1975 жылғы Аустрия Гран-присі: Ұңғыл жаңбыр мен Брамбилланың жеңісі

Кіріспе

1975 жылғы Австрия Гран-приі — 1975 жылдың 17 тамызында Остеррайхрингте өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1975 жылғы Жүргізушілер әлем чемпионатының және 1975 жылғы Формула-1 өндірушілер халықаралық кубогының 14 жарысының 12-сі болды. Бұл Австрия Гран-приінің сегізіншісі және Остеррайхрингте өткен алтыншы жарыс еді. Жарыс алты шақырымдық трассаның жоспарланған 54 айналымының 29-ында, 171 шақырымдық қашықтықта өтті. Күшті жаңбыр салдарынан жарыс қысқартылып, жартылай ұпай саналды. Осы күндері жаттығу кезінде Марк Донохью және трассадағы қадағалаушы қаза тапты. Ылғалды ауа-райына төтеп берген итальяндық жүргізуші Витторио Брамбилла March 751 көлігімен жарысты жеңіп алды. Бұл Брамбилланың жеті жылдық Гран-при мансабындағы жалғыз Формула-1 жеңісі болды. Ол британдық жүргізуші Джеймс Ханттан (Hesketh 308) 27 секундқа озып шықты. Ал британдық жүргізуші Том Прайс (Shadow DN5) 8 секундтан кейін үшінші орынға ие болды, бұл оның шағын мансабындағы екі подиумның біріншісі еді.

Квалификациялық жиынтық

Ники Лауда өз елінің жанкүйерлерін қуантып, осы жылғы жетінші pole position-ін жеңіп алды. Ролф Стоммелен Испаниядағы апаттан кейін қайта оралды, бірақ квалификацияда тек 26-шы орынға қол жеткізе алды. Крис Амон "Энсинг" командасына оралды, бірақ квалификацияда 24-ші орынды ғана бағындыра алды. Брет Лунгер "Хескет" командасы сапындағы дебютінде жақсы нәтиже көрсетіп, 17-ші орыннан старт алатын болды.

Әдеттегі апаттар

Машықтану кезінде бірқатар апаттар орын алды, Брайан Хентон мұнайлы жерге түскенде Lotus көлігімен апатқа ұшырады, ал Уилсон Фиттипальди қолының екі сүйегін сындырып алды. Жексенбі күні таңертеңгі жаттығу барысында Марк Донохью дөңгелегі жарылып, Vöest Hügel-де апатқа ұшырады, бұл пит-стоптан кейінгі тік бұрылыс еді. Көлік қауіпсіздік торларын және трасса бойындағы жарнамалық стендтерді бұзып өтті.

Жарыс қорытындылары

Жарыс жолының алыс жағынан жаңбыр жауып жатыр деген хабарламалар келіп түсті. Көк майдандар қауіпті түрде жинала бастады, соның салдарынан машиналар тексеру аймағына (пит-шоуға) жаңа шиналар салу үшін қайтарылды. 45 минуттан кейін жарыс қайтадан басталды. Лауда стартты Джеймс Хант пен төртінші қатардан қарқынды өрлеген Патрик Депайлерден бұрын бастады. Марио Андретти жолдан шығып кетті, ал Боб Эванс BRM машинасының бұзылуына байланысты жарыстан шықты. Витторио Брамбилла үшінші орынға шықты, ал Ронни Петерсон оныншы орыннан төртіншіге көтерілді. 12-айналымда Лауданың машинасының жаңбырға толықтай дайын еместігі анық болды, ал 15-айналымда Хант осы маусымда бесінші рет көшбасшы болды. Бірақ бұл жеңіс ұзаққа созылмады. Hesketh машинасының қозғалтқышы тек жеті цилиндрда жұмыс істеді, ал Брамбилла қарсыласының машинасына жақын қысым жасады. Алдындағы Лунгер ылғалды жарыстағы алғашқы тәжірибесінде сақтықпен жүргізіп, көшбасшыларды көре алмады. Брамбилла көшбасшылыққа шықты, ал Хант командаласын озу үшін тағы екі айналымға мұқтаж болды. Петерсон бұзылған шлем визирін ауыстыру үшін пит-шоуға кірді, ал Brabham командасының жүргізушілері өздерінің және әріптестерінің артқы дөңгелектерін шатастырып алғандарын байқады. Жохен Масс үшінші орыннан жолдан шығып кетті, содан кейін Гран-при жүргізушілер қауымдастығы мен жарыс төрешілері жарысты жалғастыру керек пе деген мәселе бойынша белсенді талқылаулар жүргізді – жарыс 29-айналымда тоқтатылды. Брамбилла жеңіс тұғырына көтерілгенде, ол кедергіге соқтығысты, ал March командасы тарихи жеңіске жетті. Алайда, көрінерінде, командалардың арасында жағдай шатас болды. Кейбір командалар жарысты қайта бастауға дайындалып жатты, бірақ жарыс бұрыннан-ақ шақырту байрағымен тоқтатылғандықтан, мұндай мүмкіндік болмады. Жарыс нәтижелері күшінде қалады, бірақ ұпайлардың жартысы ғана есептеледі. 37 жастағы ең үлкен қатысушы Брамбилла өзінің тұңғыш және жалғыз Гран-при жеңісін тойлады. Бұл Жан-Пьер Жариенің Shadow DN7 машинасына Cosworth DFV қозғалтқышының орнына Matra қозғалтқышын орнату арқылы Shadow командасының қатысқан екі жарысының біріншісі болды. Карлос Рейтеман мен Эмерсон Фиттипальди ұпай жинамағандықтан, Ники Лауданың алтыншы орынға ие болуы оның ұпайларын 17,5 ұпайға дейін арттыруға мүмкіндік берді. Егер Лауда Италия Гран-присінде қандай да бір ұпай жинаса, австриялық жүргізуші чемпиондық атаққа ие болар еді.

