Автордың өлімі

Кіріспе

1967 жылғы Роланд Барттың эссесі

"Автордың өлімі" – француз әдеби сыншысы және теоретик Роланд Барттың (1915–1980) 1967 жылғы эссесі. Барттың эссесі, мәтіннің "соңғы мағынасын" анықтау үшін автордың ниеттері мен өмірбаянына сүйенуді қабылдаған дәстүрлі әдеби сын тәжірибесіне қарсы тұрады. Оның орнына, эссе автордың кез келген "анықталған" мағынасынан гөрі, әрбір жеке оқырманның туындыны түсінуінің маңыздылығын баса көрсетеді, бұл процесте жаңа түсініктер алу үшін ұсақ-түйек немесе көзге түспеген ерекшеліктер анықталуы мүмкін. Эссе алғаш рет 1967 жылы американдық Aspen журналының 5–6 санында ағылшын тілінде жарияланды; француз тіліндегі тұңғыш рет жариялануы 1968 жылы Manteia журналының 5 санында болды. Кейіннен эссе Барттың эсселерінің антологиясы – Image Music Text (1977) кітабында жарық көрді, онда оның "Жұмыстан мәтінге" атты еңбегі де қамтылған.

Мазмұны

Өзінің эссесінде Барт автордың шығармасының мағынасын анықтау үшін автордың жеке тұлғасының аспектілеріне сүйенетін оқу және сын әдісіне қарсы тұрады. Оның қарсылығы – автордың тәжірибесі мен көзқарастары мәтіннің нақты "түсіндірмесі" ретінде қарастырылады. Бірақ Барт үшін бұл оқу әдісі сырттай әдепті және ыңғайлы болғанымен, шындығында шатастырады және кемшілікке толы: "Мәтінге авторды тағайындау" және оған жалғыз, сәйкес келетін түсіндіруді беру "сол мәтінге шектеу қоюмен" тең. Барт пікірінше, оқырмандар мәтінді түсіндірушілердің билігінен азат ету үшін әдеби шығарманы оның авторынан бөліп қарауы керек (бұл Эрих Ауербахтың библиялық мысалдағы баяндау билігі туралы талқылауына ұқсас). Әр жазбаның көптеген қабаттары мен мағыналары бар. Барт белгілі бір жерде мәтін мен мата арасындағы ұқсастықты келтіріп, "мәтін – бұл жеке тәжірибеден емес, "мәдениеттің көптеген орталықтарынан" алынған цитаталардың тоқуы [немесе матасы]" дейді. Шығарманың мағынасы жазушының "көрінісіне" немесе "көзқарасына" емес, оқырманның әсеріне байланысты; "мәтіннің бірлігі оның бастауында емес" немесе оның жасаушысында емес, "оның мақсатында" немесе оның аудиториясында. Шығармашылықтың ортасы емес, автор – тек "скриптор" (Барт "автор" және "авторитет" терминдері арасындағы дәстүрлі билік байланысын бұзу үшін мақсатты түрде қолданатын сөз). Скриптор шығарманы жасау үшін, бірақ түсіндіру үшін емес, "мәтінмен бірдей пайда болады, жазуға дейін немесе одан асып түсетін тұлғамен жабдықталмайды, [және] кітапты предикат ретінде тақырып емес". Әр шығарма әр оқылған сайын "мұнда және қазір мәңгі жазылады", себебі мағынаның "бастауы" тек "тілдің өзінде" және оқырманға тигізетін әсерінде жатыр. Барт әдебиетке қатысты дәстүрлі сындық көзқарас күрделі мәселені көтереді: жазушының ниетін қалай анықтауға болады? Оның жауабы: "Мүмкін емес". Ол бұл ниет туралы ұғымды эссеге эпиграф ретінде енгізеді, ол Оноре де Бальзактың "Саррасин" әңгімесінен алынған, онда ер адам кастратты әйел деп қате түсініп, оған ғашық болады. Кейіпкер өз қабылдаған әйелдігіне ынтыққанда, Барт өзінің оқырмандарына кімнің не туралы сөйлегенін анықтауға шақырады. "Балзак әйелдік туралы "әдеби" идеяларын білдіретін автор ма? Бұл жалпыға ортақ даналық па? Романтикалық психология ма? Біз ешқашан біле алмаймыз". Жазу, "әр дауыстың жойылуы" – жалғыз түсінікке немесе көзқарасқа бағынуға қарсы келеді. (Барт өзінің "S/Z" кітабында "Саррасинге" қайта оралады, онда ол әңгімені мұқият талдайды.) Осы идеяның (немесе оның вариацияларының) бұрынғы жазушылардың шығармаларында бар екенін мойындаған Барт эссесінде ақын Стефан Маллармеге сілтеме жасайды, ол "тіл сөйлейді" деген. Ол Марсель Прусты да "жазушы мен оның кейіпкерлері арасындағы байланысты қатал түрде бұрмалау міндетімен айналысқан" деп мойындады; сюрреалистік қозғалысты "автоматты жазу" тәжірибесін "адамның өзі білмейтін нәрсені" білдіру үшін; және лингвистика ғылымын "барлық айтылудың бос процесс екенін көрсету" үшін мойындады. Барттың автордың өлімі туралы айтқаны – бұл авторлық билік пен авторлық құқықтың үзілуін радикалды және қатаң түрде мойындау. Бір "теологиялық мағынаны (Автор Құдайдың хабарын) " табудың орнына, мәтін оқырмандары жазудың шын мәнінде "көп өлшемді кеңістік" құрайтынын түсінеді, оны "талдап табуға" болмайды, тек "таратуға" болады. "Мәтінге 'құпия', соңғы мағына беруден бас тарту "антитеологиялық әрекет" деп аталатын нәрсені босатады, бұл іс-әрекет шынымен революциялық, өйткені мағынадан бас тарту – бұл, ақырында, Құдайдан және оның гипостаздарынан бас тарту".

