Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грек мифологиясының қауіпті монстры
Тифон грек мифологиясында
Deadly monster of Greek mythology
Typhon in Greek mythology
Тифон (грекше Typhon, /ˈtaɪfɒn/, /ˈfən/; ), сондай-ақ Тифой (Typhoeus /ˈtaɪˈfiːəs/; Τυφωεύς), Тифаон (Τυφάων) немесе Тифос (Τυφώς) – грек мифологиясындағы ең қауіпті жаратылыстардың бірі, алып жылан тәрізді алып. Гесиодтың айтуынша, Тифон Гайя мен Тартардың ұлы. Дегенмен, бір деректе Тифонды Гераның ғана ұлы деп көрсетеді, ал екіншісі Тифонды Кронос ұрпағы дейді. Тифон мен оның серігі Эхидна көптеген танымал монстрлардың бабалары болды. Тифон Зевсті құлатып, космосқа билік етуге тырысты. Екеуі арасында қатты шайқас болды, Зевс найзағайларының көмегімен жеңіске жетті. Жеңілген Тифон Тартарға тасталды, Этна тауының астына көмілді немесе кейінірек Иския аралына жерленді. Тифон мифологиясы гректердің билікке ие болу мифінің бір бөлігі болып табылады, ол Зевстің қалай құдайлардың билеушісі болғанын түсіндіреді. Тифонның оқиғасы Питон (Аполлон өлтірген жылан) оқиғасымен де байланысты, және екі оқиға да, болжам бойынша, Таяу Шығыстың бірнеше көне нұсқаларынан шыққан. Тифон (шамамен б.з.д. 500 ж.) египеттік құдай Сетпен теңестірілді. Кейінгі деректерде Тифонды көбінесе алыптармен шатастырған.
Typhon ('/t//aɪ//f//ɒ//n//, // //f//ən/; , ), also Typhoeus (/t//aɪ/'/f//iː//ə//s/; Τυφωεύς), Typhaon (Τυφάων) or Typhos (Τυφώς), was a monstrous serpentine giant and one of the deadliest creatures in Greek mythology. According to Hesiod, Typhon was the son of Gaia and Tartarus. However, one source has Typhon as the son of Hera alone, while another makes Typhon the offspring of Cronus. Typhon and his mate Echidna were the progenitors of many famous monsters. Typhon attempted to overthrow Zeus for the supremacy of the cosmos. The two fought a cataclysmic battle, which Zeus finally won with the aid of his thunderbolts. Defeated, Typhon was cast into Tartarus, or buried underneath Mount Etna, or in later accounts, the island of Ischia. Typhon mythology is part of the Greek succession myth, which explained how Zeus came to rule the gods. Typhon's story is also connected with that of Python (the serpent killed by Apollo), and both stories probably derived from several Near Eastern antecedents. Typhon was (from c. 500 BC) also identified with the Egyptian god of destruction Set. In later accounts, Typhon was often confused with the Giants.
Туу
Гесиодтың «Теогония» (б.з.д. 8–7 ғасыр) шығармасына сәйкес, Тифон Гайяның (Жер) және Тартардың ұлы болды: «Зевс титандарды аспаннан қуғанда, алып Жер Тартардың махаббатынан, алтын Афродитаның көмегімен ең кіші баласы Тифонды дүниеге келтірді». Мифограф Аполлодор (б.з.б. 1-ші немесе 2-ші ғасыр) Гайяның Тифонды өзінің ұрпақтары – алыптарды жойғаны үшін құдайларға ашуланып туғанын қосады. Көптеген басқа да дереккөздерде Тифон Гайяның ұрпағы ретінде немесе жай ғана «жерден туған» деп айтылады, Тартар туралы ештеңе жазылмаған. Алайда, Гомердің Аполлонға арналған гимнінде (б.з.д. 6 ғасыр) Тифонның Гераның жалғыз баласы екені айтылады. Гера, Афинаны Зевстің өзі тудырғанына ашуланып, Гайяға, Уранға және Титандарға Зевстен де күшті ұл беруін сұрап дұға етеді, сосын жерге соққы беріп, жүкті болады. Гера нәресте Тифонды жылан Питонға тәрбиелеу үшін тапсырады, ал Тифон өсіп, адамдарға зор қайғы келтіретін жаратылысқа айналады. Бірнеше дереккөздер Тифонның туып, мекендеген жерін Киликияда, әсіресе Киликияның ежелгі жағалау қаласы Корик (қазіргі Қызқалеси, Түркия) маңындағы аймақта орналастырады. Ақын Пиндар (б.з.д. 470 ж. шамасында) Тифонды «киликиялық» деп атайды және Тифон Киликияда туып, «танымал Киликия үңгірінде» өскенін айтады, бұл Түркиядағы Корикия үңгіріне сілтеме болуы мүмкін. Эсхилдің «Шынжырланған Прометей» трагедиясында Тифон «Киликия үңгірлерінің тұрғыны» деп аталады, ал Аполлодор мен ақын Нонн (б.з.б. 4-ші немесе 5-ші ғасыр) Тифонның Киликияда туғанын айтады. «Илиада» дастанына жасалған b scholia 2.783, мүмкін Орфик дәстүрін сақтайды, Тифонның Киликияда, Кронос ұлы ретінде туғанын көрсетеді. Гайя, алыптардың жойылғанына ашуланып, Гераға Зевс туралы жалған ақпарат береді. Сондықтан Гера Зевстің әкесі Кроносқа (Зевс оны құлатқан) барады, ал Кронос Гераға өзінің спермасымен майланған екі жұмыртқаны береді, оларды жерге көмуді және олардан Зевсті құлатушы туатынын айтады. Зевске ашуланған Гера жұмыртқаларды Киликияда «Аримонның астында» көмеді, бірақ Тифон дүниеге келгенде, Гера енді Зевспен татуласып, оған хабарлайды.
According to Hesiod's Theogony (c. 8th – 7th century BC), Typhon was the son of Gaia (Earth) and Tartarus: "when Zeus had driven the Titans from heaven, huge Earth bore her youngest child Typhoeus of the love of Tartarus, by the aid of golden Aphrodite". The mythographer Apollodorus (1st or 2nd century AD) adds that Gaia bore Typhon in anger at the gods for their destruction of her offspring the Giants. Numerous other sources mention Typhon as being the offspring of Gaia, or simply "earth born", with no mention of Tartarus. However, according to the Homeric Hymn to Apollo (6th century BC), Typhon was the child of Hera alone. Hera, angry at Zeus for having given birth to Athena by himself, prayed to Gaia, Uranus, and the Titans, to give her a son stronger than Zeus, then slapped the ground and became pregnant. Hera gave the infant Typhon to the serpent Python to raise, and Typhon grew up to become a great bane to mortals. Several sources locate Typhon's birth and dwelling place in Cilicia, and in particular the region in the vicinity of the ancient Cilician coastal city of Corycus (modern Kızkalesi, Turkey). The poet Pindar (c. 470 BC) calls Typhon "Cilician", and says that Typhon was born in Cilicia and nurtured in "the famous Cilician cave", an apparent allusion to the Corycian cave in Turkey. In Aeschylus' Prometheus Bound, Typhon is called the "dweller of the Cilician caves", and both Apollodorus and the poet Nonnus (4th or 5th century AD) have Typhon born in Cilicia. The b scholia to Iliad 2.783, preserving a possibly Orphic tradition, has Typhon born in Cilicia, as the offspring of Cronus. Gaia, angry at the destruction of the Giants, slanders Zeus to Hera. So Hera goes to Cronus, her and Zeus' father (whom Zeus had overthrown), and Cronus gives Hera two eggs smeared with his own semen, telling her to bury them underground, and that from them would be born one who would overthrow Zeus. Hera, angry at Zeus, buries the eggs in Cilicia "under Arimon", but when Typhon is born, Hera, now reconciled with Zeus, informs him.
Ұрпағы
Гесиодтың «Теогония» кітабында Тифон Эхиднамен «махаббатқа берілгені» айтылады, ол – жартылай әйел, жартылай жыланнан тұратын құбыжық, және олардан «қаһарлы ұрпақтар» дүниеге келген. Гесиодтың сөзіне сүйенсек, біріншісі – Герионның малын күзеткен екі басты ит Ортрос, екіншісі – Аид қақпасын күзеткен көп басты ит Кербер, ал үшіншісі – Лернейлік гидра, көп басты жылан, оның бір басы кесілсе, орнына тағы екі басы өседі. «Теогонияда» кейін екіұшты «ол» туралы айтылады, бұл Эхиднаға сілтеме болуы мүмкін, ол Тифонмен бірге Химераның (жартылай арыстан, жартылай ешкі және жылан басты құйрығы бар отты жануар) анасы болып табылады. Мифограф Акусила (б.з.д. 6 ғасыр) Кербер мен «басқа да құбыжықтардың» Эхидна мен Тифоннан тарағанын айтады, сондай-ақ Прометейдің бауырларын жеген Кавказдық бүркітін де қосады. Афиналық мифограф Ферекид (б.з.д. 5 ғасыр) Прометейдің бүркітін атап, Ладонды да қосады (Ферекид бұл атауды қолданбаса да), ол Гесперидтер бағындағы алтын алмаларды күзеткен айдаһар (Гесиодтың айтуынша, Цето мен Форкистің ұрпағы). Лирикалық ақын Ласс Гермионалық (б.з.д. 6 ғасыр) Сфинксті қосады. Кейінгі авторлар көбінесе Тифонның Эхиднадан туған ұрпақтарын сақтап, жаңаларын қосады. Аполлодор олардың ұрпақтары ретінде Ортросты, Химераны (көзі ретінде Гесиодты келтіреді), Кавказдық бүркітін, Ладонды және Сфинксті атайды, сондай-ақ анасы белгісіз Немейлік арыстанды және батыр Тесейдің (Гесиод есімдерін атамаған) өлтірген Кроммиондық шошқаны да қосады. Гигин (б.з.д. 1 ғасыр) Тифонның ұрпақтарының тізімінде (барлығы Эхиднадан) жоғарыда аталғандардан: Керберді, Химераны, Сфинксті, Гидраны және Ладонды сақтап, «Горгонды» қосады (Гигин бұл Медузаның анасын білдіреді, ал Гесиодтың үш Горгоны, оның бірі Медуза, Цето мен Форкистің қыздары еді), Алтын жүнді күзеткен Колхидтік айдаһарды және Сцилланы да қосады. Гарпиялар, Гесиодта Таумас пен Океанида Электраның қыздары, бір деректе Тифонның қыздары деп айтылады. Троя соғысы кезінде троялық дін қызметшісі Лаоконға шабуыл жасаған теңіз жыландары, мүмкін, Тифон мен Эхиднаның ұрпақтары болған деуге болады. Гесиодтың айтуынша, жеңілген Тифон – құртқыш дауылдардың әкесі.
According to Hesiod's Theogony, Typhon "was joined in love" to Echidna, a monstrous half woman and half snake, who bore Typhon "fierce offspring". First, according to Hesiod, there was Orthrus, the two headed dog who guarded the Cattle of Geryon, second Cerberus, the multiheaded dog who guarded the gates of Hades, and third the Lernaean Hydra, the many headed serpent who, when one of its heads was cut off, grew two more. The Theogony next mentions an ambiguous "she", which might refer to Echidna, as the mother of the Chimera (a fire breathing beast that was part lion, part goat, and had a snake headed tail) with Typhon then being the father. While mentioning Cerberus and "other monsters" as being the offspring of Echidna and Typhon, the mythographer Acusilaus (6th century BC) adds the Caucasian Eagle that ate the liver of Prometheus. The mythographer Pherecydes of Athens (5th century BC) also names Prometheus' eagle, and adds Ladon (though Pherecydes does not use this name), the dragon that guarded the golden apples in the Garden of the Hesperides (according to Hesiod, the offspring of Ceto and Phorcys). The lyric poet Lasus of Hermione (6th century BC) adds the Sphinx. Later authors mostly retain these offspring of Typhon by Echidna, while adding others. Apollodorus, in addition to naming as their offspring Orthrus, the Chimera (citing Hesiod as his source) the Caucasian Eagle, Ladon, and the Sphinx, also adds the Nemean lion (no mother is given), and the Crommyonian Sow, killed by the hero Theseus (unmentioned by Hesiod). Hyginus (1st century BC), in his list of offspring of Typhon (all by Echidna), retains from the above: Cerberus, the Chimera, the Sphinx, the Hydra and Ladon, and adds "Gorgon" (by which Hyginus means the mother of Medusa, whereas Hesiod's three Gorgons, of which Medusa was one, were the daughters of Ceto and Phorcys), the Colchian dragon that guarded the Golden Fleece and Scylla. The Harpies, in Hesiod the daughters of Thaumas and the Oceanid Electra, in one source, are said to be the daughters of Typhon. The sea serpents which attacked the Trojan priest Laocoön, during the Trojan War, were perhaps supposed to be the progeny of Typhon and Echidna. According to Hesiod, the defeated Typhon is the father of destructive storm winds.
