Кіріспе

Өсімдік жасуша қабырғаларындағы гидрофобты липид полиэстері

Суберин, кутин және лигниндер – жоғары сатыдағы өсімдіктердің эпидермисі мен перидерма жасуша қабырғаларының күрделі макромолекулалары болып табылады және қорғаныш кедергісін құрайды. Суберин – күрделі полиэстер биополимері, липофильді, суберин қышқылы деп аталатын ұзын тізбекті май қышқылдары мен глицеринден тұрады. Субериндер мен лигниндер тиісінше липидтермен және көмірсулармен ковалентті байланыста болады, ал лигнин суберинмен және аз дәрежеде кутинмен ковалентті байланысты. Суберин – пробканың маңызды құрамы, және ол Quercus suber есіммен аталады. Оның басты функциясы – су мен ерітінділердің қозғалысына тосқауыл қою.

Анатомия және физиология

Суберин өте гидрофобты және біршама "эластикалық" материал. Тамырларда суберин эндодермалық жасушалардың радиалдық және көлденең/тангенциалдық жасуша қабырғаларына жиналады. Каспариан жолағы немесе Каспариан белдеуі деп аталатын бұл құрылым тамырдың су мен қоректік заттарды апопласт арқылы стелаға өтуіне кедергі келтіреді. Оның орнына су эндодермисті симпласт арқылы айналып өтуі керек. Бұл өсімдікке одан әрі өтетін ерітінділерді таңдауға мүмкіндік береді. Осылайша, ол зиянды ерітінділерге маңызды тосқауыл болып табылады. Мысалы, мангрлер суберинді жағалаудағы өмірлік ортасынан тұздың сіңуін азайту үшін пайдаланады. Суберин перидерманың (немесе қабықтың) феллем қабатында кездеседі. Бұл қабықтың ең сыртқы қабаты. Бұл қабаттағы жасушалар өлі және суберинге толы, төменгі тіндерден судың булануын болдырмайды. Суберинді басқа да әртүрлі өсімдік құрылымдарында табуға болады. Мысалы, ол көптеген өсімдіктердің сабақтарындағы линзаларда және торлы қарбыздың қабығындағы торлы құрылымда суберизацияланған жасушалардан тұрады.

Құрылымы мен биосинтезі

Суберин екі доменнен тұрады: полиароматтық және полиалифаттық домен. Полиароматтық заттар көбінесе біріншілік жасуша қабырғасының ішінде орналасқан, ал полиалифаттық заттар – біріншілік жасуша қабырғасы мен жасуша мембранасының арасында. Екі доменнің бір-бірімен байланысқандығы болжанады. Суберин мономерлерінің сапалық және сандық құрамы түрлерге қарай өзгереді. Көбінесе кездесетін алифаттық мономерлерге α-гидроксиқышқылдары (көбінесе 18-гидроксиоктадек-9-эной қышқылы) және α,ω-диақышқылдары (көбінесе октадек-9-ен 1,18-диоқышқылы) жатады. Полиароматтық доменнің мономерлері – гидроксицин қышқылдары мен олардың туындылары, мысалы, феррулоилтирамин. Ароматтық және алифаттық компоненттерден басқа, глицерин кейбір түрлерде субериннің маңызды компоненті болып табылады. Глицеролдің рөлі алифаттық мономерлерді байланыстыру және, мүмкін, полиалифаттық заттарды полиароматтық заттармен байланыстыру үшін суберин полимерінің құрастырылуы кезінде қатысады деп саналады. Ароматтық мономерлердің полимерлену кезінде пероксидаза реакциясы жүреді. Алифаттық мономерлердің биосинтезі кутин биосинтезімен ортақ бастапқы реакцияларды бөліседі, ал ароматтардың биосинтезі лигнин биосинтезімен ортақ бастапқы реакцияларды бөліседі. Флобафен де суберин қоспасының полиароматтық бөлігінде кездеседі.