Кіріспе
Американдық жазушы (1957 жылы туған)
Джордж П. Пелеканос (18 ақпан 1957 жылы туған) – американдық жазушы. Оның 20-ға жуық кітабының көпшілігі детективтік жанрда жазылған және көбінесе оның туған қаласы Вашингтон қаласында өтеді. Ол сонымен қатар кино және теледидар продюсері, теледидар сценарийлерінің авторы. Телевизияда ол Дэвид Саймонмен жиі бірлесіп жұмыс істейді, Саймонның HBO телесериалдарының бірнеше бөлімін жазады, сондай-ақ HBO-ның «The Deuce» және «We Own This City» сериалдарын Саймонмен бірге жасаған авторы.
Ерте өмір
Пелеканос, грек-американдық, 1957 жылы Вашингтон қаласында дүниеге келген.
Роман жазушысы
Пелеканос Элмор Леонардтың оған автор ретінде басты әсер еткенін мойындады. Леонардтан басқа, ол қылмыс фантастикасына құмарлағаны үшін Дашиэлл Хэммет, Реймонд Чандлер, Джон Д. Макдональд, Росс Макдональд, Микки Спиллейн және Джон ле Карре еңбектерін атады. Пелеканос алғашқы романдарын грек тұрғыны және кейде жеке тергеуші Ник Стефанос атынан бірінші жақта жазған. Алғашқы төрт романының табысынан кейін – «Атуға себеп», «Ник саяхаты» және «Өлілер баратын өзен бойында», сондай-ақ сериялық емес (бірақ кейбір кейіпкерлер кездеседі) «Шудог» романдарынан кейін Пелеканос баяндау стилін айтарлықтай өзгертті және өзінің фантастикасының көлемін кеңейтті. Ол мансабының басында осындай амбициялы болуға қабілеті болмағанын айтты. Джеймс Эллройдың «Лос-Анджелес төрттігімен» жиі салыстырылатын төрттік бірнеше онжылдықтарды және Вашингтонның өзгеретін халқындағы қауымдастықтарды қамтыды. Енді үшінші жақта жазатын Пелеканос Стефаносты екінші рөлге жіберіп, өзінің алғашқы «тұз және бұрыш» қылмыспен күресушілер тобы – Димитри Каррас пен Маркус Клейді таныстырды. Каррас пен Клей пайда болатынға дейін (1950-ші жылдар) бір буын бұрын жарық көрген «Үлкен құлауда» Пелеканос ондаған Вашингтон тұрғындарының өмірін бақылап, ХХ ғасырдың екінші жартысында Вашингтондықтарға келген қиындықтар мен өзгерістерді қадағалады. 1970-ші жылдардағы және әдетте жанкүйерлердің сүйіктісі саналатын «King Suckerman» Пелеканос фантастикасында баскетбол тақырыбын қайта-қайта пайдаланды. Әдетте ол осы спортты нәсілдер арасындағы ынтымақтастықтың символы ретінде қолданады, бұл DC-нің көпұлтты ойын-сауық ойындарынан туған жақсы ниетті көрсетеді. Алайда ол теңдеудің кері жағын да көрсетеді, яғни баскетбол алаңы шешілмеген қақтығыстар ошағына айналады. Мұндай жағдайларда қатысушылар арасында зорлық-зомбылық қылмыстық мінез-құлық пайда болады, бұл құпияны одан әрі күшейтеді. «Sweet Forever» (1980-ші жылдар) және «Shame the Devil» (1990-шы жылдар) төрттікті аяқтады, ал Пелеканос Стефаносты және романдардағы басқа кейіпкерлерді зейнеткерлікке шығарды (бірақ Стефанос және басқа кейіпкерлер кейінгі туындыларда қайта пайда болады). 