Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мотоциклдік аяқ киімдер мотоциклмен жүретін адамдармен байланыстырылады және тобықтың үстінен тізеге дейін жетеді. Сыртқы түрі әдеттегі ботинкаға ұқсас, бірақ мотоциклді басқару үшін төменгі табанға ие. Мотоцикл қауіпсіздігін арттыру үшін мотоцикл аяқ киімдері әдетте қалың, ауыр былғарыдан жасалады және апат кезінде мотоцикл жүргізушінің аяғын, тобығын және аяқтарын қорғау үшін энергияны сіңіретін және жүктемені бөліп тарататын төсемдер, металл, пластик және/немесе композиттік материалдарды қамтуы мүмкін. Жауын-шашынды ауа райында қолдану үшін кейбір аяқ киімдерде Gore-Tex немесе SympaTex сияқты су өткізбейтін мембраналық қаптама болады. Аяқ киімнің қаншалықты бекітілгеніне байланысты, жүргізушіге оны оңай киіп-шешуге мүмкіндік беру үшін, білігі ұзындығы бойынша ашылатын конструкцияда жасалуы мүмкін. Егер осылай болса, ашылудың ішкі жағында Velcro немесе басқа да ілгек және тісті бекіткіштер қолданылады, бұл жүргізушіге аяқ, тобық және аяқ үстінде аяқ киімді жабуға мүмкіндік береді. Бұл жүргізушіге аяқ киімнің тығыздығын реттеуге мүмкіндік береді. Кейбір өндірушілер сондай-ақ ішкі жұмсақ аяқ пен аяқ киімнің сыртқы қатты қабығының арасындағы жылдам байланыс жүйесін қосады, бұл тығыз, бірақ ыңғайлы жайлылықты қамтамасыз етеді. Жарыс аяқ киімдерінің табаны әдетте өте төмен болады: 1/2 дюймнен (13 мм) аспайды, ал табан мен аяқтың ішкі жағы көбінесе тегіс болады. Аяқтың алдыңғы бөлігін қорғау үшін иілген пластик немесе композиттік пластина қолданылуы мүмкін.
Motorcycle boots are associated with motorcycle riders and range from above ankle to below knee boots. They have an outside of a typical boot but a low heel to control the motorcycle. To improve motorcycle safety, motorcycle boots are generally made from a thick, heavy leather and may include energy absorbing and load spreading padding, metal, plastic and/or composite materials to protect the motorcycle rider's feet, ankles and legs in an accident. For use in wet weather, some boots have a waterproof membrane lining such as Gore Tex or SympaTex. Depending upon how form fitting the boot is, to allow a rider to easily get the boot on or off, the shaft may be designed to open lengthwise. If so, Velcro or other hook and loop fasteners are typically used on the inner sides of the opening to allow the rider to close the boot over the foot, ankle and leg. This allows for some flexibility for the rider to control the boot's tightness. Some manufacturers also include an internal quick lacing system between a soft inner leg and the harder outer shell of the boot shaft to further ensure a tight, but comfortable fit. The heel of a racing boot is typically very low: not more than 1/2 inch (13 mm), and sole of the heel and foot is typically rather smooth. A curved plastic or composite plate may be included to cover the shin of the boot to protect the rider's shin.
Жарақаттан қорғау
Латеф (2002) былай деп тапты: "Жол-көлік оқиғаларына қатысқан мотоциклшілердің арасында ең көп кездесетін жарақат түрі – төменгі аяқ-қол жарақаттары." Кейіннен Kortor және авторлар (2010) да былай деп анықтады: "Мотоцикл апатына ұшырағандардың арасында төменгі аяқ-қол жарақаттары жарақаттардың ең көп таралған түрін құрайды. Сындырулар ең көп кездесетін жарақат түрі болды және ең көп зардап шеккен жер – тібіет сүйегінің денесі." Ал бұрын UCLA-да жүргізілген зерттеуде: "Мотоциклмен апатқа ұшырағандардың төменгі аяқтарындағы жарақаттар ең көп кездесетін жарақаттардың бірі болып табылады және көбінесе ұзаққа созылатын және қымбат медициналық көмекке, сондай-ақ қанағаттандырылмаған мүгедектікке әкеледі."
