Кіріспе

Полиартерит түйіндері (ПАТ) – орташа мөлшердегі бұлшықеттік артерияларға әсер ететін қан тамырларының (васкулит) жүйелік некротизациялық қабынуы. Әдетте, бүйрек артериялары мен басқа ішкі органдарға әсер етеді, бірақ көбінесе өкпе қан айналымын зақыламайды. Кішкентай аневризмалар тігілген моншақтар сияқты көрінеді, сондықтан бұл "моншақ белгісі" васкулиттің маңызды диагностикалық белгісі болып табылады. ПАТ кейде В гепатиті немесе С гепатиті вирусымен жұғумен байланысты. ПАТ – сирек кездесетін ауру.

Белгілері мен симптомдары

ПАН дерлік барлық мүшелер жүйесіне әсер етуі мүмкін, сондықтан кең ауқымды белгілер мен симптомдармен көрініс беруі мүмкін. Бұл көріністер зардап шеккен мүшелердің, көбінесе терінің, жүректің, бүйректің және жүйке жүйесінің ишемиялық зақымдануынан туындайды. Зардап шеккен адамдардың 90% дейін конституциялық симптомдарды сезінеді, оларға қызба, шаршау, әлсіздік, тәбет жоғалу және қасақана салмақ жоғалту кіреді.

Дифференциалдық диагностика

Полиартерит түйіндері өкпе қан тамырларына сирек әсер етеді, және бұл ерекшелік оны ұқсас белгілері мен симптомдары бар басқа васкулиттерден (мысалы, полиангиитпен қатар гранулематоз немесе микроскопиялық полиангииттен) ажыратуға көмектеседі. Кейбір пациенттер лефлуномидпен емделуді бастамас бұрын төрт дозалы ритуксимаб инфузиясын қолданғанда ремиссия фазасына енеді. Емдеу 90% жағдайда ремиссияға немесе жазылуға әкеледі. Емделмеген жағдайда, ауру көбінесе өлімге соқтырады. Ең қауіпті асқынулар көбінесе бүйректер мен асқазан-ішек жолымен байланысты. Өлімге соқтыратын жағдайлар әдетте асқазан-ішек жолының қан кетуі, инфекция, миокард инфаркті және/немесе бүйрек жеткіліксіздігімен байланысты. Ремиссияға қол жеткізген жағдайларда, шамамен 60% бес жыл ішінде рецидивті бастан өткереді. Дегенмен, В гепатиті вирусынан туындаған жағдайларда рецидив деңгейі шамамен 6% құрайды.

Эпидемиология

Бұл жағдай ересектерде балаларға қарағанда жиі кездеседі, ал еркектерде әйелдерге қарағанда жиірек байқалады.