Кіріспе

Жүргізудегі ереже

Екі секундтық ереже – жүргізушінің кез келген жылдамдықпен қауіпсіз арақашықтықты сақтауына мүмкіндік беретін негізгі ереже. Бұл ереже бойынша, жүргізуші алдындағы көлікке қарағанда кем дегенде екі секунд қашықтықта болуы тиіс. Бұл ереже көліктерге арналған, бірақ оның жалпы принципі басқа да көлік түрлеріне қолданылады. Кейбір аймақтар қосымша қауіпсіздік үшін екі секундтық ережеден гөрі үш секундтық ережені ұсынады. Бұл ереже қауіпсіз тоқтау қашықтығын емес, керісінше, реакция уақытын анықтауға көмектеседі. Екі секундтық ереже – қорғанышпен жүргізушіге идеалды жағдайларда соқтығысу қаупін азайту үшін қажетті ең аз қашықтықты көрсетеді. Бұл екі секунд – келесі жүргізушіге жағдайға ден қоюға және уақытында әрекет етуге мүмкіндік беретін қауіпсіздік буфері. Тәжірибе көрсеткендей, бұл ереже соқтығысу қаупін және оқиға болған жағдайда жарақаттардың ауырлығын едәуір төмендетеді. Сонымен қатар, ол барлық жүргізушілерге жолдағы агрессия мен тізгінсіздіктің алдын алуға көмектеседі. Тізгінсіз жүрудің негізгі қаупі – соқтығысудан аулақ болуға жұмсалатын уақыт жүргізушінің реакция уақытынан кем болуы. Жүргізушілерге нұсқау берушілер жылдамдық пен жол жағдайына қарамастан, жүргізушілердің әрқашан "екі секундтық ережені" қолдануын қалайды. Қауіпті ауа-райы, төмен құлпыратын жол немесе мұзды жағдай сияқты жағдайларда арақашықтықты одан да үлкен ету қажет.

Қолдану

Екі секундтық ереже пайдалы, себебі оны кез келген жылдамдыққа қолдануға болады. Жүргізушілерге алдыңғы көлікке дейінгі қашықтықты дұрыс бағалау қиынға соғады, тіпті белгілі бір жылдамдық үшін қажетті тоқтау қашықтығын есте сақтау немесе жылдамдыққа қарай теңдеуді есептеу де оңай емес (мысалы, тежеу қашықтығы шамамен былай есептелінеді, мұнда b – тежеу қашықтығы метрмен, ал s – автомобильдің жылдамдығы сағатына километрмен). Екі секундтық ереже қашықтықты анықтаудың қарапайым тәсілін ұсынады. Уақытты бағалау үшін жүргізуші алдыңғы көліктің артқы жағы жолдың нақты және тұрақты нүктесінен (мысалы, жол белгісі, пошта жәшігі, жолдағы сызық, жарық немесе жамау) өткенше күтеді. Алдындағы көлік белгілі бір нүктеден өткеннен кейін, сіздің көлігіңіздің алдыңғы жағы сол нүктеден кемінде екі секундтан кейін өтуі керек. Егер өткен уақыт одан аз болса, қашықтықты арттырып, кемінде екі секунд болғанша әдісті қайталаңыз. Уақыттың ұзақтығын "бір, екі" деп санау арқылы анықтауға болады. Кейбір нұсқаушылар жүргізушілерге "екі секундтық ережені бұзу – ақымақтық" дегенді айтуды ұсынады. Бұл сөйлемді қалыпты жылдамдықпен айтуға шамамен екі секунд уақыт кетеді, бұл жүргізушіге ереженің маңыздылығын еске салады. Ұлыбританиядағы Stagecoach Buses компаниясы өз калибровкасында TailGuardian арақашықтық туралы кеңес жазуларын екі секундтық ереже бойынша жүзеге асырады. 30, 50 және 70 миль/сағ жылдамдықтары үшін жасалған ескерту белгілері қауіпсіз қашықтықтан тыс жерде көрінбейді, тек соңынан келе жатқан көлік қауіпсіз аймаққа кіргенде ғана көрінеді.

Үш секундтық ереже

Кейбір мамандар екі секундты жеткіліксіз деп есептейді және үш секундтық қағиданы ұсынады. Германия заңнамасы кемінде 0,9 секундтік қашықтықты талап етеді, бірақ зерттеушілер тәжірибелік жағдайда сынақ жүргізгенде, қатысушылардың сынақ уақытының 41 пайызын 0,9 секундтан кем қашықтықта өткізгені анықталды. АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесі үш секундтық қағиданы, әрбір қиын жағдай факторы үшін бір секундтан қосып алуды ұсынады. Жүргізуді қиындататын факторларға нашар жарық (күн шығу мен бату кезіндегі жағдай) және қолайсыз ауа-райы (мұз, жаңбыр, қар, тұман және т.б.), аралас қозғалыс (көлемді көліктер, баяу қозғалатын көліктер, мас жүргізушілер, жаяу жүргіншілер, велосипедшілер және т.б.), сондай-ақ жеке жағдай (шаршау, ұйқышылдық, есірткінің салдарынан реакция жылдамдығының төмендеуі, ой шашырауы және т.б.) жатады. Мысалы, кешкісін жаңбырлы ауа-райында шаршаған жүргізуші негізгі үш секундтік арақашықтық емес, алты секундтік арақашықтықты сақтаған жөн.