Lateef (2002) found: "Lower limb injuries represent the commonest form of injury among motorcyclists involved in [road traffic accidents]." Subsequently, Kortor et al. (2010) also established that: "Lower limb injuries represent the commonest form of injuries among the motorcycle accident victims. Fractures were the commonest type of injury seen and the most common location was shaft of tibia." And an earlier study at UCLA found: “Lower extremity injuries are among the most common injuries sustained by motorcycle riders in crashes and often lead to extended and costly medical treatment and permanent disability.”
Жарақат алу қаупін азайту бойынша Лион университетінің зерттеуі мынаны көрсетті: "Тізеге дейін немесе тобыққа дейін жететін етіктер аяқ және тобық сүйектерінің сыну қаупін азайтады."
Regarding injury risk reduction, University of Lyon research found: "knee high or ankle boots [ ] reduced foot and ankle fracture risk."
Жарыс аяқ киімі
Туристік аяқкиімге ұқсас, жарыстық аяқкиім мотоциклмен қатты асфальтта (көшеде немесе жарыс трассасында) жүру үшін жасалған. Олардың биіктігі әдетте 10 мен 14 дюйм аралығында болады және былғары, металл, пластик және/немесе жасанды композиттік материалдардан жасалып, жақсы жарасып, ыңғайлы болуын қамтамасыз етеді. Жарыс аяқкиімімен қамтамасыз етілген брондалған қорғаныс деңгейі, әдетте, жарысқа қажетті жоғары жылдамдықтарда жарақат алу мүмкіндігінің артуына байланысты, туристік аяқкиімге қарағанда жоғары болады. Типик қорғаныс аймақтары – тізе, табан, білезік (ішкі және сыртқы жағы), өкше және бақайыр. Көбінесе, аяқтың сыртқы жағына металл немесе композиттен жасалған тозуға төзімді қорғағыш жапсырылады, себебі бұл бөлік өткір бұрылыстар кезінде жерге тиюі мүмкін. Оптималды жарыс аяқкиімі соққы мен тозудан қорғау қажеттілігін қамтамасыз етеді, сонымен қатар аяқкиім мен жоғары бөлігі арасындағы білезік аймағында бір ось бойынша жақсы икемділікті сақтайды, бұл ауысу және тежеу кезінде маңызды. Стильдері "ішкі" және "сыртқы" аяқкиім болып бөлінеді. Кейбір түрлері шалбардың үстінен киюге арналған, ал басқалары, мысалы, MotoGP үшін Dainese аяқкиімдері, шалбардың ішіне киюге арналған.
Similar to touring boots, racing boots are designed for riding a motorcycle on hard pavement (either the street or a race track) and are usually between 10 and 14 inches in height and made from a combination of leather, metal, plastic and/or man made composite materials to create a form fitting, but comfortable boot. The amount of armored protection provided by racing boots is usually greater than touring boots due to the increased potential for injury at the high speeds needed for racing. Typical protection areas are reinforced to protect the shin, instep, ankle (medial and lateral) heel and toes. Often a high wear pad of metal or composite is attached to the lateral side (outside) of the toe, as this area can contact the ground during extreme cornering. The optimum racing boot has the necessary protection for impact and abrasion while maintaining excellent single axis flexibility at the ankle between the boot lower and the shaft; for shifting and braking. Styles vary between "inside" and "outside" boots. Some types are meant to be worn over the trouser leg. Others, such as Dainese boots for MotoGP, are designed to be worn inside the trouser leg.
