Әдебиеттан талдау
-
Эссе: Жеке көзқарас пен ой-пікірлер жанры
Мақала – автор пікірін білдіретін, формальды немесе бейресми стильде жазылатын жазба. Эссе түрлері, мазмұны, тарихы туралы біліңіз.
-
Әлеуметтік ортаны қабылдау және оған реакция жасау: Габитус тұжырымы
Габитус: әлеуметтік ортаны қабылдау, мінез-құлық пен дағдылар. Бурдье теориясы, әдебиеттанудағы қолданысы, құрылымдық тәсілдер.
-
Нақтылықтан Алшақтық: Әдебиет пен Философиядағы Ирреализм
Ирреализм: философия, әдебиет, өнердегі шындық емес нәрсенің ерекшелігі. Нельсон Гудман, Дональд Бартелме сияқты авторлардың шығармалары талданды.
-
Уильям Эмпсон: Ағылшын әдебиетінің сардары және ақын өмірі
Уильям Эмпсон: ағылшын әдебиет сыншысы, ақын, «Екіұштылықтың жеті түрі» авторы. Жаңа сын мектебіне үлкен әсер еткен тұлға туралы ақпарат.
-
Әдебиеттанудың ғылыми негіздері
Әдебиет теориясы: мәтіндерді талдау әдістері, тарихы, философиясы, мәдениеттану. Аристотельден бастау алатын ғылыми зерттеулер.
-
Әдебиетті зерттеу, бағалау және түсіндіру
Әдебиеттерді зерттеу, бағалау және түсіндіру – әдеби сынның мақсаты. Теориялық талдаулар мен сын арасындағы байланыс, маңызды аспектілерді қарастырады.
-
Нортроп Фрай: Канадтық әдебиет сыншысының өмірі мен еңбектері
Герман Нортроп Фрай – канадалық әдебиет сыншысы, 20-ғасырдың ықпалды тұлғасы. «Қорқынышты симметрия», «Сыни анатомия» еңбектерімен танымал. Әдеби теорияға үлкен үлес қосты.
-
Вольфганг Изер: Немец әдебиеттанушысы және оқушы реакциясы теориясының негізін қалаушысы
Вольфганг Изер: неміс әдебиеттанушысы, өмірбаяны, білімі, және Генри Филдинг бойынша докторлық диссертациясы туралы ақпарат. Әдебиет зерттеуші.
-
Сарапшының рөлі мен маңызы
Пайдалы пікір: өнер, әдебиет, музыка сыншысының рөлі, сараптама жасау, мақұлдау немесе сын айту, тілдің шеберлігі.
-
Шығармашылықтағы Әсердің Қайғысы: Поэзия Теориясы
Гаррольд Блумның «Әсер ету қорқынышы» кітабы поэзиядағы бұрынғы авторлардың ықпалымен күресті, шығармашылық дағдарысты және әдебиеттанудағы жаңа көзқарасты зерттейді.
-
Қалай кітап оқуға болады: Кітапты сыни тұрғысынан қарауға нұсқаулық
«Кітап қалай оқылу керек» – Мортимер Адлердің 1940 ж. жазылған, 1972 ж. қайта жаңартылған кітабы. Оқудың түрлері, әдебиет жанрлары, сын тұрғысынан талдау туралы кеңестер.
-
19 ғасырдағы әдеби натурализм қозғалысы
Әдебиеттегі натурализм: 19 ғасыр соңында пайда болған, романтизмге қарсы шыққан, реализммен байланысты әдеби ағым. Детерминизм, ғылыми көзқарас, әлеуметтік сын.
-
Сын және кемшіліктерді бағалау тәжірибесі
Сынау, бағалау, кемшіліктерді табу – сын. Оң және теріс пікірлер, түрлері, оқу процесіндегі маңыздылығы туралы мақала.
-
Йель мектебі: Деконструкция және әдеби теория
Йель мектебі – деконструкция философиясымен әсерленген әдебиет сыншыларының, философтардың ықпалды тобы. Постструктурализм, Ницше, Derrida туралы ақпарат.
