Уильям Маркс: Өмірі мен қызметі Latter Day Saint қозғалысында

Кіріспе

Уильям Маркс (15 қараша 1792 – 22 мамыр 1872) – соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының ерте кездегі көшбасшыларының бірі және Иса Мәсіхтің қайта ұйымдастырылған шіркеуінің (қазіргі Мәсіх қауымы) Бірінші Президенттігінің мүшесі болған. Маркс туралы "Доктрина және келісімдер" кітабында Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі (LDS Church) басылымының 117 және 124-тарауларында, ал Мәсіх қауымы басылымының 115-тарауында еске алынған.

Ерте өмір

Маркс 1792 жылғы 15 қарашада Вермонт штатының Рутленд қаласында Корнуолл (немесе Корнелл) Маркс пен Сара Гудрич отбасында дүниеге келді. Ол 1813 жылғы 2 мамырда Розанна Робинсонға үйленді және бес баланың әкесі болды.

Ертедегі шіркеу мүшелері

Маркс 1835 жылы сәуір айында Нью-Йоркте Мәсіх шіркеуінің мүшесі ретінде суға батыру арқылы шомылдырылып, көп ұзамай діни қызметкер болып тағайындалды. 1836 жылдың 3 маусымында ол ақсақал дәрежесіне көтерілді. Суға батыру рәсімі туралы мәліметтердің жеткіліксіздігіне байланысты, Маркс 1965 жылдың 29 қаңтарында LDS шіркеуі арқылы қайтадан суға батырылды. 1837 жылдың қыркүйегінде Маркс Огайо штатының Киртленд қаласындағы Жоғары Кеңеске тағайындалды және Джозеф Смит және басқалары халықтың қысымынан Огайодан қашқан кезде «Хабаршы мен Адвокат» басылымының агенті болды. Аян арқылы (Құдайдың заңдары мен уәделері 117) Маркс Огайодан шығып, Миссури штатының Фар-Уэст қаласына Киелілер қауымын басқару үшін тағайындалды.