In his essay, Barthes argues against the method of reading and criticism that relies on aspects of an author's identity to distill meaning from the author's work. In this type of criticism against which he argues, the experiences and biases of the author serve as a definitive "explanation" of the text. For Barthes, however, this method of reading may be apparently tidy and convenient but is actually sloppy and flawed: "To give a text an author" and assign a single, corresponding interpretation to it "is to impose a limit on that text." Readers must thus, according to Barthes, separate a literary work from its creator in order to liberate the text from interpretive tyranny (a notion similar to Erich Auerbach's discussion of narrative tyranny in biblical parables). Each piece of writing contains multiple layers and meanings. In a well known passage, Barthes draws an analogy between text and textiles, declaring that a "text is a tissue [or fabric] of quotations," drawn from "innumerable centers of culture," rather than from one, individual experience. The essential meaning of a work depends on the impressions of the reader, rather than the "passions" or "tastes" of the writer; "a text's unity lies not in its origins," or its creator, "but in its destination," or its audience. No longer the focus of creative influence, the author is merely a "scriptor" (a word Barthes uses expressively to disrupt the traditional continuity of power between the terms "author" and "authority"). The scriptor exists to produce but not to explain the work and "is born simultaneously with the text, is in no way equipped with a being preceding or exceeding the writing, [and] is not the subject with the book as predicate." Every work is "eternally written here and now," with each re reading, because the "origin" of meaning lies exclusively in "language itself" and its impressions on the reader. Barthes notes that the traditional critical approach to literature raises a thorny problem: how can we detect precisely what the writer intended? His answer is that we cannot. He introduces this notion of intention in the epigraph to the essay, taken from Honoré de Balzac's story Sarrasine in which a male protagonist mistakes a castrato for a woman and falls in love with him. When, in the passage, the character dotes over his perceived womanliness, Barthes challenges his own readers to determine who is speaking, and about what. "Is it Balzac the author professing 'literary' ideas on femininity? Is it universal wisdom? Romantic psychology? We can never know." Writing, "the destruction of every voice," defies adherence to a single interpretation or perspective. (Barthes returned to Sarrasine in his book S/Z, where he gave the story a rigorous close reading.) Acknowledging the presence of this idea (or variations of it) in the works of previous writers, Barthes cited in his essay the poet Stéphane Mallarmé, who said that "it is language that speaks." He also recognized Marcel Proust as being "concerned with the task of inexorably blurring the relation between the writer and his characters"; the Surrealist movement for employing the practice of "automatic writing" to express "what the head itself is unaware of"; and the field of linguistics as a discipline for "showing that the whole of enunciation is an empty process." Barthes' articulation of the death of the author is a radical and drastic recognition of this severing of authority and authorship. Instead of discovering a "single 'theological' meaning (the 'message' of the Author God)," readers of a text discover that writing, in reality, constitutes "a multi dimensional space," which cannot be "deciphered," only "disentangled." "Refusing to assign a 'secret', an ultimate meaning" to text "liberates what may be called an anti theological activity, an activity that is truly revolutionary since to refuse meaning is, in the end, to refuse God and his hypostases—reason, science, law."

