Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бейкжэ Кореяның 30-шы патшасы (600–641 ж.ж.) Бейкжэ патшасы Му (581?–641) – Кореяның үш патшалығының бірі – Бейкжэнің 30-шы патшасы. Ол Бейкжэ патшасының төртінші ұлы болған.
30th King of Baekje Korea (r. 600–641)
King Mu of Baekje (581?–641) (r. 600–641) was the 30th king of Baekje, one of the Three Kingdoms of Korea. He was the 4th son of King Baekje.
Өмірбаян
Оның билігі кезінде Үш патшалық (Когурё, Пэкче және Силла) бір-бірімен соғысқан, одақтар өзгеріп тұрған, ал көршілес Қытайда да әулеттер алмасып тұрды. Үш патшалық дәуіріне қатысты сенімді тарихи дереккөздер тапқан қиындықтан, Мудың саясатының толық мәліметтері белгісіз.
During his reign, the Three Kingdoms (Goguryeo, Baekje, and Silla) were at war with each other, as alliances shifted and the neighboring China also experienced a change of dynasties. Because reliable historical sources are hard to find for the Three Kingdoms period, the specifics of Mu's policies are not known.
Билік
Билік құрған кезінде Му Силлаға бірнеше рет шабуыл жасады. Сонымен қатар, ол Гогурёға шабуыл жасау үшін Қытайдың Суй әулетінен көмек сұрады. Гогурёо-Суй соғысынан кейін 618 жылы Суй династиясы Қытайдағы Тан династиясымен ауыстырылды. 627 жылы ол Силладан жоғалтқан жерлерін қайтаруға тырысты, бірақ Тан дипломатиялық жолмен араласып, тоқтатты. Сол жылы ол буддалық монах Гваллюкты буддалық, астрономия, тарих және география туралы мәтіндермен Жапонияға жіберді. 602 жылы Мирекса ғибадатханасын құрды. Сондай-ақ, ол 630 жылы Бэкчжэдегі Саби сарайын жөндеуге және өз сарайының жанында Кореядағы ең алғашқы қолдан жасалған көлді салуға бұйрық берді. Оның билігінің соңғы жартысындағы саясаты, ұлттық қорғанысқа қарамай құрылыс жобаларына басымдық бергендігі, көбінесе Бэкчжэнің құлауына себеп болды деп есептеледі, ол оның өлімінен жиырма жыл кейін болды. Му Бэкчжэ астанасын Бюео округінің Саби қаласынан Іксан қаласына көшірген болуы мүмкін, кем дегенде уақытша. Іксандағы археологиялық дәлелдер, Му мен оның әйелі патшайым Сеонхуаға тиесілі деп саналатын қабірлер де оны растайды. Адам сүйектерін талдау көрсетті, Му патша шамамен 60 жасында қайтыс болған, оның бойы 5 фут 3 дюйм мен 5 фут 7 дюйм (161-170,1 см) аралығында болған, ал қайтыс болған жылы 620 мен 659 жылдар аралығында деп есептеледі. Му Тан Қытайымен тығыз байланыста болды, бірақ Тан кейіннен 668 жылы Корея түбегін Силла билігімен біріктірген соғыстарда Силламен одақтасты.
Early in his reign, Mu attacked Silla several times. He also requested assistance from the Sui dynasty of China to attack Goguryeo. Following the Goguryeo–Sui War, the Sui was replaced by the Tang dynasty in China in 618. In 627, he attempted to recover land lost to Silla, but stopped when Tang intervened diplomatically. The same year, he sent the Buddhist monk Gwalleuk to Japan with texts on Buddhism, astronomy, history, and geography. He formally established the Mireuksa temple in 602. He is also said to have ordered the repair of Baekje's Sabi Palace in 630, and the construction near his palace of the earliest known artificial lake in Korea. His policies in the latter half of his reign, which emphasized construction projects at the expense of national defence, are often thought to have contributed to the fall of Baekje, which took place twenty years after his death. There is reason to believe that he moved the capital of Baekje from Sabi in Buyeo County to Iksan, at least briefly. Archaeological evidence in Iksan, including tombs attributed to Mu and his wife Queen Seonhwa, appears to confirm this. Analysis of the human bones showed that King Mu died around the age of 60, his height was between 5 feet 3 inches and 5 feet 7 inches (161 170.1 cm), and his year of death is estimated to be between 620 and 659. Mu retained close ties with Tang China, but Tang later allied with Silla in the wars that ultimately unified the Korean Peninsula under Silla's rule by 668.
Седонг-йо
Самгук Юсада Мудың Силла ханшайымына үйленуі туралы әңгіме бар, бірақ тарихшылар бәсекелес мемлекеттер арасындағы жағдайды ескере келе, оның шындыққа жақын емеуі мүмкін дейді. Осы әңгімеде жас Сеодун (Мудың балалық шағындағы есімі) Силла ханшайымы Сеонхуаға ғашық болып, ханшайым мен өзі туралы әнді халыққа әдейі таратады. Осы ән ("Сёдонг йо", яки "Сёдонг әні") арқасында Силла патшасы Цзинпён ханшайымды елден қуады, сосын Му оған үйленіп, Бэкче патшасы болады.
The Samguk Yusa relates a legend regarding Mu's marriage to a princess of Silla, although historians consider it unlikely to be true, given the hostilities between the rival kingdoms. In this story, the young Seodong (Mu's childhood name) falls in love with Silla princess Seonhwa, and intentionally spreads a song about the princess and himself among the people. Thanks to this song ("Seodong yo," or "Seodong's Song"), King Jinpyeong of Silla banishes the princess, and Mu marries her and becomes the king of Baekje.
Танымал мәдениетте
2005-06 жылғы SBS телесериалы «Сеодонг балладасы»нда Ким Сок пен Жо Хён Дже сомдаған. 2011 жылғы MBC телесериалы «Кебек»те Чой Чон Хван сомдаған. 2012-13 жылғы KBS1 телесериалы «Император арманы»нда Пак Чул Хо сомдаған.
Portrayed by Kim Seok and Jo Hyun jae in the 2005 06 SBS TV series Ballad of Seodong. Portrayed by Choi Jong hwan in the 2011 MBC TV series Gyebaek. Portrayed by Park Chul ho in the 2012 13 KBS1 TV series Dream of the Emperor.