Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1959 жылғы Кеңес Одағының адамсыз ғарыш миссиясы Ай бетіне шабуыл жасауға бағытталған.
1959 Soviet unmanned space mission to impact the surface of the Moon
Луна 1 мен Луна 2 миссиялары арасында 18 маусымда 1959 жылы аты-жөні белгісіз аппараттың ұшырылуы сәтсіз аяқталды. Луна 2 – Кеңес Одағының Айға шабуыл жасауға жасаған алтыншы әрекеті болды. Бұл "Ye 1a" сериясының екінші аппараты, ауыр жүк тасымалдау үшін жаңартылған және Луна 2 аппаратының жалпы массасы... Луна 2 дизайны Луна 1 сияқты, ілгекті антенналары мен құралдары бар шар тәрізді ғарыш зонды болды. Аспаптар жиынтығы Луна 1-ге ұқсас болды: пьезоэлектрлік детектор, сцинтилляциялық санауыш, иондық тұзақтар және екі газ разрядтағыш санауыш, ал Луна 2-де алты газ разрядтағыш санауыш болды. Луна 2 аппаратының өзінде қозғалтқыш жүйелері болған жоқ.
One mission separated Luna 1 and Luna 2, a launch failure that occurred with an unnamed probe on 18 June 1959. Luna 2 would be the Soviet Union's sixth attempt to impact the Moon. It was the second of the Ye 1a series, modified to carry a heavier payload of and had a combined mass of Luna 2 was similar in design to Luna 1, a spherical space probe with protruding antennas and instrumentation. The instrumentation was also similar to Luna 1, a piezoelectric detector, a scintillation counter, ion traps and two gas discharge counters, while the Luna 2 included six gas discharge counters. There were no propulsion systems on Luna 2 itself.
Пайдалы жүктеме
Luna 2 Айға жол тартқанда түрлі сынақтар жүргізу үшін бес түрлі құралды алып жүрді. Сцинтилляциялық санаулар кез келген иондаушы сәулелерді өлшеу үшін, ал Черенков сәуле детекторы зарядталған бөлшектердің тудырған электромагниттік сәулелерін өлшеу үшін қолданылды. Luna 2 ғарыш кемесіндегі Гейгер санауыштарының басты ғылыми мақсаты Ван Аллен сәулелену белдеуінің электрон спектрін анықтау болды. Ол ауа өткізбейтін контейнердің сыртына орнатылған STS 5 газды разрядтау санауыштарының үш данасынан тұрды. Luna 2 ғарыш кемесіндегі соңғы құрал үш компонентті флюсгейт магнитометрі болды. Бұл Luna 1-де қолданылған құралға ұқсас болды, бірақ оның динамикалық диапазоны 4 есеге төмендетіліп, ±750 гаммаға (nT) дейін жеткізілді, соның салдарынан кванттау белгісіздігі ±12 гамманы құрады. Зондтың құралдары күміс-мырыш және сынап оксиді аккумуляторларымен қуаттандырылды. Сондай-ақ, ғарыш кемесі зондта және Luna 2 зымыранында орналасқан кеңестік туларымен бірге болды. Зондтағы екі шар тәрізді тудың беті 72 бесбұрышты элементтермен жабылған, бұл кейінірек футбол доптарында қолданылған үлгіге ұқсас. Ортасында шарды жарып жіберуге арналған жарылғыш заряд орналасқан, ол бесбұрышты қалқандарды барлық бағытта таратуға мүмкіндік берді. Әрбір бесбұрышты элемент титан қорытпасынан жасалған; орталық дұрыс бесбұрышта КСРО мемлекеттік елтаңбасы және оның астында кириллица әріптерімен «КСРО» деген жазу орналасқан, ал оны бес дұрыс емес бесбұрыш қоршап тұрды, олардың әрқайсысында «КСРО СЕНТЯБРЬ 1959» («КСРО СЕПТЯБРЬ 1959») деген жазу бар. Үшінші ту алюминий жолақтарындағы ұқсас оюлармен жасалған, ол Luna 2 зымыранының соңғы сатысына басылған. Ғалымдар Айдың биологиялық ластануын болдырмау үшін қосымша, нақты айтылмаған сақтық шараларын қабылдады.
Luna 2 carried five different types of instruments to conduct various tests while it was on its way to the Moon. The scintillation counters were used to measure any ionizing radiation and the Cherenkov radiation detectors to measure electromagnetic radiation caused by charged particles. The primary scientific purpose of the Geiger Counter carried on Luna 2 was to determine the electron spectrum of the Van Allen radiation belt. It consisted of three STS 5 gas discharge counters mounted on the outside of an airtight container. The last instrument on Luna 2 was a three component fluxgate magnetometer. It was similar to that used on Luna 1 but its dynamic range was reduced by a factor of 4 to ±750 gammas (nT) so that the quantisation uncertainty was ±12 gammas. The probe's instrumentation was powered by silver zinc and mercury oxide batteries. The spacecraft also carried Soviet pennants which were located on the probe and on the Luna 2 rocket. The two sphere shaped pennants in the probe had surfaces covered by 72 pentagonal elements in a pattern similar to that later used by association footballs. In the centre was an explosive charge designed to shatter the sphere, sending the pentagonal shields in all directions. Each pentagonal element was made of titanium alloy; the centre regular pentagon had the State Emblem of the Soviet Union with the Cyrillic letters СССР ("USSR") engraved below and was surrounded by five non regular pentagons which were each engraved with СССР СЕНТЯБРЬ 1959 ("USSR SEPTEMBER 1959"). The third pennant was similar engravings on aluminium strips which were embossed on the last stage of the Luna 2 rocket. The scientists took extra, unspecified precautions in preventing biological contamination of the Moon.