-
Мәтіннің шағын бөлігін мұқият талдау
Мәтіннің қысқа бөлігін терең талдау – әдебиеттанудағы маңызды тәсіл. Сөздер, стиль, құрылымға назар аудару арқылы мәтіннің мағынасын ашуға көмектеседі.
-
Мәтіннің ләззаты: Оқушы мен жазушы арасындағы байланыс
Ролан Бартстың «Тексттен ләззат» кітабы, әдеби теория, plaisir мен jouissance ұғымдары, оқылатын және жазылатын мәтіндер туралы.
-
Әдебиет теориясындағы Жаңа сын тұжырымы
Әдебиет теориясындағы формализм: «Жаңа сын» ағымы 20 ғасырдың ортасында АҚШ-та басым болды. Туындыны жақын оқу арқылы талдау, өзіндік эстетикалық объекті ретінде қарастыру.
-
Ивора Армстронга Ричардс: Әдебиет сыншысы және оның теориялары
Иво́р Армстронг Ри́чардс – британдық әдеби сыншы, философ. Әдебиетті философия, психологиямен қатар қарастыруды қадағалады. Өмірі мен еңбектері.
-
Уильям Кертц Вимсатт: Әдебиет теориясы және «Авторлық қателік» концепциясы
Уильям К. Уимсатт – америкалық әдебиет профессоры, «авторлық қателік» тұжырымын жасаған теоретик. 18 ғасыл әдебиетін зерттеген. Әдеби теория.
-
Клеант Брукс: Американдық әдебиет сыншысы және профессоры
Клеант Брукс – американдық әдеби сыншы, «Жаңа сын» мектебінің өкілі. Өлеңдерді талдау әдістемесін жетілдірді, Формализмді дамытты. Фаulkner туралы еңбектері бар.
-
Түсіндіруге Қарсы және Басқа Эсселер
Сусан Сонтагтың «Түсіндіруге қарсы» эсселер жинағы: өнер сыншылығы, формализм, мағыналық талдау, стиль және әдебиет туралы ойлар. 1966 жылғы маңызды еңбек.
-
Ауру метафорасы: Сьюзан Сонтагтың сын тұжырымы
Сьюзан Сонтагтың "Ауру метафорасы" (1978) кітабы, аурулар мен науқастарды кінәлау тіліне сын. Қанкер, туберкулез және психологиялық байланыс талданды.
-
Риторикалық талдау: Сөз өнері мен мағынаны зерттеу
Риторикалық талдау: сөздер, кескіндер, мәтіндер арқылы коммуникацияны зерделейді. Мақсаты – аудиторияға әсер ету жолдарын анықтау, көндіру тактикасын түсіну.
-
Әңгіме арқылы мағынаны зерттеу
Диалогтық тәсіл – мағынаны анықтау үшін әңгімелесу. Бір жақты хабарлама емес, тыңдаушымен өзара әрекеттесу арқылы түсініктікке жету.
-
Чикаго мектебі: Англия әдебиетін сынаудың бір түрі
Чикаго мектебі – ағылшын әдебиетін сынаудың 1930-50ж. бағыты. Аристотельдің идеяларына негізделген, жаңа сынға қарама-қарсы, объективтілікке ұмтылды.
-
Мәтіннің мағынасын басқа мәтін арқылы қалыптастыру
Әдебиеттегі интертекстуалдық қарым-қатынас – мәтіннің мағынасын басқа мәтін арқылы қалыптастыру. Тікелей сілтемелер, аллюзиялар, типтік үлгілер талқыланады.
-
Автордың өлімі
Ролан Бартын "Авторының өлімі" мақаласы: мәтіннің мағынасын автор емес, оқырман анықтайды. Әдеби тәжірибе, интерпретация, постструктурализм тақырыбы.
-
Соққан әдебиет: Тарихы, ерекшеліктері мен сындық талдауы
Соғыстан кейінгі американ әдебиетінде пайда болған, психоанализбен байланысты, өмірбаяндық стиль – жазбалардағы сырлы жазу туралы біліңіз. ()
-
Хейден Уайт: Тарихты түсіндіру және әдеби тәсілдер
Хейден Уайт – американдық тарихшы, «Метатарих» еңбегімен танымал. 19 ғасыл Еуропа тарихын зерттеген, әдеби сынның дәстүрінде жұмыс істеген. Биогрфиясы.
-
Нортроп Фрайдың «Сыни анатомиясы»: Әдеби теориялар жинағы
Нортроп Фрайдың «Критика анатомиясы» кітабы – әдебиет теориясының маңызды еңбегі. Әдеби жанрлар, мифтер, символдар мен тәсілдерді талдайды.📚✨
-
«Романтикалық манифест»: Әдебиет философиясы
Айн Рэндтің «Романтикалық манифест» кітабы – өнер философиясы, құндылықтар мен жеке көзқарас өнердегі маңызын ашады. 1969 ж. жарық көрген еңбек.
-
Перформативті жазу: Теория және сын
Перформативті жазу: постмодернистік академиялық стиль, өнерді талдау, тіл теориясы, феминистік жазу. Әдебиеттік конвенцияларды бұзу арқылы радикалды саясат.
-
Кристофер Рикс: Британиялық әдебиет сыншысы және ғалымы
Кристофер Рикс – британдық әдеби сыншы, ғалым. Виктория поэзиясы, Боб Дилан шығармаларын зерттеумен, әдебиет тарихымен айналысады. Оксфорд университетінің профессоры.
-
Мәдениетті талдаушы және қоғамдық нормалар сарапашысы
Мәдени сыншы – қоғамның нормаларын талдайтын маман. Мәдени теориямен байланысты, өзгерістерге бейім. Қазіргі заманда мәдениетке бағытталған барлық сынды қамтиды.
-
Тұжырымдамалық қауымдастықтар және мәдени контекст
Тұжырымдамалық қауымдастықтар – мәтін мағынасын түсінудегі мәдени контекст пен оқырмандардың рөлін зерттейтін әдеби теория. Стенли Фиш еңбектері.
-
Жерар Жене: Француз әдебиеттанушысының өмірі мен еңбектері
Жерар Жене́тт (1930-2018) – француздық әдебиет теорияшысы, структурализм ағымының өкілі. Бricolage тұжырымын қабылдады, «Poétique» журналын құрды. Әдебиет зерттеуші.
-
Аудитория қабылдауы және мәтіннің мағынасы
Қабылдау теориясы – әдебиеттік мәтіннің мағынасын оқырманың жеке түсінігі арқылы анықтайтын әдеби теория. Х.Р.Яусс еңбегі, Стюарт Холл зерттеулері.
-
Әсерлі қателік: Әдебиетті эмоционалдық әсерімен бағалау туралы
Әдебиеттанудағы «әсерлі қателік» – мәтінді оқырманың сезімдері арқылы бағалау қатесі. Жаңа сынның принципі, мағынасын автор ниетінен емес, мәтіннен іздеу қажет.
-
Тақырыпты талқылау: Талқылау туралы талқылау
Мета-дискуссия: талқылау туралы талқылау. Стиль, қатысушылар, контекст – бәрі талқыланады. "Мета" префиксінің мағынасы, этимологиясы туралы біліңіз.
-
Медиадағы жасырылған кемсітушілікті анықтау қабілеті
Медиадағы жасырылған кемсітушіліктерді анықтау – сын тұрғысынан оқу. Бұл материалдардағы әлеуметтік теңсіздіктерді талдауға көмектеседі. Білім беру әдістері қарастырылған.
-
Chronotope
-
Философия мен әдебиет: Өзара байланыс және мәселелер
Философия мен әдебиет: философтар, тақырыптар, эстетика, өнер тақырыбын қарастырады. Әдебиеттің формальды және мазмұндық аспектілерін зерттейді.
-
Әдебиеттегі объективтік коррелят: Эмоцияны бейнелеу тәсілі
Әдебиеттегі объективтік коррелят – эмоцияларды көрсететін жағдайлар. Т.С. Элиоттың «Гамлет және оның мәселелері» эссесі, «қасиетті орманда» талқыланады.