Табыс пен шолу

"Автордың өлімі" кітабындағы идеялар белгілі бір дәрежеде 1940-1970 жылдар аралығында АҚШ-та маңызды әдеби сын мектебі болған Жаңа сынмен күткендей болды. Жаңа сын Барттың сындық оқу теориясынан өзгеше, себебі ол мәтіндердің неғұрлым беделді түсіндірмелеріне жетуге тырысады. Дегенмен, Жаңа сынның маңызды қағидасы – "қасақана қателік" поэзия авторына тиесілі емес екенін, керісінше, "оның тууынан бастап автордан бөлініп, оның ниетіне немесе бақылауына бағынбайтын әлемге қадам басады. Поэзия жұртшылыққа тиесілі". Барт өзінің теориясы мен Жаңа сын арасындағы айырмашылықтың "айыру" тәжірибесінде екенін айтты. Барттың еңбегі деконструкционисттік сыншылардың "Йейл мектебі" идеяларымен көптеген ортақ белгілерге ие, оның 1970 жылдардағы жақтаушылары Пауль де Ман мен Барбара Джонсон болды, бірақ олар мағынаны оқырманның туындысы деп қарастыруға бейім емес. Барт, деконструкционистер сияқты, мәтіндердің бөлінген табиғатына, олардың мағыналық жарықтарына, үйлесімсіздіктеріне, үзілістеріне және бұзылуларына назар аударады. А. Д. Натталдың "Мурсо арабты өлтіруді ойлаған ба? Қасақана қателік қателігі" (Critical Quarterly 10:1–2, 1968 жылғы маусым, 95–106 беттер) "қасақана қателік" аргументінің логикалық кемшіліктерін ашады. Мишель Фуко да сындық интерпретацияда автор мәселесін қарастырды. 1969 жылғы "Автор деген не?" атты эссесінде ол авторды белгілі бір дискурсивтік формациядағы жіктеу принципі ретінде түсіндіру үшін "автор функциясы" идеясын дамытты. Фуко эссесінде Бартты атаған жоқ, бірақ оның талдауы Барттың автордың үстемдігінен оқырманды босататын тарихи прогрессия туралы суреттемесіне қарсылық ретінде қарастырылды. Әдебиет теорияшысы Шон Берк "Автордың өліміне" қарсы тұруға арналған толық кітап жазды, оны "Автордың өлімі мен қайта оянуы" деп атады. "Роланд Барттың автордың қайта тірілуі және биографияның құтқарылуы" атты сатирикалық эссесінде (Cambridge Quarterly 29:4, 2000, 386–393 беттер) Дж. К. Карлиер (Сассекс университетінің ағылшын тілі ғылыми-зерттеу профессоры Седрик Уоттстың псевдонимі) "Автордың өлімі" эссесінің сындық құзыреттіліктің лакмус сынағы екенін айтады. Оны сөзбе-сөз қабылдағандар автоматты түрде сынақтан өте алмайды; оны ирониялық тұрғыдан қабылдағандар және тамаша сатирикалық туындыны танитындар ғана сынақтан өтеді. Педагогикадағы зерттеулер де "Автордың өлімі" тақырыбын қолданып, оны түрлі академиялық және оқу-әдістемелік зерттеулерге қатысты. Нақты жобалар әртүрлі болғанымен, зерттеулердегі мақсаттар Барттың мәтіндік тәжірибелерде оқырманның әсерін баса назарлау туралы түсінігіне сүйене отырып, теориялық негіздерді құрастырады. Алайда, педагогикалық көзқараспен қарағанда, зерттеушілер оқушылар мен мәтіндер арасындағы кездесулерді диалогтық, білімді транзакцияларға айналдыру үшін оқушының білімін пайдалану қажет деп санайды. Осыған байланысты, зерттеулер педагогиканың кең және әртүрлі тақырыптарын зерттеді, мысалы, ақпараттық сауаттылықты оқыту, сыншыл ойлау дағдылары мен әдеби түсіндіру, академиялық субъективтілік және жазу педагогикасы. Мысалы, кітапханашыларға арналған ақпараттық сауаттылық бойынша оқыту моделі мәтіндерді түсінудің авторлық бағыттағы тәсілдерін азайту арқылы кітапханашылар мен студенттер арасындағы диалогты ынталандырады. Бұл модельдің мақсаты кітапханашының студенттің құндылықтары мен сенімдерін тыңдап, "фактілерді жеткізуші" рөлінен "оқушыға бағытталған" тәсілге көшуі. Әдеби мәтіндерді түсіндіруде сыншыл ойлау дағдыларын дамыту бойынша қосымша зерттеулер білім алу жауапкершілігін білім алушыға ауыстыру туралы осы идеяны кеңейтеді. Сабақ ортасында бұл зерттеу әдебиетті оқушылардың сабақ мазмұнын сыртқы әлеммен байланыстыратын тұжырымдамалық байланыс ретінде қалай пайдалануға болатынын қарастырады. Барттық дәстүрде оның педагогикалық мақсаты студенттердің субъективтілігін арттыру, әдеби сұрақтарды көтеру арқылы, олар бетінен басталып, ақыр соңында студенттерді өз көзқарастарын білдіруге шақыратын түсіндіру деңгейіне жетеді. Бұл модельде "дұрыс немесе бұрыс" жауаптарға қарағанда жеке жауапқа басымдық беріледі. Басқа зерттеулер "Автордың өлімі" тек авторлық ортақтасқан әдеби сын мен түсіндірудің бірегейлігін бұзу туралы бастапқы идеяларын бұзу үшін, білімнің көп жолдарын қамтамасыз ететін авторлық бірлестік әдістерін ұсыну арқылы пайдаланған. Мысалы, гуманитарлық ғылымдардағы ғылымның "жеке авторлық моделін" бұзуға жасалған соңғы әрекетте ғалымдар ғалымдар арасындағы жазуда авторлық ынтымақтастықты жүзеге асырып, өндіріс пен жарияланымның пір тұратын формаларын эксперимент жасады. Бұл модель авторлық позицияны білдіргенімен, Барттың идеяларын дамытады, тілді пайдалану арқылы көптеген перспективаларға, түсіндірулерге және идеологиялық ұстанымдарға мүмкіндік береді, авторлықты ұжымдық интеллектіні іздеу ретінде қарастырады, ол ғылымның дәстүрлі нормаларын күдік тудырады. Қосымша зерттеулер ұжымдық авторлыққа назар аудара отырып, бұл тұжырымды одан әрі дамытады. Біріншісі, мүгедектігі бар жастардың өмірлік оқиғаларын көркем әңгімелер арқылы жеткізуді қарастырады, ал екіншісі мұғалімдердің оқыту туралы құндылықтарына назар аудара отырып, автобиография жазуын зерттейді. Екеуі де мәтіннің мағынасын құрастырушысымен диалогтық қарым-қатынасқа түсу мүмкіндігі және осы диалогтық процестің сауаттылық процесіндегі өзіндік тану және күш беру үшін маңызды екенін көрсетеді.