2001 жылы ол жаңа жеке детективтер тобын – Дерек Стрейндж бен Терри Куиннді «Right as Rain» романының басты кейіпкерлері ретінде таныстырды. Олар кейіннен автордың соңғы туындыларында – «Hell to Pay» (2003 жылы Gumshoe сыйлығын жеңіп алған) және «Soul Circus» романдарында ойнады. Бұл кітаптар автордың қазіргі американдық қылмыстық жазушылардың бірі ретінде беделін нығайтқанмен, олар оның Вашингтон төрттігіне қарағанда сыншылар мен жанкүйерлердің сүйіспеншілігін жеңіп алмады. Керісінше, олар автордың танымал формуласын жалғастырған сияқты: ақылға қонымды кейіпкерлер, танымал мәдениетке сілтемелер мен Вашингтонның көрнекті орындарының фонында қылмыскерлерді қуалайды. Мүмкін, Пелеканос мұны сезінгендіктен, 2004 жылғы «Hard Revolution» романында өзінің назарын қайта аударып, жаңа детективтерінің бірі Дерек Стрейнджді Вашингтон полициясының алғашқы күндеріне қайтарды. Тағы бір қызықты қадам ретінде Пелеканос кітапқа CD қосты, бұл Майкл Коннеллидің 2003 жылғы Гарри Бош романы «Lost Light» кітабына CD қосуын еліктеді. 2005 жылы Пелеканос тағы бір романы «Drama City» жарық көрді. Бұл кітапта оның «Hell to Pay» романында басталған итті ұрыс мәселесі қайта қарастырылды. Пелеканос ит иесі және итті ұрысқа қатысты өз көзқарасын жазды. 2006 жылы ол стильдің үлкен өзгеруі болған және өзінің камео бейнесі бар «The Night Gardener» романын жариялады. Пелеканос сонымен қатар түрлі антологиялар мен журналдарда, соның ішінде «Measures of Poison» және «Usual Suspects» шараларында қысқа көркем әдебиеттер жариялады. Оның сын-пікірлері «The Washington Post Book World», «The New York Times Book Review» және басқа да басылымдарда жарияланды. «The Turnaround» 2008 жылдың тамызында жарық көрді, бұл романның 1970-ші жылдардағы грек мейрамханасында басталуын және қазіргі уақыттағы бөлімінде оның қазіргі стильінің жалғасуын көрсетеді. «The Turnaround» 2008 жылғы Хаммет сыйлығын жеңіп алды. 2011 жылы Пелеканос Ирак соғысының жас ардагері Сперо Лукастың кейіпкерін таныстырған «The Cut» романын жариялады. Бұрынғы теңізші Вашингтонның қорғау адвокаты үшін жеке тергеуші болып жұмыс істейді, сонымен қатар ұрланған заттарды табуға жұмысқа орналасады, ал қайтарылған заттың құнының 40%-ын алады. 2013 жылы Пелеканос екінші Spero Lucas кітабы «The Double» романын жариялады. Пелеканос өз кезегінде басқа да романдар жазушыларға ықпал етті. Олардың ішінде ең үздік жеке детектив романы үшін 2018 жылы Shamus сыйлығын жеңіп алған Кристен Лепионка бар. Лепионка оның «жіңішке, лаконикалық прозасын» атады. 2018 жылғы Уильям Бойлмен сұхбатқа кіріспеде Пелеканос Бойлға тигізген әсері көрсетілді, әсіресе «процестің ұқыпты тікелей баяндаушысы» ретінде.