-
Әдебиеттануда формализм мектебі
Әдебиет теориясы: Формализм – мәтіннің құрылымдық ерекшеліктерін зерттейтін әдіс. Автор, мәдениет емес, стиль, жанр, тілге назар аударады.
-
Ролан Барттың "S/Z" кітабы: Мәндік кодтардың құрылымдық талдауы
Ролан Барттың "S/Z" кітабы Балзактың "Саррасин" повесін құрылымдық талдаудан өткізеді. Мағына кодтары, құрылымдық және пост-құрылымдық әдістер талданды. Әдебиеттануға әсері зор.
-
Әдебиет түрлері мен жанрлары
Әдебиет түрлері: «Belles lettres» – көркем стильдегі, поэзия, проза, драма сияқты негізгі жанрларға жатпайтын туындылар. Мағынасы, қолданысы туралы ақпарат.
-
What Is Literature?
-
Мишель Риффатер: Француздық әдебиет теориясы және мәтінаралық байланыс
Мишель Риффатер – французский литературный критик, теоретик структурализма. Автор книги «Семиотика поэзии», концепций гипограмма и силлепсиса. Интертекстуальность.
-
Literary modernism
-
Балалар әдебиетін зерттеу: теория мен талқылаулар
Балдар әдебиеті сынталқысы: теория, талдау, жасөсперім әдебиеті. Оқырмандар реакциясы, феминистік теория, постмодернизм сынды әртүрлі әдеби бағыттар қарастырылады.
-
Әдебиеттанудағы парамәтін: Мәтін маңындағы элементтер
Әдебиеттанудағы "парамәтін" – кітаптардағы мазмұнға қосымша ақпарат (мұқаба, ал сөз, түсіндірмелер). Тексттің қабылдауын өзгертеді, интерпретацияға әсер етеді.
-
Әдебиетті танудың когнитивтік поэтикасы
Әдебиетті тану мектебі: Когнитивтік поэтика – әдеби мәтіндерді түсіндіру үшін психология мен лингвистиканы қолданады. Метафора, схемалар, назар аудару талданды.
-
Әдебиеттанудағы «көрсетілген автор» тұжырымы
Әдебиеттанудағы «көрсетілген автор» ұғымы: мәтіннен оқырман құратын жазушы бейнесі. Нақты автордан өзгеше, стиль мен мазмұнға қарай анықталады.
-
Генри Джеймстің Натаньель Хоторн туралы зерттеуі
Генри Джеймстің 1879 ж. жарық көрген «Хоторн» кітабы – Натаньель Хоторнның шығармашылығына арналған әдеби сын. Романдар, әңгімелер, өмірбаяны талданған. Американдық өмірдегі кемшіліктер туралы пікірлер де бар.
-
Генри Джеймстің әдеби сын-қаралары: «Лондон және басқа жерлердегі эсселер»
Генри Джеймстің «Лондон және басқа жерлерде» кітабы – әдеби сын, мақалалар жинағы. Фlaubert, Browning, Ibsen сияқты жазушылар туралы, театр мен сын туралы ойлар бар.
-
Әдебиеттанудағы архетиптік теория
Архетиптік әдеби сын – мифтер, символдар мен образдар арқылы мәтінді талдау теориясы. Фрай, Бодкин еңбектерімен дамыған, қазір аз қолданылады.
-
Әдебиеттегі сілтеме жасау және оның теориясы
Әдебиеттануда цитаттылық – авторлардың басқа жұмыстарға сілтемесі. Постмодернизмде маңызды, мәдениетте жиі кездеседі. Борхес, Деррида есімдері аталған.
-
Жорж Пуле: Адам Уақыты және Әдебиеттік Сыни Тәсілдер
Жорж Пуле – бельгиялық әдеби сыншы, Женева мектебінің өкілі. «Адам уақыты» еңбегімен танымал, автор санасына бойлауды қажет ететін сын теориясын ұсынды.
-
Resistant reading