Наувудағы басшылар

1839 жылы Сенттер Иллинойс штатындағы Коммерс қаласына келген кезде Маркс шіркеудің Коммерс қалымының президенті болып тағайындалды. (Кейін ол Науву қалымының президенті болды). Ол бұл лауазымда 1844 жылға дейін қызмет етті. Ол сонымен қатар Науву қалалық кеңесінің мүшесі және 1841 жылдың ақпанында Науву қаласы университетінің регенттерінің бірі болып сайланды, сондай-ақ Науву ауыл шаруашылығы және өндіріс қауымдастығының негізін қалаушылардың бірі болды. Ол аян арқылы (Құдайдың заңдары мен келісімдері 124-тарау) Науву үйі комитетіне мүше болып кірді және оның құрамында жұмыс істеді, ал Мансион үйінің иесі болып тағайындалды. Қалымының президенті ретінде ол 1841 жылдың сәуір айында Науву ғибадатханасының іргетасын салуға көмектесті. 1842 жылдың сәуір айында масондыққа қабылданды және 1842 жылдың 4 мамырында Елулер Кеңесінің мүшесі ретінде қадірленді. Маркс Джозеф Смитпен жақын дос болғанымен, кейде пайғамбармен пікір келіспеушіліктер туындады. 1843 жылдың қазан айында өткен Бас жиналыста Смит Сидни Ригдонның шіркеудің Бірінші Президенттігіндегі бірінші кеңесші болып тағайындалуына қарсы дәлелдер келтірді. Ол Маркстің көп жылдық досы Ригдонды "адалдығы мен тұрақтылығын" жоғалтқаны үшін айыптады және Ригдонның шіркеудегі басшы немесе кеңесші ретіндегі қабілеттеріне сенімсіздік білдірді. Бұл айыптауларға қарамастан, Маркс Ригдонның Бірінші Президенттіктегі кеңесші лауазымында қалуын ұсынды. Шіркеу мүшелері Ригдонды осы лауазымда қалдыруды қолдады. Дауыс беруден кейін Смит тұрып: «Мен оны иығымнан түсірдім, ал сіздер оны қайтадан маған жүктедіңіздер. Сіздер оны көтере беріңіздер, бірақ мен көтермеймін» деді. Ригдонды Смит қабылдамағандықтан, шіркеудің негізгі басшылығының көп бөлігі, соның ішінде Елулер Кеңесі мен Кияланған Кворум мүшелері Ригдонның мәртебесі мен өкілеттігіне күмән келтірді, содан кейін ол шіркеу басшысы ретінде Смиттен кейін иелік ету туралы талабына да күмәнмен қарады. Ригдон мен Маркс көп әйел алуға қарсы белгілі еді. Смит енгізген бұл даулы практиканы қолдағандар мұндай наразылықты адалдықсыздық деп қарады. Смит Маркс ұлының жерлеу рәсімінде де сөз сөйледі. Ол былай деді: «Мен мұндай қайғыны ешқашан сезінбедім. Бұл маған Нью-Йоркте қайтыс болған үлкен ағам [Алвин] және Наувуда қайтыс болған кіші ағам [Дон] Карлос Смитті еске түсіреді. Біздің барлығымыз да осылайша шақырылатын күн жақын. Мен де сіздер сияқты болуы мүмкін. Кейбіреулер Аға Жүсіп өлмейді деп ойлайды, бірақ бұл қате. Шындығында, мен өмірімді осындай-ондай істерді атқару үшін уәде еткен кездерім болды, бірақ сол істерді атқарғаннан кейін, қазіргі уақытта өмірімде ешқандай кепілдік жоқ. Мен де басқалар сияқты өлімге ұшырауым мүмкін». Бұл жерлеу сөздері Смит айтқан ең терең ойлы және эмоционалды сөздердің бірі саналады және мормондар оны өзінің өліміне дейін болған алдын ала білуі және пайғамбарлығы деп санайды. Маркс Джозеф Смит қайтыс болғанға дейінгі апталарда Джозеф оған келіп, көп әйел алу шіркеу үшін құт-береке емес, қарғыс екенін айтқанын мәлімдеді. Смит бұл практиканы тоқтату үшін шешуші қадамдар жасағысы келді, бірақ Маркс айтуынша, уақыт жетіспеді. Басқа да дәлелдер, мысалы, Джозефтің көп әйел алу туралы аянын өртеп, ғибадатханалық киімдерін жойғаны, Маркс айтқан әңгімені растайтын сияқты. Шіркеу иерархиясының барлық мүшелері Маркс куәлігіне сенген жоқ, бірақ Куинн Бригам Янг оған сенгенін айтады, өйткені ол кейіннен Джозеф «өзіндегі аян Рухының жолымен жүрсе, ол ешқашан Карфагенге бармас еді» дегенін айтқан. Сонымен қатар, Янг Смит қайтыс болған кезде көп әйел алудан жалыққан еді. Айырықшасы, Джозеф Смит III кейін Марксқа да сенбеді, өйткені Маркс оның әкесінің көп әйел алуына қатысқандығын айыптады.

When the Saints arrived in Commerce, Illinois, in 1839, Marks was appointed as [[stake president}president]] of the churhc's Commerce Stake. (He later was president of the Nauvoo Stake). He served in that position until 1844. He was also elected as a Nauvoo municipal alderman and as one of the regents of the University of the City of Nauvoo in February 1841, and was a founder of the Nauvoo Agricultural and Manufacturing Association. He was appointed by revelation (D&C 124) to contribute to and be on the Nauvoo House committee, and served as landlord of the Mansion House. As stake president, he assisted in the laying of the cornerstones of the Nauvoo Temple in April 1841. He was initiated into Masonry in April 1842 and received his endowment on May 4, 1842, as a member of the Council of Fifty. Although a close friend of Joseph Smith, Marks occasionally found himself at odds with the prophet. Smith presented evidence of why Sidney Rigdon should be rejected as first counselor in the First Presidency of the church during the October 1843 General Conference. He accused Rigdon, a long time friend of Marks, as having lost his "integrity and steadfastness" and stated that he had no confidence in Rigdon's abilities as a leader in the church or as his counselor. Regardless of these accusations, Marks motioned that Rigdon remain in his station as a counselor in the First Presidency. Rigdon was sustained to the position by the membership of the church. After the vote, Smith stood and stated, "I have thrown him off my shoulders and you have again put him on me, you may carry him, but I will not." Because Rigdon was rejected by Smith, most of the core leadership of the church, including members of the Council of Fifty and Anointed Quorum, questioned Rigdon's standing and authority and, later, his claim to succeed Smith as head of the church. Rigdon and Marks were also known opponents of plural marriage. Those who supported this controversial practice instituted by Smith saw such dissent as disloyal. Smith also spoke at the funeral of Marks's son. Among his remarks he said:

"I never felt more solemn. It calls to mind the death of my oldest brother [Alvin], who died in New York, and my youngest brother, [Don] Carloss Smith who died in Nauvoo It will be but a short time before we shall all in like manner be called. It may be the case with me as well as you. Some have supposed that Br[other] Joseph could not die, but this is a mistake. It is true there ha[ve] been times when I have had the promise of my life to accomplish such and such things, but, having accomplish[ed] those things, I have not at present any lease [on] my life. I am as liable to die as other men." This funerary sermon is considered one of the most introspective and emotionally depressed discourses by Smith, and pointed to by Mormons as foreknowledge and a prophecy of his own death which occurred not long thereafter. In the weeks before Joseph Smith's death, Marks claimed that Joseph came to him and told him that plural marriage had proved a curse rather than a blessing to the church. Smith wanted to take decisive steps to end the practice, but, according to Marks, time ran out. Other purported pieces of evidence, such as Joseph's burning of the polygamy revelation and destroying his temple garments, seem to support Marks's story. Not all members of the church hierarchy believed Marks's testimony, though Quinn believes that Brigham Young gave credence to it, as he later said that if Joseph "had followed the Spirit of revelation in him he never would have gone to Carthage". In addition, Young would also state that Smith had wearied of polygamous marriage by the time of his death. Ironically, Joseph Smith III later would not believe Marks, either, since Marks implicated Joseph Smith III's father in polygamy.

