті қайталады. Кейбір нұсқаларға сәйкес, Геракл қалған малын Какус ұрлаған малды жасырған үңгірдің жанынан өткізді, сонда олар бір-біріне дауыс қойып, шақыра бастады. Басқаларында Кака, Какус қарындасы, Гераклге оның қайда екенін айтты. Геракл Какусты өлтірді, ал римдіктердің айтуынша, ол кейінірек Forum Boarium, мал базары орналасқан жерде құрбандық тастағын салған. Гераклды ашуландыру үшін Гера малды шағып, ашуландырып, таратып жіберу үшін бір құсты жіберді. Бір жыл ішінде батыр оларды қайтарып алды. Содан кейін Гера өзеннің деңгейін көтеріп, су тасқынына ұшыратты, Геракл малмен бірге өте алмады. Ол суды таязету үшін өзенге тас үйді. Ақыры, ол Эврисфей сарайына жеткенде, мал Гераға құрбандыққа шалынды. Энеидада Вергилий Пренесте патшасы Эрулдың үш жаны бар бейнесін Герионға негіздеген болуы мүмкін, ал Геркулестің Герионды жеңісі VIII кітапта айтылған. Генцаноның Геркулестік саркофагында Герионның үш басты суреті бейнеленген.
In the fullest account in the Bibliotheke of Pseudo Apollodorus, Heracles was required to travel to Erytheia, in order to obtain the Cattle of Geryon (Γηρυόνου βόες) as his tenth labour. On the way there, he crossed the Libyan desert and became so frustrated at the heat that he shot an arrow at Helios, the Sun. Helios "in admiration of his courage" gave Heracles the golden cup he used to sail across the sea from west to east each night. Heracles used it to reach Erytheia, a favorite motif of the vase painters. Such a magical conveyance undercuts any literal geography for Erytheia, the "red island" of the sunset. When Heracles reached Erytheia, no sooner had he landed than he was confronted by the two headed dog, Orthrus. With one huge blow from his olive wood club, Heracles killed the watchdog. Eurytion, the herdsman, came to assist Orthrus, but Heracles dealt with him the same way. On hearing the commotion, Geryon sprang into action, carrying three shields, three spears, and wearing three helmets. He pursued Heracles at the River Anthemus but fell victim to an arrow that had been dipped in the venomous blood of the Lernaean Hydra, shot so forcefully by Heracles that it pierced Geryon's forehead, "and Geryon bent his neck over to one side, like a poppy that spoils its delicate shapes, shedding its petals all at once". Heracles then had to herd the cattle back to Eurystheus. In Roman versions of the narrative, on the Aventine Hill in Italy, Cacus stole some of the cattle as Heracles slept, making the cattle walk backwards so that they left no trail, a repetition of the trick of the young Hermes. According to some versions, Heracles drove his remaining cattle past a cave, where Cacus had hidden the stolen animals, and they began calling out to each other. In others, Caca, Cacus' sister, told Heracles where he was. Heracles then killed Cacus, and according to the Romans, founded an altar where the Forum Boarium, the cattle market, was later held. To annoy Heracles, Hera sent a gadfly to bite the cattle, irritate them and scatter them. The hero was within a year able to retrieve them. Hera then sent a flood which raised the level of a river so much, Heracles could not cross with the cattle. He piled stones into the river to make the water shallower. When he finally reached the court of Eurystheus, the cattle were sacrificed to Hera. In the Aeneid, Vergil may have based the triple souled figure of Erulus, king of Praeneste, on Geryon and Hercules' conquest of Geryon is mentioned in Book VIII. The Herculean Sarcophagus of Genzano features a three headed representation of Geryon.
Стезихордың есебі
Поэт Стесихор б.з.д. VI ғасырда "Герионеис" (Γηρυονηΐς) атты өлең жазған, ол, әрине, Bibliotheke-дегі осы бөлімнің көзі болды; онда Тартесс туралы алғашқы сілтеме бар. Оксиринк қаласында табылған папирустардан (дәлел жоқ болса да) Стесихордың малды ұрлау туралы Герионға хабарлаған Меноиттер деген кейіпкерді енгізгендігі мүмкін. Содан кейін Герион анасы Каллирхомен сұхбаттасып, Гераклмен бетпе-бет келмеуін өтінді. Олар Герионның өлместікке ие болатынына күмән білдірген сияқты. Құдайлар кеңеске жиналып, Афина Посейдонға Гераклді Посейдонның немересі Герионнан қорғайтынын ескертті. Денис Пейдж Герьон оқиғасының вазалық суреттерде бейнеленуінің б.з.д. VI ғасырдың ортасынан бастап артып келе жатыр деп байқап, Стесихордың "Герионеисі" осыған түрткі болған деп болжайды. Фрагменттер поэманың жиырма алты жолды үштіктерден – стиф, антистроф және эподадан – тұратынын көрсетуге жеткілікті, олар түпнұсқалық шиыршықта бағандар бойынша қайталанады, бұл Пейджге көптеген фрагменттерді, кейде бір сөзден аспайтын, дұрыс орындарына орналастыруға көмектесті.