Ideas presented in "The Death of the Author" were anticipated to some extent by New Criticism, a school of literary criticism important in the United States from the 1940s to the 1970s. New Criticism differs from Barthes' theory of critical reading because it attempts to arrive at more authoritative interpretations of texts. Nevertheless, the crucial New Critical precept of the "intentional fallacy" declares that a poem does not belong to its author; rather, "it is detached from the author at birth and goes about the world beyond his power to intend about it or control it. The poem belongs to the public." Barthes himself stated that the difference between his theory and New Criticism comes in the practice of "disentangling". Barthes' work has much in common with the ideas of the "Yale school" of deconstructionist critics, which numbered among its proponents Paul de Man and Barbara Johnson in the 1970s, although they are not inclined to see meaning as the production of the reader. Barthes, like the deconstructionists, insists upon the disjointed nature of texts, their fissures of meaning and their incongruities, interruptions, and breaks. A. D. Nuttall's essay "Did Meursault Mean to Kill the Arab? The Intentional Fallacy Fallacy" (Critical Quarterly 10:1–2, June 1968, pp. 95–106) exposes the logical flaws in the "Intentional fallacy" argument. Michel Foucault also addressed the question of the author in critical interpretation. In his 1969 essay "What is an Author? ", he developed the idea of "author function" to explain the author as a classifying principle within a particular discursive formation. Foucault did not mention Barthes in his essay but its analysis has been seen as a challenge to Barthes' depiction of a historical progression that will liberate the reader from domination by the author. Jacques Derrida paid ironic homage to Barthes' "The Death of the Author" in his essay "The Deaths of Roland Barthes". Literary theorist Seán Burke dedicated an entire book to opposing "The Death of the Author", pointedly called The Death and Return of the Author. In the satirical essay "Roland Barthes' Resurrection of the Author and Redemption of Biography" (Cambridge Quarterly 29:4, 2000, pp. 386–393), J. C. Carlier (a pseudonym of Cedric Watts, Research Professor of English at the University of Sussex) argues that the essay "The Death of the Author" is the litmus test of critical competence. Those who take it literally automatically fail that test; those who take it ironically and recognize a work of fine satiric fiction are those who pass the test. Scholarship on pedagogy has also taken up several themes from “Death of the Author” and applied them to different domains of academic and instructional research. While specific projects vary, concerns across research construct theoretical frameworks that rely on Barthes' notion of emphasizing the reader's impressions in textual practices. However, viewed through a pedagogical lens, researchers regard encounters between students and texts as dialogic, empowering transactions that should draw on the student's knowledge to take on language's multiplicity. Along these lines, scholarship has explored broad and varied topics within pedagogy, such as information literacy instruction, critical thinking skills and literary interpretation, academic subjectivity, and writing pedagogies. For example, a model of information literacy instruction for librarians extends Barthes' idea of deemphasizing author centered ways of understanding texts by promoting dialogues between librarians and students. The goal of this model is for the librarian to listen to the student's values and beliefs and move from being a “fact provider” and adopt a “learner centered” approach. Additional research on developing critical thinking skills in interpreting literary texts extends this idea of shifting responsibility of learning onto the learner. Specific to the classroom environment, this research considers how literature can be used as a conceptual link for students to bridge the classroom content to the outside world. In a Barthesian tradition, its pedagogical aim stresses the students subjectivity by scaffolding literary questions that start at the surface but eventually rise to an interpretive level encouraging students to express their own views. Importantly, personal response is emphasized in this model over “right or wrong” answers. Other research has drawn on “Death of the Author” only to subvert its original ideas of disrupting the singularity of author centered literary criticism and interpretation by suggesting collaborative methods of authorship that enable plural pathways of knowledge. For example, in a recent attempt to challenge the “individualist author model of scholarship in the humanities,” scholars experimented with forms of peer production and publishing by pursuing an authorial collaboration of writing among scholars. Although the model articulates an authorial stance, it advances Barthes' ideas of encouraging multiple perspectives, interpretations, and ideological positions through the use of language by rendering authorship a pursuit of collective intelligence that calls into question traditional norms of scholarship. Additional studies further this notion with nuanced attention to collective authorship. The first explores having a group of youth with disabilities convey their life narratives through fictional stories, while the second looks at teacher candidates writing autobiographies with specific attention to their values about teaching. Both take up the idea of a text's potential for dialogic engagement with its constructor of meaning, and how that dialogic process is essential for self reflexivity and empowerment in the literacy process.

