Кіріспе

Францияның Эльзас аймағынан шыққан шарап.

Alsace Grand Cru – Францияның Эльзас шарап аймағының белгілі бір учаскелерінде жасалған шараптар үшін бақыланатын тектік атау. Grand Cru AOC 1975 жылы INAO ұйымымен мойындалды, кейін 1983, 1992 және 2007 жылдары кеңейтілді. Шараптар Эльзас АОК аймағындағы таңдалған жерлерден, 200-300 метр биіктікте орналасқандардан шығарылады. Grand Cru мәртебесіне ие болу үшін шарап ең алдымен Эльзас АОК ережелеріне, содан кейін басқа да қатаң талаптарға сай болуы керек. Мысалы, жүзімдіктің гектарына шамамен 55 гектолитрден аспауы керек, шарап Grand Cru мәртебесіне ие бір атаулы жүзімдіктен (Эльзаста lieu dit деп аталады) жасалуы керек, ал жүзімдіктің атауы этикеткада көрсетілуі тиіс. 2018 жылғы мәліметтер бойынша 51 жер Grand Cru ретінде тіркелген, соңғы қосылған жер 2007 жылдың қаңтарында Аммершвирдің Каефферкопф жүзімдігі болды.

Орта ғасырлар

Эльзаста "cru" жүзімдіктері туралы түсінік өте ерте пайда болды. 613 жылы болашақ король Дагоберт Штейнклотцтағы жүзімдіктерді Хаслах аббаттығына сыйлады. 762 жылы Руффахта Страсбург архиепископы Хеддо Эттенхайм аббаттығын құрып, Vorbourg жүзімдіктерінен табыс көріп отырды. 777 жылы Беннвихрда Эльзас арқылы өтіп бара жатқан мисси доминици Карлға Маркрендегі Бену Виллер ("Бенудің иелігі") шараптарының сапасы жайлы жақсы хабар жеткізді. Сигольшеймде 783 жылғы жарғыда Сигольтесберг жүзімдігі (қазіргі Мамбург) жақын жердегі иелер мен монастырлардың ортақ меншігі екені жарияланды. Кинцхаймда 9-ғасырда Эберсмунстер бенедиктин аббаттарының Праэлатенбергте ("Прелаттар төбесі") жүзімдіктері болды. Бұл жер 823 жылдан бері өңделіп келеді. Даленхайм мен Шрахбергхаймда 884 жылы жарғы бойынша Энгельберг жүзімдігінің жоғары сапалы екені мәлімделді. 9-ғасырда Винценхаймда Мурбах аббаттығының сыйы ретінде Хенгст жүзімдігі алғаш рет аталды. Холандсбург иелері мен Кайзербергтің сот судьясы француз революциясына дейін оның феодалдық құқықтарын бөлісіп алды. 1000 жылдан Ренессансқа дейін басқа Эльзас жерлері де ақсүйектерге немесе дін қызметкерлеріне тиесілі болды. Эльзас жарғыларының байлығы Эльзас Grands Crus жерлерінің шекарасын белгілеудің тарихи негізін құрады.

Қазіргі заманғы

Эльзас шарап өсіру аймағы Франциядағы басқа шарап өсіру аймақтарынан ерекшеленеді. 1919 жылғы Версаль келісімінен кейін Эльзас Францияға қайтарылғаннан кейін, бұрынғы Рейхсландтағы неміс заңдары көбінесе жергілікті заң ретінде сақталды. Бұл жағдай Эльзас шараптарының танылуына кедеріс келтірді. Эльзас шараптарының тегін анықтаған 1945 жылғы жергілікті қаулы, 1962 жылғы Эльзас AOC-ін құру туралы жарлықтың негізі болды. Осы қаулыда да, жарлықта да географиялық атаулар туралы еш сөз жоқ, немесе круларға сілтеме жасалмаған. 1975 жылғы жарлық "Alsace Grand Cru" атауын енгізу арқылы жағдай өзгерді. Оның бірінші бабында шараптардың ең алдымен Эльзас AOC ережелеріне сай болуы керектігі нақты көрсетілген. 1983 жылы тағы 25 жер белгіленді. 1985 жылы INAO Эльзас Grand Crus тізімін кеңейтуге келісім берді. Сол жылы жарлық арқылы 25 жаңа атау қосылды. 1984 жылы Vendange Tardive және Sélection de Grains Nobles атаулары енгізілді. 1993 жылы Руффах Ворбург жеріне қабылданды. 2001 жылы максималды өнімділік мөлшері төмендетілді. 2005 жылы жүзім отырғызуға қатысты ерекшеліктерге рұқсат берілді. Соңғы жаңару 2007 жылы болды, нәтижесінде Grand Cru жүзімдіктерінің саны 51-ге жетті.