Туристік / көшелік аяқ киім
Жарыс аяқкиімдеріне ұқсас, туристік аяқкиімдер мотоциклмен қатты асфальтта жүру үшін арнайы жасалған, бірақ жарыс аяқкиімдеріне қарағанда қорғанысы төмендеу, себебі олар көбінесе қала көшелері мен тас жолдарда жүретін, жарыс трассаларында емес, жүргізушілерге арналған. Олардың биіктігі әдетте 10 мен 14 дюйм аралығында болады және былғары, металл, берік резеңке, пластик және/немесе жасанды маталардың қосындысынан жасалып, жақсы қысып тұратын, бірақ ыңғайлы аяқкиім құруға мүмкіндік береді.
Similar to racing boots, touring boots are designed specifically for riding a motorcycle on hard pavement, but with less armored protection than racing boots since they are intended for riders that typically ride on city streets and highways, not race tracks. They are usually between 10 and 14 inches in height and made from a combination of leather, metal, hard rubber, plastic and/or man made fabrics to create a form fitting, but comfortable boot.
Мотокросс аяқ киімі
Мотокросс аяқ киімі арнайы жолдан тыс, мотокросс (MX) немесе кез келген жерде жүруге арналған. Мотоциклшінің аяқтары мен тізелерінің жарақат алуын болдырмау үшін мотокросс аяқ киімі әдетте, қарапайым мотоцикл аяқ киіміне немесе жарыс аяқ киіміне қарағанда әлдеқайда қаттырақ, бірақ шаңғы аяқ киімінен гөрі иілгіш болады. Қазіргі заманғы мотокросс аяқ киімдері көбінесе тізеге дейін (шамамен 16 дюйм биіктік) жетеді және былғары, металл, пластик және/немесе жасанды композиттік материалдардан жасалып, аяққа жақсы жабысып, ыңғайлы әрі тығыз болады. Мотокросс ботинкасын оңай кию және шешу үшін, ботинканың жоғары бөлігі ұзындығы бойынша ашылатын етіп жасалған. Аяқ, білезік және ботинка бойында бірнеше реттелетін баулар (әдетте 3-4) орналастырылған, бұл мотоциклшіге ботинканы қалауынша бекітуге мүмкіндік береді. Мотоциклдің алдыңғы дөңгелегінен ұшып келген бөлшектерден қорғау үшін ботинканың алдыңғы жағы бүкілген пластик немесе композиттік пластинамен жабылады.
Motocross boots are designed specifically for off road, motocross (MX) or all terrain vehicle riding. To help prevent a rider's feet and legs from being injured, motocross boots are typically much stiffer than regular motorcycle boots or racing boots, but are more flexible than ski boots by comparison. Modern motocross boots are usually nearly knee high (about 16 inches in height) and made from a combination of leather, metal, plastic and/or man made composite materials to create a very form fitting, comfortable and tight boot. To allow a rider to easily get the boot on or off, the shaft of a motocross boot is designed to open lengthwise. Multiple adjustable straps (usually 3 to 4) are deployed along the foot, ankle and shaft of the boot to allow the rider to tighten the boot to their preferences and comfort. A curved plastic or composite plate covers the shin of the boot to protect the rider from debris that may be thrown from the front wheel of the motorcycle.
Полиция аяқкиімдері
Мотоцикл полициясының аяқ киімдері мотоциклде жүретін полиция қызметкерлері үшін арнайы жасалған. Жылнама аяқ киімдеріне өте ұқсас, мотоцикл полициясының аяқ киімдері әдетте тізеге дейін жетеді (18 мен 21 дюйм аралығында), аяғы мен жоғары бөлігі қара, тегіс, жылтыр былғарыдан жасалған, ал төменгі табаны берік резеңкеден жасалған. Аяқ киімдері әдетте денеге жақын келеді және офицердің формасының бір бөлігі ретінде шалбар немесе жодхпурдың үстінен киюге арналған. Ұлыбритания полициясы үшін ең белгілі өндірушілер – Голдтоп (1980 жылдарға дейін) және Альтберг (1980 жылдардан кейін).