As the grid formed up, there were reports of rain at the far side of the track. Thunderclouds were forming ominously and the cars were returned to the pits to change to wet tyres. After 45 minutes, the grid reformed. Lauda led off the start from James Hunt and Patrick Depailler who had shot up from the fourth row. Mario Andretti spun off, whilst Bob Evans retired the BRM. Vittorio Brambilla had shot through the spray to gain a third place, with Ronnie Peterson leaping from tenth to fourth. By lap 12, it was obvious that Lauda's car was not set up fully to cope with wet conditions and by lap 15 Hunt stormed by to lead for the fifth time this season. However, this was to be short lived. The Hesketh's engine was running on only seven cylinders and Brambilla was clambering all over the back of the car. Ahead of them Lunger was driving carefully in his first wet race and could not see the leaders approaching him. Brambilla seized the lead and it took a further two laps for Hunt to finally pass his teammate. Peterson had to pit to replace a faulty visor, whilst the Brabham drivers found they had been racing with one of their own rear tyres and one of their teammates'. Jochen Mass spun out of third place, and soon there was frantic activity between the Grand Prix Drivers' Association and the race officials as to whether the race should continue – it was brought to a halt on lap 29. As Brambilla took the flag, he crashed into the barriers and the March team celebrated a historic victory. However, behind the scenes, there was confusion. Some teams were preparing for a restart, but as the race had already been stopped with the chequered flag, it could not happen anymore. The race results would stand, but with only half points awarded. Brambilla, the oldest man in the field at 37, had won his first and only Grand Prix. This was the first of only two races where Shadow used a Matra engine instead of the Cosworth DFV in Jean Pierre Jarier's Shadow DN7. With neither Carlos Reutemann nor Emerson Fittipaldi featuring in the points, Niki Lauda's sixth position actually allowed him to expand his points lead to 17.5 points. If Lauda scored any points at all at the Italian Grand Prix the Austrian driver could claim the championship.