Ноннның Дионисикасы
Соғыстың ең ұзақ және ең толымды нұсқасы Ноннның «Дионисика» (б.з. 4-5 ғасырлары) еңбегінде кездеседі. Зевс найзағайларын бір үңгірде жасырады, осылайша Плутоның бойын бағындырып, Танталусты дүниеге келтіруді ниеттендіреді. Бірақ найзағайлардан шыққан түтін Тифонға, Гайяның басшылығымен, Зевстің қаруларын тауып, ұрлап, басқа үңгірге жасыруға мүмкіндік береді. Тифон дереу "қолын көкте қалықтап", аспанға қарсы ұзақ және күшті шабуылға көшеді. Содан кейін ол "ауадан түсіп", теңіздерге шабуыл жасайды. Ақырында Тифон Зевстің найзағайларын қолдануға тырысады, бірақ олар "жаңа қолдың тигенін сезінді, ал еркектік күші жойылды". Зевстің сіңірлері соғыс барысында қалай және қашан жерге түскенін Нонн нақты айтпайды, бірақ Тифон оларды да алып кеткен. Зевс Кадмус пен Панмен бірге Тифонды алдау жоспарын құрады. Кадмус қойшы киіміне кіріп, Тифонды сыбызғымен әуелетеді, ал Тифон найзағайларды Гайяға сеніп, естіген музыканың көзін іздеуге шығады. Кадмусты тауып, оны жарысқа шақырады, Гераны қоспағанда, кез келген құдайды әйел ретінде ұсынады, себебі Тифон Гераны өзіне сақтап қойған. Кадмус Тифонға, егер оған сыбызғысының "ұсақ әуені" ұнаса, онда оның лирасының музыкасын одан да жақсы көретінін айтады, егер оны Зевстің сіңірлерімен тартып қойса. Тифон сіңірлерді алып, Кадмусқа береді, ол оларды тағы бір үңгірге жасырып, қайтадан өзінің баянды сыбызғысын ойнай бастайды, сонда "Тифон Кадмусқа әуені үшін жан-жүрегін сыйлады". Тифонның назарынан тыс қалған Зевс найзағайларын қайтарып алады. Кадмус ойнауын тоқтатады, ал Тифон сиқырдан босап, найзағайдың жоғалғанын байқау үшін үңгіріне қайтады. Ашуға булыққан Тифон әлемге апаттарды шашырады: жануарлар желінеді (Тифонның көптеген бастары әрқайсысы өз түрінің жануарларын жейді), өзендер шаңға айналады, теңіздер құрғақ жерге айналады, ал жер "құрып кетеді". Күн Тифонмен аяқталады, бірақ оған қарсы ешкім тұра алмайды, ал басқа құдайлар "бусыз Нілдің жағасында жүргенде", Зевс таң атуын күтеді. Жеңіс Зевске "өкпелейді", оны "өз балаларының қорғаушысы болуға" шақырады. Таң атқанда Тифон Зевске қарсы дауыстап шақырады. Осылайша "Зевстің патшалық таяғы мен тағын" иелену үшін қатаң шайқас басталады. Тифон тауларды қорғандар етіп үйіп, "саны көп әскерімен" Зевске ағаштар мен тастарды бірінен соң бірін лақтырады, бірақ олардың барлығы жойылған, немесе бір жаққа ұшырылған, немесе Тифонға қайтарылған. Тифон Зевстің найзағайларын сөндіру үшін оларға су шашады, бірақ Зевс Тифонның бірнеше қолын "мұздаған ауаның пышақтай кескілерімен" кесіп тастайды, ал найзағайларын жібергенде Тифонның "соңы жоқ қолын" көбірек өртеп, оның "санасыз басын" кесіп тастайды. Тифонға төрт жел және "қатып қалған мұздың кескілері" шабуыл жасайды. Гайя өзінің күйіп, мұздаған ұлына көмектесуге тырысады. Ақырында Тифон құлайды, ал Зевс Тифонға Сицилия төбелерінің астында жерленетінін айтады, оның үстіне "Бұл Жердің ұлы Тифонның қабірі, ол бір кезде аспанға тас лақтырды, ал аспан оттары оны өртеп жіберді" деп жазылған ескерткіш орнатылады.
The longest and most involved version of the battle appears in Nonnus's Dionysiaca (late 4th or early 5th century AD). Zeus hides his thunderbolts in a cave, so that he might seduce the maiden Plouto, and so produce Tantalus. But smoke rising from the thunderbolts, enables Typhon, under the guidance of Gaia, to locate Zeus's weapons, steal them, and hide them in another cave. Immediately Typhon extends "his clambering hands into the upper air" and begins a long and concerted attack upon the heavens. Then "leaving the air" he turns his attack upon the seas. Finally Typhon attempts to wield Zeus' thunderbolts, but they "felt the hands of a novice, and all their manly blaze was unmanned." Now Zeus' sinews had somehow – Nonnus does not say how or when — fallen to the ground during their battle, and Typhon had taken them also. But Zeus devises a plan with Cadmus and Pan to beguile Typhon. Cadmus, disguised as a shepherd, enchants Typhon by playing the panpipes, and Typhon entrusting the thunderbolts to Gaia, sets out to find the source of the music he hears. Finding Cadmus, he challenges him to a contest, offering Cadmus any goddess as wife, excepting Hera whom Typhon has reserved for himself. Cadmus then tells Typhon that, if he liked the "little tune" of his pipes, then he would love the music of his lyre – if only it could be strung with Zeus' sinews. So Typhon retrieves the sinews and gives them to Cadmus, who hides them in another cave, and again begins to play his bewitching pipes, so that "Typhoeus yielded his whole soul to Cadmos for the melody to charm". With Typhon distracted, Zeus takes back his thunderbolts. Cadmus stops playing, and Typhon, released from his spell, rushes back to his cave to discover the thunderbolts gone. Incensed Typhon unleashes devastation upon the world: animals are devoured, (Typhon's many animal heads each eat animals of its own kind), rivers turned to dust, seas made dry land, and the land "laid waste". The day ends with Typhon yet unchallenged, and while the other gods "moved about the cloudless Nile", Zeus waits through the night for the coming dawn. Victory "reproaches" Zeus, urging him to "stand up as champion of your own children!" Dawn comes and Typhon roars out a challenge to Zeus. And a cataclysmic battle for "the sceptre and throne of Zeus" is joined. Typhon piles up mountains as battlements and with his "legions of arms innumerable", showers volley after volley of trees and rocks at Zeus, but all are destroyed, or blown aside, or dodged, or thrown back at Typhon. Typhon throws torrents of water at Zeus' thunderbolts to quench them, but Zeus is able to cut off some of Typhon's hands with "frozen volleys of air as by a knife", and hurling thunderbolts is able to burn more of Typhon's "endless hands", and cut off some of his "countless heads". Typhon is attacked by the four winds, and "frozen volleys of jagged hailstones." Gaia tries to aid her burnt and frozen son. Finally Typhon falls, and Zeus shouts out a long stream of mocking taunts, telling Typhon that he is to be buried under Sicily's hills, with a cenotaph over him which will read "This is the barrow of Typhoeus, son of Earth, who once lashed the sky with stones, and the fire of heaven burnt him up".
Беотия
Тифонның соңғы қалған жері Беотияда екендігі де айтылған. Гезиодтың «Гераклдің қалқаны» поэмасында Фиваға жақын тау Тифаониум деп аталады, бұл, мүмкін, Тифон Боеотия тауының астына жерленген ерте дәстүрді көрсетеді. Ал кейбіреулер Тифон Боетиядағы таудың астына көмілгенін, одан оттың шығуы мүмкін екенін айтқан.
Typhon's final resting place was apparently also said to be in Boeotia. The Hesiodic Shield of Heracles names a mountain near Thebes Typhaonium, perhaps reflecting an early tradition which also had Typhon buried under a Boeotian mountain. And some apparently claimed that Typhon was buried beneath a mountain in Boeotia, from which came exhalations of fire.
"Тайфун төсегі"
Гомер "Тифойдың төсегі" деп атаған жерді сипаттайды, оны Аримой (εἰν Ἀρίμοις) жерінде орналастырады, онда Зевс Тифойдың жерін найзағайларымен жазалайды. Бұл, болжам бойынша, Гезиод айтқандай, Тифонның жұбайы Эхидна "Аримада" (εἰν Ἀρίμοισιν) күзетшілік қызметін атқаратын жер. Бірақ Гомер де, Гесиод та осы Аримойдың немесе Ариманың қайда орналасқаны туралы ештеңе айтпайды. Осы жерде тарихи орын болғандығы және оның болуы мүмкін орны туралы сұрақ ежелгі заманнан бері болжамдар мен пікірталастардың нысаны болып келді. Страбон бұл мәселені егжей-тегжейлі талқылайды. Страбон Гомердің "Аримой" үшін ықтимал орындар ретінде Тифонмен байланысты бірнеше аймақтарды – Киликияны, Сирияны, Лидияны және Искья аралын келтіреді. Пиндар өз Киликиялық Тифонының Зевс "Аримойдың арасында" өлтірілгенін айтады, ал тарихшы Каллистен (б.з.д. IV ғасыр) Аримойды және Арима тауларын Киликияда, Каликадн өзеніне, Корикий үңгіріне және Сарпедон мүйісіне жақын орналастырған. Жоғарыда аталған "Илиада" 2.783-ке жасалған b scholia-да Тифон Киликияда "Аримонның астында" дүниеге келгені айтылады, ал Нонн Киликиядағы Тифонның "қанға батқан Арима үңгірі" туралы еске алады. Исс шығанағының ар жағында, ежелгі Сирияда Касиос тауы (қазіргі Джебель-Акра) және Оронт өзені орналасқан, бұл жерлер Тифонның Зевспен болған шайқасына байланысты. Страбонның мәлімдемесіне сәйкес, тарихшы Посидоний (б.з.д. II ғасыр шамасында) Аримойды Сирияның Арамейліктерімен теңестірген. Басқаша айтқанда, Страбонның сөзіне қарағанда, кейбір адамдар Аримойды Катакекауменде орналастырған, ал Лидиялық Ксант (б.з.д. V ғасыр) онда "Арким деген бір адам билік еткенін" қосты. Страбон сондай-ақ, "кейбір" адамдар үшін Гомердің "Тифон төсегі" "орманды жерде, Гидедің құнарлы жерінде" орналасқандығын, ал Гиде Сардистің (немесе оның акрополінің) тағы бір атауы екенін айтады, сондай-ақ Скепсилік Димитрий (б.з.д. II ғасыр) Аримойдың Катакекауменде, Мизияда орналасқандығы ең ықтимал деп ойлаған. Б.з.д. III ғасырдың ақыны Ликофрон Тифонның жұбайы Эхиднаның қонысын осы аймақта орналастырған. Аримамен байланысты деп Страбон атап өткен тағы бір орын – Искья аралы, онда Афиналық Ферекид айтқандай, Тифон қашқан, сондай-ақ Пиндар мен басқалар Тифонның жерленген жері деп айтқан аймақ. Аримамен байланыс аралдың грекше атауынан – "питекуссай" (маймыл деген грек сөзінен шыққан) туындайды, ал Страбонның сөзіне сәйкес, арал тұрғындары "аримой" этрускілерде де маймыл деген мағынаны білдіргенін айтқан.