The poet Stesichorus wrote a poem "Geryoneis" (Γηρυονηΐς) in the sixth century BC, which was apparently the source of this section in Bibliotheke; it contains the first reference to Tartessus. From the fragmentary papyri found at Oxyrhyncus it is possible (although there is no evidence) that Stesichorus inserted a character, Menoites, who reported the theft of the cattle to Geryon. Geryon then had an interview with his mother Callirrhoe, who begged him not to confront Heracles. They appear to have expressed some doubt as to whether Geryon would prove to be immortal. The gods met in council, where Athena warned Poseidon that she would protect Heracles against Poseidon's grandson Geryon. Denys Page observes that the increase in representation of the Geryon episode in vase paintings increased from the mid sixth century and suggests that Stesichorus' "Geryoneis" provided the impetus. The fragments are sufficient to show that the poem was composed in twenty six line triads, of strophe, antistrophe and epode, repeated in columns along the original scroll, facts that aided Page in placing many of the fragments, sometimes of no more than a word, in what he believed to be their proper positions.
Паузанияның есебі
Паузаний өзінің "Грекия сипаттамасы" еңбегінде Герионның Эритея атты қызы болғанын, оның Гермеспен Норакс атты ұлы болғанын, ал Норакс Сардиниядағы Нора қаласын негіздегенін жазады.
In his work Description of Greece, Pausanias mentions that Geryon had a daughter, Erytheia, who had a son with Hermes, Norax, the founder of the city of Nora in Sardinia.
Дантедің тозақта
Дантенің 14 ғасырдағы "Тозақ" дастанындағы Герион ешқандай бұрынғы жазбаларға ұқсамайды. Мұнда Герион – алаяқтықтың монстры, аю немесе арыстандың тырнақтары, құйрығының ұшында шаянның уытты шаншығы бар, жабайы құстың денесі мен қанаттары бар, бірақ "адал адам", бұқа, қошқар, арыстан немесе бүркіт (мантикор сияқты) беті бар. Ол тозақтың жетінші және сегізінші шеңберлері арасындағы тік жардың көлеңкелі тереңдігінде қоныстанады (зорлық және қарапайым алаяқтық шеңберлері). Герион Вергилийдің шақыруымен шұңқырдан шығады, ал Данте үрейленеді, Вергилий осы жаратылыстың үстіне мінуді сұрайды. Олар оған отырып, Герион Флегетон өзенінің сарқырамасының төңірегінде айнала төмендейтін шеңберлермен үлкен тереңдікке, Алаяқтық шеңберіне дейін баяу сырғанап түседі.
The Geryon of Dante's 14th century epic poem Inferno bears no resemblance to any previous writings. Here, Geryon has become the Monster of Fraud, a beast with enormous dragon like wings with the paws of a bear or lion, the body of a wyvern, and a scorpion's poisonous sting at the tip of his tail, but with the face of an "honest man", bull, ram, lion, or an eagle (similar to a manticore). He dwells somewhere in the shadowed depths below the cliff between the seventh and eighth circles of Hell (the circles of violence and simple fraud, respectively); Geryon rises from the pit at Virgil's call and to Dante's horror Virgil requests a ride on the creature's back. They then board him, and Geryon slowly glides in descending circles around the waterfall of the river Phlegethon down to the great depths to the Circle of Fraud.
Ортағасырлық Иберия мәдениетінде
Герион туралы аңыз Испания мен Португалия мемлекеттерінің құрылуымен байланысты, себебі ол Иберия түбегінде мекендеген адам деп есептелді. Орта ғасыр авторлары, мысалы, Жирона епископы Жоан Маргарит и Пау (1422-1484) және Толедо епископы Родриго Хименес де Рада грек басқыншысына қарсы Герионның қарсыласуын ақтауға тырысты. Португалиялық монах Бернардо де Брито осы құбыжықты Тубалдың ұрпақтарын зорлықпен басқарған тарихи басқыншы деп қарастырады.
The myth of Geryon is linked to the building of the nations of Spain and Portugal, since he was considered an inhabitant of the Iberian Peninsula. Medieval authors such as the bishop of Girona Joan Margarit i Pau (1422 1484) or the bishop of Toledo Rodrigo Ximénez de Rada tried to legitimate the resistance of Geryon against the Greek invader. The Portuguese friar Bernardo de Brito considers the monster a historical invader, ruling despotically over the descendants of Tubal.