Кіріспе
Бенгела қаласы (bẽˈɡɛlɐ; Умбунду: Luombaka) – Анголаның батысында орналасқан қала, Бенгела провинциясының орталығы.
Benguela (bẽˈɡɛlɐ; Umbundu: Luombaka) is a city in western Angola, capital of Benguela Province.
Португалия билігі
Бенгела 1617 жылы португал Мануэль Сервейра Перейра, Анголаның 8-ші губернаторы (1604–1607) бастауымен Сан-Фелипе де Бенгела болып құрылды. Бенгеладан шалғайда тұз өндіріліп, күкірт алынған Бая-Фарта жатыр. Бая-Фартаға жақын жерде Бая-Азул жағалауы орналасқан. Келесі онжылдықтарда қала гүлденіп, дамыды. 20-ғасырдың басында Португалия қала мен Лобитоны елдің ішкі аймақтарымен байланыстыру үшін Бенгела теміржолын салды. Ол Катанганың мыс өңірімен, Конго Демократиялық Республикасы және Замбиямен байланысқанда үлкен табысқа жетті. 20-ғасырдың басынан бастап Бенгела өсіп келе жатқан экономикасына сапалы бизнес және мамандарды тартты, дамытты және сақтап қалды. Сизал және балық шаруашылығы кеңейді, ал қаржы, құрылыс және қызмет көрсету нарығы 1974 жылға дейін қарқынды өсті.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең
1975 жылы Лиссабондағы 1974 жылғы сәуір төңкерісінен кейін Португалияның Ангола теңізасты провинциясы тәуелсіздік алды. Португалиядан тәуелсіздік алғаннан кейін 20 жылдан астамға созылған Ангола азамат соғысы (1975–2002) салдарынан маңызды Бенгела темір жолы жабылды, Бенгела мен Лобито арасындағы қысқа бөлік ғана жұмыс істеді. 1983 жылы Бенгеланың халқы 155 000 адамды құрады. Азамат соғысы кезінде Бенгела қаласының халқы ауылдық аймақтардан келген босқындардың есебінен артты.
21 ғасыр
2000 жылдардың ортасында, жағдай тынығуға шақ келгенде, Бенгела мен Хуамбо арасындағы темір жолдың қалпына келтірілуі басталды. Қаланың отарлық бөлігі салыстырмалы түрде жақсы сапалы үйлерден тұрғанымен, 2011 жылға қарай көптеген босқындар шалап-шалап салынған аудандарда тұрып жатты.
Көлік құралдары
Қаланың Бенгела әуежайы бар. Қала Бенгела темір жолы арқылы темір жол желісіне қосылған.
Экономика
Бенгела Африканың ішкі аймақтарымен португал саудасының маңызды орталықтарының бірі болды. Қала Анголаның батыс және шығыс бөліктері арасындағы маңызды сауда байланысы болып табылады. Анголаның ішкі аймақтарында кофе, жүгері, сизаль, қант қамысы және темекі өсіріледі және Бенгела арқылы кеңінен сатылады. Ішкі аймақтан алынған марганец та Бенгелада саудаланады. Қаланың жергілікті өнеркәсіптеріне балық өңдеу және қант қамысын ұнтақтау кіреді. Сонымен қатар, қалада керамика, сабын және құралдар да жасалады.