Homer describes a place he calls the "couch [or bed] of Typhoeus", which he locates in the land of the Arimoi (εἰν Ἀρίμοις), where Zeus lashes the land about Typhoeus with his thunderbolts. Presumably this is the same land where, according to Hesiod, Typhon's mate Echidna keeps guard "in Arima" (εἰν Ἀρίμοισιν). But neither Homer nor Hesiod say anything more about where these Arimoi or this Arima might be. The question of whether an historical place was meant, and its possible location, has been, since ancient times, the subject of speculation and debate. Strabo discusses the question in some detail. Several locales, Cilicia, Syria, Lydia, and the island of Ischia, all places associated with Typhon, are given by Strabo as possible locations for Homer's "Arimoi". Pindar has his Cilician Typhon slain by Zeus "among the Arimoi", and the historian Callisthenes (4th century BC), located the Arimoi and the Arima mountains in Cilicia, near the Calycadnus river, the Corycian cave and the Sarpedon promomtory. The b scholia to Iliad 2.783, mentioned above, says Typhon was born in Cilicia "under Arimon", and Nonnus mentions Typhon's "bloodstained cave of Arima" in Cilicia. Just across the Gulf of Issus from Corycus, in ancient Syria, was Mount Kasios (modern Jebel Aqra) and the Orontes River, sites associated with Typhon's battle with Zeus, and according to Strabo, the historian Posidonius (c. 2nd century BC) identified the Arimoi with the Aramaeans of Syria. Alternatively, according to Strabo, some placed the Arimoi at Catacecaumene, while Xanthus of Lydia (5th century BC) added that "a certain Arimus" ruled there. Strabo also tells us that for "some" Homer's "couch of Typhon" was located "in a wooded place, in the fertile land of Hyde", with Hyde being another name for Sardis (or its acropolis), and that Demetrius of Scepsis (2nd century BC) thought that the Arimoi were most plausibly located "in the Catacecaumene country in Mysia". The 3rd century BC poet Lycophron placed the lair of Typhon's mate Echidna in this region. Another place, mentioned by Strabo, as being associated with Arima, is the island of Ischia, where according to Pherecydes of Athens, Typhon had fled, and in the area where Pindar and others had said Typhon was buried. The connection to Arima, comes from the island's Greek name Pithecussae, which derives from the Greek word for monkey, and according to Strabo, residents of the island said that "arimoi" was also the Etruscan word for monkeys.
Атауы
Тифунның аты бірнеше нұсқада кездеседі. Тифой және Тифаонның ең ерте пішіндері б.з.б. 5 ғасырға дейін қолданылған. Гомер Тифойды, ал Гесиод пен Гомердің Аполлонға арналған жырларында Тифой да, Тифаон да қолданылады. Кейінірек Тифос және Тифон пішіндері б.з.б. 5 ғасырдан бастап пайда болады, Тифон сол ғасырдың соңына қарай стандартты атымға айналады. Тифун атының бірнеше мүмкін шығу тегі ұсынылғанмен, оның шығу тегі әлі де белгісіз. Гесиодтың Тифунды дауыл желдерінің әкесі деп көрсетуіне сәйкес, кейбіреулер Тифун бастапқыда жел құдайы болған деп санайды, ал көне дереккөздер оны грек сөздерімен – tuphon, tuphos ("құйрық жел") сөзімен байланыстырады. Басқа теориялар бойынша, аты грек түбірінен шыққан, "түтін" деген мағынаны білдіреді (Тифунның жанартаулармен байланыстырылуына сәйкес), немесе үнді-еуропалық түбірден (*dhuH) – "тегінсіздік" деген мағынаны білдіреді (Тифунды "Теңіздің жыланы" деп атайды), сондай-ақ Сапоннан шыққан болуы мүмкін. Сапон – угарит құдайы Баалдың қасиетті тауы Джебель Акраның (классикалық Касиос тауы) финикиялық аты, ол Baʿal Sapōn атауымен байланысты. Бұл ат парсы тіліндегі tūfān сөзіне әсер еткен болуы мүмкін, ол тайфун метеорологиялық терминінің бастауы болып табылады.
Typhon's name has a number of variants. The earliest forms,Typhoeus and Typhaon, occur prior to the 5th century BC. Homer uses Typhoeus, Hesiod and the Homeric Hymn to Apollo use both Typhoeus and Typhaon. The later forms Typhos and Typhon occur from the 5th century BC onwards, with Typhon becoming the standard form by the end of that century. Though several possible derivations of the name Typhon have been suggested, the derivation remains uncertain. Consistent with Hesiod's making storm winds Typhon's offspring, some have supposed that Typhon was originally a wind god, and ancient sources associated him with the Greek words tuphon, tuphos meaning "whirlwind". Other theories include derivation from a Greek root meaning "smoke" (consistent with Typhon's identification with volcanoes), from an Indo European root (*dhuH ) meaning "abyss" (making Typhon a "Serpent of the Deep"), and from Sapõn the Phoenician name for the Ugaritic god Baal's holy mountain Jebel Aqra (the classical Mount Kasios) associated with the epithet Baʿal Sapōn. The name may have influenced the Persian word tūfān which is a source of the meteorological term typhoon.
Мұрагерлік миф
Тифономахия – Зевстің Тифонмен шайқасы және оны жеңуі – Гесиодтың «Теогониясында» баяндалған үлкен «Мұрагерлік туралы мифтің» бір бөлігі ғана. Гесиодтың мұрагерлік мифінде космостың алғашқы билеушісі Уран өз балаларын Гайяның ішінде жасырған, бірақ оны ұлы Кронос құлатқан, Уранды кемсіткен. Кронос өз кезегінде, туған балаларын жұтып қойған, ал одан кейін оның ұлы Зевс оны құлатты. Зевстің анасы Кроносқа жұту үшін Зевстің орнына орамалға оралған тасты берген. Бірақ Зевс енді бір соңғы қарсыласы Тифонмен бетпе-бет келеді және оны жылдам жеңеді. Енді ғаламдағы жоғары билікке ие болған Зевс құдайлардың патшасы болып сайланады. Зевс өзге құдайларға түрлі функциялар мен жауапкершіліктерді бөліп, сондай-ақ неке арқылы өзінің билігін орнықтырады. Соңында, өзінен де күшті ұл туғызуға тағдырланған бірінші әйелі Метисті жұтып алып, Зевс мұрагерлік цикліне нүкте қояды.
The Typhonomachy—Zeus' battle with, and defeat of Typhon—is just one part of a larger "Succession Myth" given in Hesiod's Theogony. The Hesiodic succession myth describes how Uranus, the original ruler of the cosmos, hid his offspring away inside Gaia, but was overthrown by his Titan son Cronus, who castrated Uranus, and how in turn, Cronus, who swallowed his children as they were born, was himself overthrown by his son Zeus, whose mother had given Cronus a stone wrapped in swaddling clothes to swallow, in place of Zeus. However Zeus is then confronted with one final adversary, Typhon, which he quickly defeats. Now clearly the supreme power in the cosmos, Zeus is elected king of gods. Zeus then establishes and secures his realm through the apportionment of various functions and responsibilities to the other gods, and by means of marriage. Finally, by swallowing his first wife Metis, who was destined to produce a son stronger than himself, Zeus is able to put an end to the cycle of succession.