Кино және теледидар
Пелеканос HBO-ның "The Wire" сериалын жазды және продюсерлік етті, сонымен қатар "The Wire" авторы Дэвид Саймон және романист Лора Липманмен бірге әдеби үйірмеге қатысты. Саймон Пелеканостың туындыларын оқығаннан кейін оны іздеп тапты. Саймонға оның романдары бірнеше рет ұсынылған, бірақ бастапқыда аумақтық көзқарас салдарынан оларды оқымады, себебі Саймон Балтимор қаласынан. Липманнан және басқалардан ұсыныстар алғаннан кейін Саймон "The Sweet Forever" романын оқып, пікірін өзгертті. Екі жазушының ортақ ерекшеліктері көп: олардың екеуі де Мэриленд штатының Сильвер-Спринг қаласында өскен, Мэриленд университетінде оқыған, сондай-ақ "американдық қаланың және қара нәсілді қала тұрғындарының тағдыры" туралы қызығушылықтары болған. Ол Саймон мен Эд Бернстің әңгімесі негізінде "Cleaning Up" эпизодының сценарийін жазды. 2003 жылы Пелеканос екінші маусымда продюсер болып тағайындалды. Ол Саймонмен бірлесіп жазған әңгімелер негізінде "Duck and Cover" және "Bad Dreams" эпизодтарының сценарийін жазды. 2004 жылы ол үшінші маусымда сценарийші және продюсер болып жұмыс істеді. Саймонмен бірлесіп жазған әңгімелер негізінде "Hamsterdam" және "Middle Ground" эпизодтарының сценарийін жазды. Саймон Пелеканоспен бірлесіп жазған әңгіме негізінде "Slapstick" эпизодының сценарийін жазды. Саймон мен Пелеканостың "Middle Ground" жобасы үшін жасаған бірлескен жұмысы драмалық сериалдардың үздік сценарийі номинациясында шоудың алғашқы Эмми сыйлығына ие болды. Пелеканос үшінші маусымнан кейін "The Wire" командасынан шығып, "The Night Gardener" романын жазуға көшті. Оның продюсерлік қызметін Эрик Овермайер атқарды. Саймон Пелеканостың шоуда толық уақыт жұмыс істегенін сағыныпты, бірақ "The Night Gardener" романының жанкүйері болған. Пелеканос бесінші және соңғы маусымда сценарийші ретінде қайта оралды. Ол Саймонмен бірлесіп жазған әңгіме негізінде "Late Editions" эпизодының сценарийін жазды. Пелеканос пен сценарийшілер тобы бесінші маусымдағы жұмысы үшін 2009 жылғы ақпан айында өткен салтанатта WGA сыйлығына үздік драмалық сериал номинациясын алды, бірақ жүлде "Mad Men" сериаліне бұйырды. "The Wire" сериалы аяқталғаннан кейін Пелеканос HBO-ның Екінші дүниежүзілік соғыс тақырыбындағы "The Pacific" мини-сериалының құрамына продюсер және сценарийші ретінде қосылды. Ұзақ дайындықтан кейін сериал 2010 жылы көрсетілді. Ол әріптесі Мишель Эшфордпен бірлесіп сериалдың "3-бөлігін" жазды. Эпизод Австралияда демалыста болған теңізшілер туралы және грек отбасының тағдырына арналған. Пелеканос бұл жобаны Филиппинде теңізші болып қызмет еткен әкесі Пит Пелеканосқа арнау мүмкіндігі ретінде қарастырды. 2010 жылы Пелеканос HBO-ның "Treme" драмалық сериалының құрамына сценарийші ретінде қосылды. Сериалды Саймон мен Овермайер жасаған. Ол Катрина даулынан кейін Тремэ ауданының тұрғындарының өмірін көрсетеді. Пелеканос Овермайермен бірлесіп жазған әңгіме негізінде "At the Foot of Canal Street" эпизодының сценарийін жазды. 2011 жылы Пелеканос екінші маусымда кеңесші-продюсер және сценарийші ретінде қайта оралды. 