Апостолдық мұрагерлік мәселесі

Жозеф Смит қайтыс болған кезде, шіркеу басшылығының көп бөлігі Смиттің АҚШ Президентігіне кандидат болуына қолдау көрсетіп, үгіт жүргізді. Маркс, Науву сарайының иесі ретінде, Джозеф пен оның інісі Хайрумның жерлеу рәсімдеріне қатысты дайындықтарды бақылады. Уильям Клейтонның күнделігінде айтылғандай, Эмма Смит Марксті күйеуінің мұрагері ретінде қолдады. Смит айтуынша, Маркс Жоғары Кеңестің президенті ретінде шіркеу мұрагерлігіне құқылы болған, бұл құқық Он Екі Елшінің Кворумы мен Бірінші Президенттіктің билігімен тең деп есептелді. Оның пікірінше, елшілер шіркеудің ұйымдастырылмаған бөлімдерінде билікке ие болса, Наувоудағы Сион қауымында билігі болмаған. Бұл түсінік, Смит қайтыс болғаннан кейін күндері әртүрлі топтар тарапынан ұсынылған көптеген интерпретациялардың бірі болды. Тарихшы Д. Майкл Куинн, жоғарыда айтылғандарға қарамастан, Наувоудағы шіркеу мұрагерлігінің бір ғана маңызды мәселеге байланысты болғанын – көп әйел алуға байланысты болғанын мәлімдейді. Куинн Маркстің көп әйел алуға қарсылығы маңызды мәселе болғанын айтады. Ол сондай-ақ, шіркеу басшыларының шағын тобы Марксті келесі шіркеу президенті ретінде бекітуге жақын болғанымен, 1844 жылдың 10 шілдесіне дейін Уиллард Ричардс – Он Екі Елшінің бірі – Кворум президенті Бригхэм Янг президенттік науқанынан оралғанша барлық іс-қимылды тоқтатты деп дәлелдейді. Янг және Он Екі Елшінің көпшілігі Маркс көп әйел алуды және олар өлімнен кейінгі өмірде жоғарылау үшін маңызды деп санайтын басқа да қасиетті рәсімдерді тоқтатуы мүмкін деп қорқып, оған қарсы болды. Куинн Эмманың қолдауына және өзінің сыйлықтары мен киялыларын басқа мұрагерлерден бұрын (Он Екі Елшінің әрбір мүшесінен бұрын) алғанына қарамастан, Маркс шіркеу басшылығына талап етуден бас тартқанын айтады. Керісінше, Маркс Сидни Ригдонға көңіл білдіріп, оның шіркеудің "қорғаушысы" болуына қолдау көрсетті. Осы себепті және Он Екі Елшіге қолдау көрсетпегендіктен, Маркс 1844 жылдың 7 қазанында өткен Бас конференцияда Жоғарғы Кеңестен шеттетілді және Сионның Наувоу қауымының президенті ретінде қабылданбады. Уильям Маркс 1845 жылдың ақпан айында Наувоудан кетіп қалды. Бригам Янг: "Бауыр Маркс, жазылмастан кетіп қалды" деген пікірін білдірді, бұл қарсыласты қоршап, оған ештеңе айтпастан, сыбырлап, пышақтаған ересек еркектердің тактикасына сілтеме жасады. Маркс 1853 және 1855 жылдар аралығында Strangites-тен шығып, басқа Соңғы күнгі қасиеттілердің ағымдарымен байланыс жасады. Осы кезеңде ол Зенас Гурли, Джейсон В. Бриггс және Уильям В. Блэрмен бірге болды. Төрт адам шіркеу президенттігінің лауазымы әкеден балаға, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып отыруы керек деп сенді және Соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіхтің қайта ұйымдастырылған шіркеуінің идеясын қолдады. 1853 және 1859 жылдар аралығында олар Джозеф Смит III-ті RLDS қозғалысын басқаруға көндіру үшін ондаған рет кездесті, ол ақырында осы ұсынысты қабылдады. 1859 жылдың 11 маусымында Маркс қайта шомылдыру рәсімінен өтпей-ақ, RLDS қозғалысының мүшесі ретінде ресми түрде қабылданды. Зенас Гурлимен бірге ол 1860 жылдың сәуір айында өткен конференцияға төрағалық етті, онда Маркс Гурлиге Жозеф Смит III-ті жаңадан құрылған Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілерінің қайта ұйымдастырылған шіркеуінің жоғары рухани қызметкері ретінде тағайындауға көмектесті. 1863 жылдың наурыз айында Жозеф Смит III-тің сөзіне сәйкес, "көріс [Бірінші Президенттіктің] Кворумын өзіне жүктелген міндеттерді орындауға толыққанды дайындалуы үшін, Уильям Маркты шақырып, оны шіркеу Президентінің кеңесшісі етіп тағайындауға нұсқау беретін аян алынды". Бұл аян 1863 жылдың сәуір айында RLDS шіркеуінің Бас конференциясында ұсынылды және Дін мен Келісімдердің 115-бөлімі ретінде бекітілді. Маркс сол конференцияда тағайындалды, ол Жозеф Смит III және Джейсон В. Бриггспен бірге RLDS Бірінші Президентігіне кірді. 1866 жылы Маркс Джозеф Смиттің жесірі Эмма Смит Бидамоннан қолжазбаларды қабылдау және Джозеф Смит аудармасын басып шығару жөніндегі комитетке мүше болып тағайындалды. Маркс 1872 жылдың 22 мамырында Иллинойс штатының Плано қаласында қайтыс болғанға дейін Реорганизацияланған шіркеудің Бірінші Президенттігінің бірінші кеңесшісі қызметін атқарды. Оның есімін көрсететін қабірі, 1862 жылдың 18 қазанында қайтыс болған әйелі Розанна Робинсон Маркстың қабірінің жанында, Иллинойс штатының ДеКалб қаласындағы Шаббона Гроув зиратында орналасқан. Маркс 1866 жылы екінші рет Джулия Энн Дурфиге үйленді, ол одан кейін тірі қалды.