Python-тың атауы
Тифонның тарихы Гайяның тағы бір сұмдық ұрпағы – Дельфиде Аполлон өлтірген жылан Питонмен байланысты сияқты, бұл олардың ортақ тегі болу мүмкіндігін көрсетеді. Атауларының ұқсастығынан, олардың ортақ ата-анасынан және екеуінің де олимпиада құдайымен жеке шайқаста өлтірілген жылан тәрізді монстрлар болғанынан басқа, Тифон мен Питон туралы әңгімелерде тағы да байланыстар бар. Дельфиде Аполлон өлтірген жыртқыш көбінесе еркек жылан Питон деп есептелсе де, Гомердің Аполлонға арналған жырларында, осы оқиғаның ең ерте жазбасында, құдай Тифонның асырап алған анасы болған, кейін Дельфина деп аталған есімсіз дикіс жыланды (дракаина) өлтіреді. Дельфина мен Эхидна, екеуі де Тифонмен тығыз байланысты – бірі анасы, екіншісі жұбайы ретінде – басқа да ортақ белгілерге ие. Екеуі де жартылай адам, жартылай жылан, адамдарға азап келтіретін, Киликиядағы Корикия үңгірімен байланысты. Питон, мүмкін, Киликиядағыдан өзгеше, Парнас тауының беткейінде, Дельфиден жоғары орналасқан тағы бір Корикия үңгірімен де байланысты болған. Киликиядағы Корикия үңгірі Тифон мен Эхиднаның мекені саналғандай, Тифонның Зевспен шайқасымен байланысты болғандай, Дельфиден жоғарыдағы Корикия үңгірі Питонның (немесе Дельфинаның) мекені екенін, олардың (немесе оның) Аполлонмен шайқасымен байланысты екенін көрсететін дәлелдер бар.
Typhon's story seems related to that of another monstrous offspring of Gaia: Python, the serpent killed by Apollo at Delphi, suggesting a possible common origin. Besides the similarity of names, their shared parentage, and the fact that both were snaky monsters killed in single combat with an Olympian god, there are other connections between the stories surrounding Typhon, and those surrounding Python. Although the Delphic monster killed by Apollo is usually said to be the male serpent Python, in the Homeric Hymn to Apollo, the earliest account of this story, the god kills a nameless she serpent (drakaina), subsequently called Delphyne, who had been Typhon's foster mother. Delphyne and Echidna, besides both being intimately connected to Typhon—one as mother, the other as mate—share other similarities. Both were half maid and half snake, a plague to men, and associated with the Corycian cave in Cilicia. Python was also perhaps connected with a different Corycian Cave than the one in Cilicia, this one on the slopes of Parnassus above Delphi, and just as the Corycian cave in Cilicia was thought to be Typhon and Echidna's lair, and associated with Typhon's battle with Zeus, there is evidence to suggest that the Corycian cave above Delphi was supposed to be Python's (or Delphyne's) lair, and associated with his (or her) battle with Apollo.
Таяу Шығыс ықпалы
Кем дегенде Пиндар дәуірінен бастап, және мүмкін Гомер мен Гесиодтың (Аримой мен Арима туралы айтуларымен) Тифонның туған жері және Зевспен болған шайқасы Киликия мен Сирияның әртүрлі Таяу Шығыс аймақтарымен байланысты болды, оның ішінде Коркиан үңгірі, Касиос тауы және Оронт өзені. Осы орынға ұқсастықтан басқа, Гесиодтың мұрагерлік мифы (Тифономахияны қоса алғанда), сондай-ақ осы мифтарға қатысты грек деректері бірнеше ежелгі Таяу Шығыс көздерімен параллельдіктерді көрсетеді, және грек деректері осы Таяу Шығыс үлгілерімен тығыз байланысты және олардың ықпалында болған деп жалпыға сенімді. Атап айтқанда, Тифономахия Таяу Шығыстың бірнеше құбыжықтарды жеңу туралы аңыздарының әсерімен туған деп есептеледі.
From at least as early as Pindar, and possibly as early as Homer and Hesiod (with their references to the Arimoi and Arima), Typhon's birthplace and battle with Zeus were associated with various Near East locales in Cilicia and Syria, including the Corycian Cave, Mount Kasios, and the Orontes River. Besides this coincidence of place, the Hesiodic succession myth, (including the Typhonomachy), as well as other Greek accounts of these myths, exhibit other parallels with several ancient Near Eastern antecedents, and it is generally held that the Greek accounts are intimately connected with, and influenced by, these Near Eastern counterparts. In particular, the Typhonomachy is generally thought to have been influenced by several Near Eastern monster slaying myths.
Месопотамия
Месопотамиядан шыққан, кем дегенде б.з.д. екінші мыңжылдық басында немесе одан да ертерек мерзімге жататын, үш байланысты құдай мен монстр арасындағы шайқас туралы мифтер бар. Бұлар – Нинурта құдайының Асаг және Анзу монстрларымен, ал Мардук құдайының Тиамат монстрымен болған шайқастары.
Three related god vs. monster combat myths from Mesopotamia, date from at least the early second millennium BC or earlier. These are the battles of the god Ninurta with the monsters Asag and Anzu, and the god Marduk's battle with the monstrous Tiamat.
Нинурта мен Асаг
Лугаль е, біздің заманымыздан бұрынғы III мыңжылдықтың соңында жазылған шумер поэмасы, Месопотамияның батыр құдайы Нинурта мен қорқынышты Асаг арасындағы шайқастың оқиғасын айтады. Тифон сияқты, Асаг та Жер-Ананың (Ки) қорқынышты, сызырлайтын баласы болды, ол күшті өсіп, Нинуртаның үстемдігіне қарсы шықты. Нинурта, Зевс сияқты, жел мен су тасқынын қару ретінде қолданатын дауыл құдайы еді. Гесиодтың Тифономахия туралы айтуынша, шайқас барысында Асаг пен Нинурта екеуі де ландшафтты өртеді. Аполлодордың Тифонындай, Асаг бастапқыда жеңіске жетті, бірақ соңында Нинурта оны жеңді.
Lugal e, a late third millennium BC Sumerian poem, tells the story of the battle between the Mesopotamian hero god Ninurta and the terrible monster Asag. Like Typhon, Asag was a monstrous hissing offspring of Earth (Ki), who grew mighty and challenged the rule of Ninurta, who like Zeus, was a storm god employing winds and floods as weapons. As in Hesiod's account of the Typhonomachy, during their battle, both Asag and Ninurta set fire to the landscape. And like Apollodorus' Typhon, Asag evidently won an initial victory, before being finally overcome by Ninurta.