Ұшыру және траектория
1959 жылы 9 қыркүйекте алғашқы ұшыруға тырысылды, бірақ бірінші сатыдағы қозғалтқыштар толық қуатқа жете алмады, және зымыран ұшыру платформасында тұрғанда ұшыру тоқтатылды. Екінші тырысқан кезде 1959 жылы 12 қыркүйекте Луна-2 06:39:42 GMT-де ұшып кетті. 13 қыркүйекте Жерден бақылау мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін Луна-2 диаметріне дейін кеңейген бу бұлтын шығарды, оны Альма-Ата, Бюракан, Абастумани, Тбилиси және Сталинабад обсерваториялары көрді. Бұл бу бұлты сонымен қатар вакуумдағы және гравитацияның болмауындағы натрий газының қалай әрекет ететінін зерттеу үшін жасалған тәжірибе болды. Луна-2 Ван Аллен сәулелендіру белдеуіндегі электрон ағыны мен энергия спектрінің уақыт бойынша өзгеруін көрсетті. Бортындағы иондық тұзақтарды пайдаланып, спутниктің Жердің магнитосферасының сыртынан күн жел ағынын тікелей өлшеуге мүмкіндік болды. Ай бетіне жақындағанда, зонд Айдан белгілі бір қашықтықта ерекше магнит өрісін анықтамады. Сондай-ақ, Айдың айналасында сәулелендіру белдеуі де анықталған жоқ, бірақ төрт иондық тұзақ иондық бөлшектер ағынының артуын тіркеді, бұл ионосфераның бар екенін көрсетеді. Зонд ғылыми деректерді телетайпқа басып шығарды, олар 1960 жылдың көктемінде талданды және жарияланды.
A launch was first attempted on 9 September 1959, but the first stage engines failed to reach full thrust, and the launch was aborted while the rocket was on the launch pad. The second attempt occurred on 12 September 1959, and Luna 2 lifted off at 06:39:42 GMT. To be able to provide a visual from Earth on 13 September, the Luna 2 released a vapour cloud that expanded to a diameter and was seen by observatories in Alma Ata, Byurakan, Abastumani, Tbilisi, and Stalinabad. This vapour cloud also acted as an experiment to see how the sodium gas would act in a vacuum and zero gravity. Luna 2 showed time variations in the electron flux and energy spectrum in the Van Allen radiation belt. Using ion traps on board, the satellite made the first direct measurement of solar wind flux from outside the Earth's magnetosphere. On its approach to the lunar surface, the probe did not detect any notable magnetic field to within from the Moon. It also did not detect a radiation belt around the Moon, but the four ion traps measured an increase in the ion particle flux at an altitude of , which suggested the presence of an ionosphere. The probe generated scientific data that was printed on of teletype, which were analysed and published in spring 1960.
Мәдени маңызы
Дональд Уильям Кокстың айтуынша, американдықтар ғарыш жарысында үлкен қадам жасап жатқанына сеніп, Кеңес Одағының ракеталары үлкен болғанымен, АҚШ-тың бағыттау жүйелері жақсырақ екенін ойлады. Бірақ бұл сенім Кеңес Одағының "Луна-2" ғарыш кемесін Айға сәтті жіберуімен күмәнданды. Кеңес Одағының премьер-министрі Никита Хрущев АҚШ-қа жасаған жалғыз сапарында президент Дуайт Д. Эйзенхауэрге "Луна-2" Ай бетіне орнатқан кеңестік тудың көшірмесін сыйға берді. НАСА Айдың көлеңкелі кратерлерінде мұз бар-жоғын анықтау үшін ғарыш кемелерін Айға қағып, осыдан шашыраған қалдықтарды зерттеді. Эйзенхауэрге сыйланған ту Канзас штатындағы Абилин қаласындағы Эйзенхауэр президенттік кітапханасы мен мұражайында сақтаулы. Тудың шар тәрізді көшірмесі Канзас штатындағы Хатчинсон қаласындағы Канзас Космосферасында орналасқан. 1959 жылдың 1 қарашасында Кеңес Одағы бұл ғарыш кемеге арналған екі марка шығарды. Маркаларда миссияның траекториясы бейнеленген.
According to Donald William Cox, Americans were starting to believe that they were making progress in the Space Race and that although the Soviet Union might have had larger rockets, the United States had better guidance systems, but these beliefs were questioned when the Soviets were able to impact Luna 2 on the Moon. Soviet Premier Nikita Khrushchev, on his only visit to the United States, gave President Dwight D. Eisenhower a replica of the Soviet pennants that Luna 2 had just placed onto the lunar surface. NASA used hard spacecraft impacts to test whether shadowed Moon craters contain ice by analyzing the debris that got thrown out. The pennant presented to Eisenhower is kept at the Eisenhower Presidential Library and Museum in Abilene, Kansas, U. S. A copy of the spherical pennant is located at the Kansas Cosmosphere in Hutchinson, Kansas. On 1 November 1959, the Soviet Union released two stamps commemorating the spacecraft. They depict the trajectory of the mission.