At the time of the death of Joseph Smith, much of the leadership of the church had been campaigning for Smith’s candidacy for President of the United States. Marks, as landlord of the Nauvoo Mansion, oversaw some of the funerary preparations for the burial of Joseph and his brother, Hyrum. According to William Clayton's diary, Emma Smith supported Marks as the successor to her husband. According to Smith, Marks had a right to church succession as the High Council President, which she asserted was equal in authority to the Quorum of the Twelve and the First Presidency. Furthermore, she felt that while apostles had authority in unorganized parts of the church, they did not have authority in the stake of Zion, Nauvoo. This reasoning was one of many interpretations put forward by various factions in the months after Smith's death. Historian D. Michael Quinn claims that, despite the foregoing, church succession in Nauvoo revolved around one central issue: plural marriage. Quinn maintains that Marks's known opposition to plural marriage was a crucial issue. He also argues that, although a small group of church leaders almost approved Marks as the next church president, by July 10, 1844, Willard Richards—one the Church's Twelve Apostles—delayed all action until Quorum President Brigham Young returned from the presidential campaign. Young and the majority of the Quorum of the Twelve, Quinn asserts, feared that Marks would end plural marriage and other ordinances that they saw as crucial to exaltation in the afterlife. Quinn states that, despite Emma's support, and despite receiving his endowments and anointings before any other successor claimants (including every member of the Quorum of Twelve), Marks did not advance his own claims to church leadership. Instead, Marks sympathized with Sidney Rigdon and supported his bid to become "guardian" of the church. Because of this and because he did not support the Twelve Apostles, Marks was removed from the High Council at the October General Conference in on October 7, 1844, and also rejected as president of the Nauvoo Stake of Zion. William Marks left Nauvoo in February 1845. Brigham Young observed that "Bro. Marks had gone without being whittled out"—a reference to a tactic of surrounding an opponent with adult men who whistled and whittled without saying a word to the opponent. Marks left the Strangites between 1853 and 1855, loosely affiliating himself with other Latter Day Saint denominations. During this time he associated with Zenas H. Gurley, Jason W. Briggs, and William W. Blair. The four were convinced that succession in the presidency of the church must be lineal, descending from father to son, and promoted the idea of a Reorganized Church of Jesus Christ of Latter Day Saints. Between 1853 and 1859 they approached Joseph Smith III dozens of times to convince him to take leadership of the RLDS movement, which he eventually did. On June 11, 1859, Marks was formally received as a member of the RLDS movement without rebaptism. Alongside Zenas Gurley, he presided over the conference in April 1860, wherein Marks aided Gurley in ordaining Joseph Smith III as president of the high priesthood in the newly incorporated Reorganized Church of Jesus Christ of Latter Day Saints. According to Joseph Smith III in March 1863, "a revelation was received directing the church to call and ordain William Marks to be a Counselor to the President of the church, in order that the Quorum [of the First Presidency] might be more perfectly prepared to discharge the duties devolving upon it." This revelation was presented to the April 1863 General Conference of the RLDS Church and canonized as Doctrine and Covenants Section 115. Marks' ordination took place at the same conference, joining Joseph Smith III and Jason W. Briggs in the RLDS First Presidency. In 1866, Marks was appointed to the committee to receive manuscripts from Joseph Smith’s widow, Emma Smith Bidamon, and print the Joseph Smith Translation of the Bible. Marks was first counselor in the First Presidency of the Reorganized Church until his death in Plano, Illinois, on May 22, 1872. A marked grave bearing his name is located in the Shabbona Grove Cemetery at Shabbona Grove, DeKalb, Illinois, adjacent to that of his wife Rosannah Robinson Marks, who died on October 18, 1862. Marks had married a second time in 1866 to Julia Ann Durfee, who survived him.