Сыни педагогиканың қолдануы

Роланд Барттың эссесіндегі тақырыптар сынды педагогика саласындағы зерттеулерде де қолданылды. Алдыңғы зерттеу жобалары оқушылардың сауаттылық тәжірибесіндегі білімін алға шығарып, осылайша Барттың әдебиетті зерттеу үшін оқырманның әсерлеріне сүйену туралы негізгі ойын күшейтті. Мысалы, бір зерттеуде ақпараттық сауаттылықты оқыту моделі кітапханашылар мен студенттер арасында мәтіндерді ұсыну және табу кезінде әңгімелесу арқылы істеуді ұсынады, тек жанр немесе автор аты бойынша мәтіндерді ұсынумен шектелмейді. Бұл жобалар Барттың эссесіндегі маңызды тұжырымдамаларын дамытады, онда ол дәстүрлі және беделді білімге қарағанда субъективті білімге сенудің маңыздылығын атап көрсетеді. Басқа зерттеулер авторлық орталық әдеби сынды бұзу туралы Барттың бастапқы тезисін күшін жояды, авторлық құрамына бірлескен әдістерді ұсынады. Бұл зерттеулер бірнеше авторлардың бірлесіп әңгімелер мен мақалаларды "бірлесіп жасайтын" жазу үлгілерін сипаттайды, авторларды өз идеялары мен білімдерін қосуға шақырып, дауыстар мен көзқарастар жиынтығынан тұратын өнімді құруға мүмкіндік береді. Бұл модельдер автордың позициясын нығайтса да, осы мәтіндердің құрылу процесіндегі ұжымдық, әріптестік қатынастар бірегей авторлықтың дәстүрлі билігіне қарсы тұрады. Бұл зерттеулер Барттың мәтіннің көптеген идеологиялық ұстанымдар мен интерпретация мүмкіндіктерін, сондай-ақ авторлық ықпал мен күшті даулау туралы бастапқы идеяларын кеңейтеді, авторлық үшін демократиялық және плюралистік ая ұсынады.