География

Эльзас гран-крулары Францияның солтүстік-шығысында, Эльзас аймағында, 47 коммунаның аумағында (14-і Баз-Рейн департаментінде, 33-і Жоғарғы-Рейн департаментінде) – солтүстіктегі Марленхаймнан бастап, Страсбургтан батысқа қарай, оңтүстіктегі Таннға дейін, Мюльхауздан батысқа қарай өндіріледі.

Геология және орография

Эльзас жазығы Жоғарғы Рейн жазығының оңтүстік бөлігін алып жатыр, ол Олигоцен кезеңінде құлау нәтижесінде пайда болған және Миоцен кезеңінен бері Рейн өзенімен қалыптасып келеді. Жүзімдіктер Вогез тауларының төменгі беткейлерінде, грабеннің жарықша зонасында орналасқан, жақын орналасқан биік жерлерден ағып түсетін көптеген өзендер мен арналардың аллювиалды жайылмаларымен жабылған. Бұл жер асты материалдарының әртүрлілігін және олардың тізбектелуін түсіндіреді, олар шынайы мозаика құрайды: әк тас, гранит, тақтатас, гнейс немесе құмтас. Көбінесе, Вогез алқабының жоғарғы бөлігі ежелгі тау жыныстарынан тұрады: плутондық және метаморфты жыныстар, мысалы, гранит, гнейс немесе тақтатас. Жүзімдіктер отырғызылған учаскелердің көлбеулігі зор, олар 478 метрге дейін көтеріледі (Осенбах маңында). Беткейлердің төменгі бөлігі әк тас немесе мергель қабаттарынан тұрады, көлбеуі тегіс жерлерде лоесспен жабылған. Жазық Рейн өзенімен әкелінген аллювиумның қалың қабатынан тұрады (сілті және қиыршық тас). Бұл аймақ басқаларына қарағанда құнарлы, оның бетіне жақын (5 метрден кем тереңдікте) маңызды сулы горизонт орналасқан: Жоғарғы Рейн сулы горизонті. Мұндай ерекшеліктер әрбір Grand Cru-ға ерекше теруардан пайда көруге мүмкіндік береді, оны климат одан да ерекшелендіреді.

Климатология

Батысында Вогеж таулары Эльзас шараптық жүзімдіктерін жел мен жаңбырдан қорғайды. Көбінесе батыс желдері Вогез тауларының шығыс беткейінде ылғалдылығын жоғалтып, Эльзас жазығына фён желдері түрінде жетеді. Эльзастағы жауын-шашынның орташа мөлшері Францияның барлық шарап өсіру аймақтарының арасында ең аз. Колмар Франциядағы ең құрғақ қалалардың бірі. Осының салдарынан климат осы ендікте күтілгеннен гөрі жылырақ: жылдық орташа температура шамамен 1,5 °C жоғары. Климаты жартылай континенттік, құрғақ, ыстық көктемдермен, күннөлді және құрғақ жаздармен, ұзақ күздермен және суық қыстармен сипатталады. Әрбір Grand Cru өзінің ерекше микроклиматынан пайда көреді, ол әр жерде сөзсіз өзгеше болады.