Нинурта - Анзу
Б.з.д. екінші мыңжылдықтың басындағы аккад эпосы "Анзу" Нинуртаның тағы бір шайқасы мен үлкен қарсыласы туралы айтады. Осы екінші жау – қанатты құбыжық Анзу, ол да Жердің баласы. Гесиодтың "Тифон" сияқты, Анзу арыстанша аңырады және құртқыш дауылдың бастауы болды. Нинурта Анзуды тау беткейінде жеңіп, Анзу жатқан жерді жаңбыр мен су тасқынымен шауып, Гомердің Зевстің Тифонды найзағаймен соққандай бейнелейді.
The early second millennium BC Akkadian epic Anzû tells the story of another combat of Ninurta with a monstrous challenger. This second foe is the winged monster Anzû, another offspring of Earth. Like Hesiod's Typhon, Anzû roared like a lion, and was the source of destructive storm winds. Ninurta destroys Anzû on a mountainside, and is portrayed as lashing the ground where Anzû lay with a rainstorm and floodwaters, just as Homer has Zeus lash the land about Typhon with his thunderbolts.
Мардук пен Тиамат
Б.з.д. екінші мыңжылдықтың басындағы Вавилондық аккадтық жаратылыс эпосы "Энума Элиш" Вавилонның басты құдайы Мардук пен Тәңірдің бейнеленген жаратылысы Тиамат арасындағы шайқас туралы баяндайды. Зевс сияқты, Мардук та дауыл құдайы болған, ол жел мен найзағайды қару ретінде пайдаланған, және құдайлардың билігіне ие болу үшін, ол үлкен әрі қорқынышты жаумен жеке күресте жеңіске жеткені керек. Бұл жолы осы құбыжық әйел, және ол Пифь аждаһасы Дельфинамен немесе Тифонның серігі Эхиднамен байланысты болуы мүмкін, себебі Эхидна сияқты Тиамат та құбыжықтардың анасы болған.
The early second millennium BC Babylonian Akkadian creation epic Enūma Eliš tells the story of the battle of the Babylonian supreme god Marduk with Tiamat, the Sea personified. Like Zeus, Marduk was a storm god, who employed wind and lightning as weapons, and who, before he can succeed to the kingship of the gods, must defeat a huge and fearsome enemy in single combat. This time the monster is female, and may be related to the Pythian dragoness Delphyne, or Typhon's mate Echidna, since like Echidna, Tiamat was the mother of a brood of monsters.
Касиос тауы
Тифономахия сияқты, Таяу Шығыстың бірнеше мифтері дауыл құдайы мен Касиос тауымен (қазіргі Джебель-Акра) байланысты жылан тәрізді құбыжық арасындағы шайқастарды баяндайды. Бұл мифтер көбінесе Зевстің Тифонмен болған шайқасы туралы мифтің бастау көзі деп есептеледі.
Like the Typhonomachy, several Near East myths, tell of battles between a storm god and a snaky monster associated with Mount Kasios, the modern Jebel Aqra. These myths are usually considered to be the origins of the myth of Zeus's battle with Typhon.
Бағал Сапон - Ямм
Джебель-Акраның оңтүстік жағынан Баал Сапон және құдайландырылған Теңіз Ямм туралы әңгіме келеді (Тиамат сияқты). Б.з.б. XIV немесе XIII ғасырларға жататын фрагментарлы угариттік тақташалар, ханаандық дауыл құдайы Баал Сапонның Сапуна тауындағы (кейінгі гректердің Касиос тауы) сұрапыл Яммға қарсы шайқасын баяндайды. Баал Ямды 'Қуып шығарушы' және 'Қуушы' деп аталатын екі лақтыратын таяқпен (күмбіршіктер?) жеңеді, олар дауыл құдайының қолынан бүркіттей ұшып келеді. Басқа тақташаларда жылан тәрізді Яммның жеңілісі жеті басты жылан Итан/Лотанды өлтірумен байланыстырылады, бұл, әрине, Киелі кітаптағы Левиафанға сәйкес келеді.
From the south side of the Jebel Aqra, comes the tale of Baal Sapon, and Yamm, the deified Sea (like Tiamat above). Fragmentary Ugaritic tablets, dated to the fourteenth or thirteenth century BC, tell the story of the Canaanite storm god Baal Sapon's battle against the monstrous Yamm on Mount Sapuna the Canaanite name for later Greeks' Mount Kasios. Baal defeats Yamm with two throwing clubs (thunderbolts?) named 'Expeller' and 'Chaser', which fly like eagles from the storm god's hands. Other tablets associate the defeat of the snaky Yamm with the slaying of a seven headed serpent ltn (Litan/Lotan), apparently corresponding to the biblical Leviathan.
Тархуна - Илюянка
Джебель-Акраның солтүстік жағынан Хет мифтері келген, шамамен б.з.д. 1250 жылға дейін. Оларда дауыл құдайы Тархунаның (Тархунтаның) Илюянкаға (Илюянкасқа) қарсы шайқасының екі нұсқасы баяндалады. Екі нұсқада да Тархуна бастапқыда Илюянкадан жеңіліске ұшырайды. Бір нұсқада Тархуна Инара құдайынан көмек сұрайды, ол Илюянканы тойға шақырып, қонысынан алдап шығарады, осылайша Тархуна оны тосып, өлтіруге мүмкіндік алады. Екінші нұсқада Илюянка жеңілген құдайдың жүрегі мен көздерін ұрлайды, бірақ Тархунаның ұлы Илюянканың қызына үйленеді және Тархунаның ұрланған дене мүшелерін қайтарып алады, содан кейін Тархуна Илюянканы өлтіреді. Бұл оқиғалар Аполлодор, Оппиан және Ноннның Тифономахия есімді еңбектеріндегі мәліметтерге ерекше ұқсас, бірақ олар бұрынғы заманнан жеткен болуы мүмкін: дауыл құдайының бастапқы жеңілісі (Аполлодор, Нонн), маңызды дене мүшелерінің жоғалуы (көктамырлар: Аполлодор, Нонн), одақтастардың көмегі (Гермес және Эгипан: Аполлодор; Кадмос және Пан: Нонн; Пан: Оппиан), серпінді қарсыласты той арқылы қонысынан алдау (Оппиан немесе музыка арқылы: Нонн).