2012 жылы ол үшінші маусымда толық уақытты сценарийші және атқарушы продюсер ретінде командаға қосылды. Ол 2013 жылы төртінші және соңғы маусымда осы қызметін атқарды. "Treme" сериалы аяқталғаннан кейін Пелеканос Овермайермен келесі жобасы "Bosch" сериалында жұмыс істеді. Сериалды Овермайер жасады және Майкл Коннеллидің романдары негізінде түсірілді. Сериалда "The Wire" сериалының түлектері Джейми Гектор мен Ланс Реддик ойнады. Пелеканос пен Майкл Коннелли шоудың төртінші "Fugazi" эпизодын бірлесіп жазды. 2017 жылы HBO Пелеканос пен Дэвид Саймон жасаған "The Deuce" жаңа сериалын көрсетті. Сериал 1970 жылдардағы Таймс-сквердегі порнография индустриясының пайда болуына арналған. Джордж Саймонмен бірлесіп пилоттық эпизодты және Ричард Прайс пен Лиза Латцпен бірлесіп бірнеше эпизодты жазды. 2019 жылы Пелеканостың "D. C. Noir" антологиясы Вашингтонда өтетін бірнеше қысқа қылмыстық оқиғалардан тұратын фильмге айналды. Пелеканос фильмнің сценарийін жазды, сонымен қатар режиссер және атқарушы продюсер болды. Фильм Вашингтонда түсірілді және HBO-ның "The Wire" сериалын еске түсіреді. Қазіргі уақытта ол HBO үшін Дерек Стрейндж кейіпкеріне негізделген сериалды дамытып жатыр. Бірінші маусым Дерек Стрейндждің "Hard Revolution" романының желісі бойынша түсіріледі. Соңғы кезде ол HBO-мен келісімшартқа қол қойды.
Жеке өмір
2006 жылдан бастап Пелеканос әйелі және үш баласымен бірге Мэриленд штатының Вашингтон қаласының маңындағы Сильвер-Спринг қаласында тұрып жатыр.
Ник Стефанос сериясы
Атыс қылмысы (1992). Никтің саяхаты (1993). Өлгендер баратын өзен жағасында (1995).
DC квартет сериясы
Үлкен құлау (1996). Патша Сукермен (1997). Мәңгілік тәттілік (1998). Шайтанға ұят (2000).
Дерек Стрейндж және Терри Квинн сериясы
Жаңбырдай (2001). Тозаққа төлеу (2002). "Соул цирк" (2003). Қатты революция (2004). Не болған (2012).
Спаро Лукас сериясы
The Cut (2011). The Double (2013).
The Cut (2011). The Double (2013) фильмі.
Жинақтар
Мартини түсірілімі (2015). Жауапкершілікті мойындау (2024).
Санатталған антологиялар
Д. К. Ноир (2006). Д. К. Ноир 2: The Classics (2008). Американдық детективтердің ең жақсы әңгімелері 2008, Отто Пенцлермен бірге (2008).
Марапаттар
Жыл Сыйлығы Санаты Нәтижесі Жұмыс жазбалары
2009 жылғы Америка Жазушылар Гильдиясы сыйлығы Үздік драмалық сериал The Wire 5-ші маусымы Эд Бернс, Крис Коллинз, Денис Лехан, Дэвид Миллс, Ричард Прайс, Дэвид Саймон және Уильям Ф. Зорзимен бөлісті
2008 жылғы The Wire 4-ші маусымы Эд Бернс, Крис Коллинз, Киа Кортрон, Денис Лехан, Дэвид Миллс, Эрик Овермайер, Ричард Прайс, Дэвид Саймон және Уильям Ф. Зорзимен бөлісті
2007 жылғы Эдгар сыйлығы Үздік телефильм/мини серия телеспектакл Эд Бернс, Киа Кортрон, Денис Лехан, Дэвид Миллс, Эрик Овермайер, Ричард Прайс, Дэвид Саймон және Уильям Ф. Зорзимен бөлісті
2005 жылғы Эмми сыйлығы Үздік драмалық сериалдың сценарийі The Wire "Орталық эпизод" Дэвид Саймонмен бірлесіп жазылған
1999 жылғы Жапонияның Мальтелік Falcon сыйлығы Жапонияда жарияланған үздік қатаң детективтік роман The Big Blowdown