Кіріспе
Крос-Фелл – Солтүстік Англияның Пеннин тауларындағы ең биік тау және Англияның көлдер аймағынан тыс жердегі ең биік нүкте. Ол Солтүстік Пенниннің көрнекті табиғи сұлулық аймағында орналасқан. Ол Камбрия графтығының және Камберленд тарихи графтығының шекараларында жатыр. Шаңырағы – солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылатын тау жотасының бөлігі, оған Кіші Дан Фелл және Үлкен Дан Фелл де кіреді. Үш іргелес тау оңтүстік-батыс жағынан Еден аңғарына тік көтеріліп, солтүстік-шығыс жағынан Оңтүстік Тайн және Тис аңғарларына қарай бірте-бірте төмендейді. Крос-Фелл шыңы крест пішіндес құрғақ тас паналамен безендірілген. Ашық күні шыңнан Еден аңғарынан көлдер тауларына дейінгі тамаша көріністер ашылады. Крос-Феллдің солтүстік жағынан Солвей шығанағы мен Шотландияның Оңтүстік жоталары да көрінеді. Тау жиі тығыз тұманға және қатты желге тап болады. Хельм желінің айқайлы шуы осы аймақтың ерекшелігі. Жылдың көп бөлігінде бұл жердің жайлы болуы қиын. Ежелгі заманда ол «Зұлым рухтар құлаған жер» деп аталған және зұлым күштердің мекені деп есептелген. Кентерберийлік Августин саяхатында осы жерге келгенде төбені киелеген дейді, сондықтан ол христиан дәстүрінде Крос-Фелл деп аталды, бірақ кейбір болжамдар бойынша тау «ашулы» деген мағына беретін «кросс» сөзінен аталған болуы мүмкін.
Cross Fell is the highest mountain in the Pennines of Northern England and the highest point in England outside the Lake District. It is located in the North Pennines Area of Outstanding Natural Beauty. It lies within the county of Cumbria and the historic county boundaries of Cumberland. The summit, at , is a stony plateau, part of a ridge running north west to south east, which also incorporates Little Dun Fell at and Great Dun Fell at The three adjoining fells form an escarpment that rises steeply above the Eden Valley on its south western side and drops off more gently on its north eastern side towards the South Tyne and Tees Valleys. Cross Fell summit is crowned by a cross shaped dry stone shelter. On a clear day there are excellent views from the summit across the Eden Valley to the mountains of the Lake District. On the northern side of Cross Fell there are also fine views across the Solway Firth to the Southern Uplands of Scotland. The fell is prone to dense hill fog and fierce winds. A shrieking noise induced by the Helm Wind is a characteristic of the locality. It can be an inhospitable place for much of the year. In ancient times it was known as "Fiends Fell" and believed to be the haunt of evil spirits. St Augustine of Canterbury is said to have blessed the hill when he arrived here on his travels so it became known as Cross Fell in the Christian tradition, although it has been speculated that the fell became known as Cross Fell ("cross" meaning "angry") because of the evil spirits.
Жергілікті география
Кросс-Феллдің жоғарғы бөліктері мен іргелес таулар негізінен Йордейл тобының саз тастарынан, құмтастарынан және балшық тастарынан құралған, ал төменгі жері көміртекті әктастың бірнеше қабаттарынан тұрады. Эрозияға төзімді қабаттар шығып тұрған жерлерде тік жартастар кездеседі. Сонымен қатар, құламада шымшық тас пен қиыршық тас қабаттары да бар. Кросс-Феллдің оңтүстік және батыс беткейлеріндегі тау жыныстары мұз әсерінен бұзылып, ірі тас бөлшектерінен тұратын құмды беткейді құрайды. Жергілікті жердің жер бедері жақындағы мұздық әрекеттерінің айқын белгілерін көрсетеді және жұқа топырақ пен қышқыл торфпен жабылған. Кросс-Фелл, Үлкен Дун-Фелл және Кішкентай Дун-Фелл биік жерлердің бір блогын құрайды, олардың барлығы бірдей биіктікте орналасқан. Бұл Англиядағы ең үлкен биік жер блогы және қар жамылғысын көршілес аймақтарға қарағанда ұзақ сақтап қалуға бейім. Көптеген жылдары Кросс-Феллдің солтүстік жағындағы шатқалдарда мамыр айында әлі де қар кездеседі. Кейбір жылдары қар жамылғысы шілде айына дейін сақталады, ал маусым айында (Солтүстік жарты шардағы жаздың ортасында) жаңа қар жаууы жиі болады. Кросс-Фелдегі жауын-шашын мөлшері жылына шамамен … құрайды. Жергілікті флораға жұлдызды саксифраг және тауды ұмытпаңыз сияқты сирек кездесетін альпілік өсімдіктер кіреді. Кросс-Фелл "кремнеземді альпілік және боралдық шалғындықтармен" жабылған. Бұл Шотландия мен Скандинавияның таулы аймақтарында кең таралған өсімдік типінің ең оңтүстік шекарасы болып табылады. Бұл – ерекше қорғалатын аумақ (EQA). Жергілікті шаруалар табиғи флораға зиян келтірмеу үшін еркін мал өрісінде жүретін қойларды таулардың жоғарғы бөлігіне жақындастырмауға міндетті. Кросс-Фелл – ландшафттағы ерекше көзге түсетін нысан. Ол Пенирит пен Стенмор арасындағы A66 тас жолының шамамен 32 км-лік бөлігі бойындағы көкжиектің басым бөлігін құрайды. Оны Көмбруктиң көптеген нүктелерінен, оның ішінде Хелвеллин шыңынан, сондай-ақ Думфриссшир мен Нортумберлендтегі биік жерлерден де көруге болады. Көзге түсетіні, ерекше жағдайларда Карнедд Ллевелин шыңынан (Уэльс, Сноудония) 198 км қашықтықтан да көрінеді деп айтылады.