Іріктеу

Орын № Жүргізуші Ұйымдама Уақыт Айырмасы 1 12 Ники Лауда Ferrari 1:34.85 — 2 24 Джеймс Хант Hesketh Ford 1:34.97 +0.12 3 1 Эмерсон Фиттипальди McLaren Ford 1:35.21 +0.36 4 10 Ханс Йоахим Штук March Ford 1:35.38 +0.53 5 11 Клей Регаццони Ferrari 1:35.41 +0.56 6 8 Карлос Пейс Brabham Ford 1:35.71 +0.86 7 4 Патрик Депайе Tyrrell Ford 1:35.78 +0.93 8 9 Витторио Брамбилла March Ford 1:35.80 +0.95 9 2 Йошен Масс McLaren Ford 1:36.12 +1.27 10 3 Джоди Скехтер Tyrrell Ford 1:36.14 +1.29 11 7 Карлос Рейтеман Brabham Ford 1:36.43 +1.58 12 21 Жак Лаффит Williams Ford 1:37.60 +2.75 13 5 Ронни Петерсон Lotus Ford 1:37.61 +2.76 14 17 Жан Пьер Жарие Shadow Matra 1:37.62 +2.77 15 16 Том Прайс Shadow Ford 1:37.64 +2.79 16 23 Тони Брайз Hill Ford 1:37.69 +2.84 17 25 Брет Лангер Hesketh Ford 1:37.87 +3.02 18 18 Джон Уотсон Surtees Ford 1:37.96 +3.11 19 27 Марио Андретти Parnelli Ford 1:37.97 +3.12 20 30 Уилсон Фиттипальди Fittipaldi Ford 1:38.14 +3.29 21 28 Марк Донохью March Ford 1:38.19 +3.34 22 29 Лелла Ломбарди March Ford 1:38.43 +3.58 23 6 Брайан Хентон Lotus Ford 1:38.72 +3.87 24 31 Крис Амон Ensign Ford 1:38.75 +3.90 25 14 Боб Эванс BRM 1:39.53 +4.68 26 22 Рольф Штоммелен Hill Ford 1:39.56 +4.71 27 32 Харальд Эртль Hesketh Ford 1:40.72 +5.87 28 33 Роелоф Вунтеринк Ensign Ford 1:42.58 +7.73 29 20 Йо Фонлантен Williams Ford 1:42.80 +7.95 30 35 Тони Триммер Maki Ford 1:44.88 +10.03
*Қызыл түспен көрсетілген орындар ілікпей қалған жазбаларды білдіреді.

Жарыс

Орын № Тәуекел Жүргізуші Ұйымдама Тұрлар Уақыт/Шығу Құрылыс Ұпай 1 9 Vittorio Brambilla March Ford 29 0:57:56.69 8 4.5 2 24 James Hunt Hesketh Ford 29 + 27.03 2 3 3 16 Tom Pryce Shadow Ford 29 + 34.85 15 2 4 2 Jochen Mass McLaren Ford 29 + 1:12.66 9 1.5 5 5 Ronnie Peterson Lotus Ford 29 + 1:23.33 13 1 6 12 Niki Lauda Ferrari 29 + 1:30.28 1 0.5 7 11 Clay Regazzoni Ferrari 29 + 1:39.07 5 8 3 Jody Scheckter Tyrrell Ford 28 + 1 Тұр 10 9 1 Emerson Fittipaldi McLaren Ford 28 + 1 Тұр 3 10 18 John Watson Surtees Ford 28 + 1 Тұр 18 11 4 Patrick Depailler Tyrrell Ford 28 + 1 Тұр 7 12 31 Chris Amon Ensign Ford 28 + 1 Тұр 24 13 25 Brett Lunger Hesketh Ford 28 + 1 Тұр 17 14 7 Carlos Reutemann Brabham Ford 28 + 1 Тұр 11 15 23 Tony Brise Hill Ford 28 + 1 Тұр 16 16 22 Rolf Stommelen Hill Ford 27 + 2 Тұр 26 17 29 Lella Lombardi March Ford 26 + 3 Тұр 22 NC 33 Roelof Wunderink Ensign Ford 25 + 4 Тұр 28 Ret 32 Harald Ertl Hesketh Ford 23 Электрлік 27 Ret 21 Jacques Laffite Williams Ford 21 Басқару 12 Ret 8 Carlos Pace Brabham Ford 17 Қозғалтқыш 6 Ret 20 Jo Vonlanthen Williams Ford 14 Қозғалтқыш 29 Ret 10 Hans Joachim Stuck March Ford 10 Апат 4 Ret 17 Jean Pierre Jarier Shadow Matra 10 Инъекция 14 Ret 14 Bob Evans BRM 2 Қозғалтқыш 25 Ret 27 Mario Andretti Parnelli Ford 1 Апат 19 DNS 30 Wilson Fittipaldi Fittipaldi Ford 0 Басқару 20 DNS 28 Mark Donohue March Ford 0 Қайғылы апат 21 DNS 6 Brian Henton Lotus Ford 0 Апат 23 DNQ 35 Tony Trimmer Maki Ford Дереккөз: