Кіріспе

Грекия мифологиясының Океанидасы – мифологиялық құдай.

Грекия мифологиясында Родос/Родос (Ῥόδος) немесе Рода (Ῥόδη) – Родос аралының құдайы және күн құдайы Гелиостың әйелі болған.

Ата-аналық тегі

Родосқа қатысты әртүрлі шежірелер бар. Пиндар оны Афродитаның қызы деп айтады, әкесі аталмайды, бірақ Пиндарға қатысты түсіндірмелерде Посейдон әке деп көрсетіледі; Гераклеялық Геродор үшін ол Афродита мен Посейдонның қызы болса, ал Диодор Сицилиялыққа сәйкес, ол Родостың алғашқы билеушілері Посейдон мен Халияның қызы болған. Аполлодор (оны "Рода" деп атап) оны Посейдон мен Амфитриттің қызы, Тритонның толыққанды қарындасы деп санайды. Дегенмен, Эпименид үшін оның әкесі Океан болса, ал "Одиссея" 17.208-де (оны "Рода" деп атап) оның әкесі өзен құдайы Асоп болған, осылайша ол Наядаға айналады. Мүмкін, Пиндарды дұрыс түсінбеген Асклепиад ("болжам бойынша мифограф" Трагилдік Асклепиад) оның әкесі Гелиос деп көрсетеді. Бір деректе Рода Иалис, Камейр және Линдтің анасы болған.

Мифология

Ақын Пиндар айтады, құдайлар жер бетіндегі жерлерді бөлгенде, Гелиос қатыспағандықтан ештеңе алмаған. Ол Зевске шағымданды, Зевс қайта бөлісуді ұсынды. Гелиос бас тартты, себебі ол теңізден шыға бастаған жаңа аралды көрді. Сөйтіп Гелиос, Зевстің рұқсатымен, теңізден әлі көтерілмеген жаңа аралды (Родос) өзіне қабылдады. Одан жеті ұлы болды. Тағы бір дерек бойынша, Гелиос өзі аралды жапқан суды кетірді, сосын осы аралды Родостың есімімен "Родос" деп атады. Гелиос арқылы Родос, Тельхиндерден кейін Родосты билеген Хелиадтардың анасы болды. Пиндардың сөзінше, Родостың Гелиоспен жеті ұлы болған. Пиндар ұлдарының есімдерін атамайды, бірақ Диодор Сицилий айтуынша, Хелиадтар – Охим, Серкаф, Актис, Макар (яғни Макарей), Кандал, Триоп және Тенег. Диодор Сицилий сондай-ақ Гелиос пен Родостың Електриона есімді қызы болғанын айтады. Пиндарға жазылған түсіндірме (skholion) ұлдардың сол тізімін келтіреді, Макарейді (Макардың орнына) және соңғы Хелиадты Фаэтон деп атайды, "кіші, родостар оны Тенег деп атайды". Мұндағы ескі Фаэтон, әлдебір атақты Фаэтон (оның тарихын Овидий баяндайды), Гелиостың күймесін сүйреген ол болса керек. "Одиссея" 17.208-ге жазылған түсіндірме (бәлкім, Эсхилдің "Хелиадтар" және Еврипидтің "Фаэтон" трагедияларынан алынған), Родосты осы әйгілі Фаэтонның анасы, сондай-ақ үш қызы – Лампетия, Айгле және Фаэтуза деп көрсетеді. ("Одиссеяда" Лампетия мен Фаэтуза, Тринакияда Гелиостың мал-жандығын бағып жүргендер, оның орнына Неэрадан туған Гелиостың қыздары болып келеді.) Афродита Гелиосты қарғысқа ұшыратып, оны Леукотое есімді өлмелі ханшайымға ғашық қылғанда, ол Родосты да, басқа ғашықтарымен бірге ұмытып кеткен деседі.

Мәдениет

Родос монеталары Гелиостың керемет басын бейнелеуімен танымал болғанымен, олардың кейбіреулерінде Родостың басы да бейнеленген; сонымен қатар, раушан (грекше родон) аралдың символына айналды. Эллинистік кезеңде Родос аралда оған аралдың қамқоршы қасиетті құдайы ретінде табынды.