Motorcycle police boots are designed specifically to be worn by motorcycle police officers. Very similar to riding boots, motorcycle police boots are typically knee high (between 18 and 21 inches in height), the foot and shaft are made from black, smooth grained, high gloss leather and the low heeled sole is made from hard rubber. The boots are typically form fitting and intended to be worn over breeches or jodhpurs as part of the officer's uniform. The most notable manufacturers for boots to the UK police force are Goldtop (pre 1980s), and Alt berg (post 1980s).
Инженерлік аяқ киім
Инженерлік аяқкиім – мотоциклшілермен қатар, көптеген мамандық иелері қолданатын, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан буттар стилі.
Engineer boots are a long established style of boots used by people in a number of occupations in addition to motorcyclists.
Қайырмалы аяқкиімдер
Арбалы сапондар инженерлік сапондарға өте ұқсас. Олар көбінесе ауыр салмақты былғарыдан жасалады және биіктігі қысқа (10 дюйм) емес, аса биік (38 дюйм) дейін жетеді. Көбінесе 10 мен 18 дюйм аралығындағы биіктік кездеседі. Ең көп таралған түсі – қара, бірақ қоңыр арбалы сапондар да жасалады. Арбалы сапондар мотоциклшіні ауа құбырлары мен қозғалтқыш блогының ыстығынан, сондай-ақ жол апаты кезінде аяқ пен аяқтың жарақат алуынан қорғау үшін арналған. Оларда металл қалпақ және табанда металл тұяқ болуы мүмкін. Инженерлік сапондардың аяғы дөңгелек болса, арбалы сапондардың аяғы әдетте шаршы болады. Инженерлік сапондарда аяқ білегінің үстінен реттелетін былғары белбеу болса, арбалы сапондарда реттелмейтін төрт былғары белбеу мен екі металл сақинадан тұратын жүйе бар: бір белбеу аяқ білегінің үстінен, біреуі аяқ білегінің арт жағынан, ал екі белбеу табаннан екі жағынан жоғары көтеріледі. Төрт белбеу екі металл сақинамен бекітіледі, олар аяқ білегінің екі жағында орналасқан. Көбінесе саполардың жоғары бөлігінде екі тартылатын белбеу болады. Кейбір өндірушілер осы белбеулерді инженерлік сапондарға ұқсас, саполардың сыртқы жағында орналасқан реттелетін былғары белбеумен ауыстырады. Саполардың табаны мен өкшесі әдетте қатты резеңкеден жасалады және тегіс немесе жақсырақ ұстау үшін тісті болуы мүмкін. Арбалы сапондардың дизайны 19 ғасырда кең таралған, соның ішінде Америка Азамат соғысының сарбаздары киген шаршы аяқты сапондарға негізделген. 1960 жылдары осы стильге былғары белбеулер мен сақиналар қосылып, тез арада классикаға айналған арбалы саполардың қазіргі нұсқасы пайда болды.
Harness boots are very similar to engineer boots. The boots are most often made of heavy weight leather and range in height from short (10 inches) to extra high (38 inches). The most typical height is between 10 and 18 inches. The most common color is black, but brown harness boots are also made. Harness boots are designed to protect the motorcycle rider from the heat of the exhaust pipes and the engine block and from injury to the foot and leg in the case of an accident while riding and may include a built in steel toe cap and metal shank in the heel. Whereas engineer boots have a rounded toe, harness boots typically have a square toe. Unlike engineer boots that have an adjustable leather strap across the ankle, harness boots have a non adjustable system of four leather straps and two metal rings: one strap goes across the top of the foot at the ankle, one strap wraps around the rear of the foot at the ankle and two more straps rise from sole on either side ankle. The four straps are held in place by the two metal rings that are located on either side of the ankle. Typically, these boots possess a pair of pull straps on either side of the tops of the shafts. Some manufacturers replace these straps with an adjustable leather strap located on the outside top of the shafts, similar to engineer boots. Soles and heels are usually made of hard rubber and may either be relatively flat or may have lugs for increased traction. Harness boots were originally modeled on the square toed boots prevalent in the 19th century, including those worn by American Civil War soldiers. Leather straps and rings were added to this style in the 1960s, creating the modern version of the harness boot, which quickly became a classic.