From the north side of the Jebel Aqra, come Hittite myths, c. 1250 BC, which tell two versions of the storm god Tarhunna's (Tarhunta's) battle against the serpent Illuyanka(s). In both of these versions, Tarhunna suffers an initial defeat against Illuyanka. In one version, Tarhunna seeks help from the goddess Inara, who lures Illuyanka from his lair with a banquet, thereby enabling Tarhunna to surprise and kill Illuyanka. In the other version Illuyanka steals the heart and eyes of the defeated god, but Tarhunna's son marries a daughter of Illuyanka and is able to retrieve Tarhunna's stolen body parts, whereupon Tarhunna kills Illuyanka. These stories particularly resemble details found in the accounts of the Typhonomachy of Apollodorus, Oppian and Nonnus, which, though late accounts, possibly preserve much earlier ones: The storm god's initial defeat (Apollodorus, Nonnus), the loss of vital body parts (sinews: Apollodorus, Nonnus), the help of allies (Hermes and Aegipan: Apollodorus; Cadmos and Pan: Nonnus; Pan: Oppian), the luring of the serpentine opponent from his lair through the trickery of a banquet (Oppian, or by music: Nonnus).
Тешуб пен Хедэмму және Улликумми
1250 ж. б. з. ш. тағы бір хетт мәтіні, хуриттерден алынған, хуриттердің дауыл құдайы Тешуб (хетт Тархунасымен теңестірілген) Хаззи тауында – хуриттер Джебель Акра деп атаған жерде – өмір сүргені және теңіз жыланы Хедаммумен болған шайқасы туралы баяндайды. Бұл жолы құдайша Сауска (Инаруға баламасы) оған көмектеседі, ол жыланды музыкамен (Нонн сияқты), ішімдікпен және жыныстық байланыс арқылы азғырып, теңізден қонысынан шығарып әкеледі. Тифономахия Титаномахияның жалғасы ретінде қарастырылғандай, хуриттерден алынған тағы бір хетт мәтіні – «Улликумми жыры» Тешуб пен Хедамму оқиғасын қамтитын хетт «көктегі билікке таласу» мифтерінің жалғасы болып табылады. Бұл мәтінде Тешубтің жеңіске жетіп, билігін нығайтуы үшін тастан жасалған екінші бір құбыжық – Улликуммиді жеңуі туралы айтылады.
Another c. 1250 BC Hittite text, derived from the Hurrians, tells of the Hurrian storm god Teshub (with whom the Hittite's Tarhunna came to be identified) who lived on Mount Hazzi, the Hurrian name for the Jebel Aqra, and his battle with the sea serpent Hedammu. Again the storm god is aided by a goddess Sauska (equivalent to Inaru), who this time seduces the monster with music (as in Nonnus), drink, and sex, successfully luring the serpent from his lair in the sea. Just as the Typhonomachy can be seen as a sequel to the Titanomachy, a different Hittite text derived from the Hurrians, The Song of Ullikummi, a kind of sequel to the Hittite "kingship in heaven" succession myths of which the story of Teshub and Hedammu formed a part, tells of a second monster, this time made of stone, named Ullikummi that Teshub must defeat, in order to secure his rule.
Құрастыру
Милеттік Геккатейдің (б.з.д. 550 ж. - б.з.д. 476 ж.) заманынан бастап Тифон Мысырдың хаос және дауыл құдайы Сетпен теңестірілген. Бұл мифологиялық синкретизацияны Пиндардың білген оқиғасында да көруге болады, онда Тифон құдайларды Мысырға қуады, ал құдайлар жануарларға айналады. Мүмкін, бұл аңыз гректерге Мысырдың жануарлар пішіндес құдайларын түсіндіруге көмектескен. Геродот та Тифонды Сетпен теңестіріп, оны Мысырдың соңғы құдай патшасы деп атады. Геродотқа сәйкес, Тифонды Озирис ұлы Горус жеңген, ол Геродот Аполлонмен, ал Озирис Диониспен теңестіріледі. Горустан жеңілгеннен кейін Тифон Мысырдағы "Серб саздығында" (қазіргі Бардавил көлімен сәйкестендірілген) "жасырылған" деп есептеледі.
From apparently as early as Hecataeus of Miletus (c. 550 BC – c. 476 BC), Typhon was identified with Set, the Egyptian god of chaos and storms. This syncretization with Egyptian mythology can also be seen in the story, apparently known as early as Pindar, of Typhon chasing the gods to Egypt, and the gods transforming themselves into animals. Such a story arose perhaps as a way for the Greeks to explain Egypt's animal shaped gods. Herodotus also identified Typhon with Set, making him the second to last divine king of Egypt. Herodotus says that Typhon was deposed by Osiris' son Horus, whom Herodutus equates with Apollo (with Osiris being equated with Dionysus), and after his defeat by Horus, Typhon was "supposed to have been hidden" in the "Serbonian marsh" (identified with modern Lake Bardawil) in Egypt.
Үлкендермен шатастырған
Тифун Гайяның ұрпақтары – алыптармен тым ұқсас. Олар, кіші ағасы Тифон сияқты, Зевске космостың билігі үшін күресті, (кейінгі суреттемелерде) жылан денелі болып бейнеленді және жанартаулардың астында көмілді. Алғашқы әңгімелерде Тифун ерекше болғанымен, кейінгі әңгімелерде ол көбінесе алыптардың бірі деп есептелді. Рим мифографы Гигин (б.з.д. 64 - 17 ж.ж.) Тифунды алыптар тізіміне қосса, рим ақыны Гораций (б.з.д. 65 - 8 ж.ж.) Тифунды Мимас, Порфирион және Энцелад алыптарымен бірге Афинаға қарсы шайқасқан деп айтады. 1-ші ғасырдағы римдік ақын және астролог Марк Манилийге жатқызылған "Астрономия" және 4-ші ғасырдың соңы мен 5-ші ғасырдың басындағы грек ақыны Нонн да Тифунды алыптардың бірі деп санайды.
Typhon bears a close resemblance to an older generation of descendants of Gaia, the Giants. They, like their younger brother Typhon after them, challenged Zeus for supremacy of the cosmos, were (in later representations) shown as snake footed, and end up buried under volcanos. While distinct in early accounts, in later accounts Typhon was often considered to be one of the Giants. The Roman mythographer Hyginus (64 BC – 17 AD) includes Typhon in his list of Giants, while the Roman poet Horace (65 – 8 BC), mentions Typhon, along with the Giants Mimas, Porphyrion, and Enceladus, as together battling Athena, during the Gigantomachy. The Astronomica, attributed to the 1st century AD Roman poet and astrologer Marcus Manilius, and the late 4th century early 5th century Greek poet Nonnus, also consider Typhon to be one of the Giants.