Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон ақыны және сарай ақсұлуы
Japanese poet and court noble
Фудзивара но Садаие (藤原定家), кеңінен Фудзивара но Тейка (1162 – 26 қыркүйек 1241) деп танылған, Хэйан кезеңінің соңы мен Камакура кезеңінің басындағы жапон антологиясын жасаушы, каллиграф, әдеби сыншы, романист, ақын және хатшы болған. Оның ықпалы зор болды және ол жапон ақындарының ең ұлыларының бірі, ал 31 буыннан тұратын бес жолдан құралған ежелгі поэзиялық форма – ваканың ең шебер шебері деп есептеледі. Тейканың поэзия жазу туралы сындық ойлары өте ықпалды болды және Мейдзи дәуіріне дейін оқылып келді. Поэзиялық рудың мүшесі Тейка, белгілі ақын Фудзивара но Шунзейдің ұлы болды. Отставкадағы император Го Тобаның (1180–1239; билеген жылдары 1183–1198) назарына іліккеннен кейін Тейка ұзақ және көрнекті мансабын бастады, ол эстетикалық ізденістердің көптеген салаларын қамтыды. Оның Го Тобамен қарым-қатынасы бастапқыда жақсы болды және антологиялар жинауға тапсырыстарға әкелді, бірақ кейіннен зейнеткер императордың сарайынан қуылды. Оның ұрпақтары мен идеялары келесі ғасырлар бойы классикалық жапон поэзиясына үстемдік етті.
Fujiwara no Sadaie (藤原定家), better known as Fujiwara no Teika (1162 – September 26, 1241), was a Japanese anthologist, calligrapher, literary critic, novelist, poet, and scribe of the late Heian and early Kamakura periods. His influence was enormous, and he is counted as among the greatest of Japanese poets, and perhaps the greatest master of the waka form – an ancient poetic form consisting of five lines with a total of 31 syllables. Teika's critical ideas on composing poetry were extremely influential and studied until as late as the Meiji era. A member of a poetic clan, Teika was born to the noted poet Fujiwara no Shunzei. After coming to the attention of the Retired Emperor Go Toba (1180–1239; r. 1183–1198), Teika began his long and distinguished career, spanning multiple areas of aesthetic endeavor. His relationship with Go Toba was at first cordial and led to commissions to compile anthologies, but later resulted in his banishment from the retired emperor's court. His descendants and ideas would dominate classical Japanese poetry for centuries afterwards.
Туу
Теика 1162 жылы Фудзивара әулетінің аристократиялық және сарайлық кланының кішігірім, алыс тармағында дүниеге келді. Фудзивараның сарайдағы беделін және билігін арттыру үшін оның тармағы Микохидари әулетімен байланыс жасап, өнерге, әсіресе поэзияға маманданған. Мұндай мамандану ерекше емес еді: кеңейтілген әулеттердің тармақтары әулеттің бас тармағымен (немесе тіпті басқа әулеттермен) саясатта тікелей бәсекелесе алмайтын, бірақ шектеулі эстетикалық ізденістерде бәсекелесе алатын. (Микохидари, сондай-ақ Мико деп те аталады, Фудзивара но Мичинаганың алтыншы ұлы Фудзивара но Нагае (1005–1064) арқылы Фудзивара әулетінің кіші тармағы болды; Микохидари өзі Рокуджо әулетіне қарсы тұрған бастапқы Фудзивара әулетінің жоғары тұрған Куджо тармағымен одақтас болды.) Теиканың әкесі – құрметті ақын Фудзивара но Тошитада. Оның әкесі Фудзивара но Шунзей (1114–1204) – белгілі және өте құрметті ақын (және поэзия жарыстарында төреші), ол ваканың жетінші императорлық антологиясын (Сензай Вакашү) құрастырған. Оның немересі де вака мен ренгада беделді ақын болды, ол Кенгозен немесе Шунзейдің қызы деп танылды, және Теика кейде одан поэзиялық кеңес сұраған. Оның ағасы Фудзивара но Нарие (кейде «Нарие» деп латыншаға аударылады; 藤原成家) сарайда біршама табысқа жетті, бірақ немересінен кем. Теиканың асырап алған ағасы, дін қызметкері Якурен немесе «Саданага» шамамен 1139–1202 жылдары ақын ретінде табысқа жетті, бірақ оның мансабы трагедиялық түрде қысқарды; Шунзейдің кіші әйелі «дүниеден шыққанда» оны асырап алған.
Teika was born to a minor and distant branch of the aristocratic and courtly clan, the Fujiwara, in 1162, sometime after the Fujiwara regents had lost their political pre eminence in the Imperial court during the Hōgen Rebellion. His branch of the clan sought prestige and power in the court by aligning itself with the Mikohidari family, and by specializing in artistic endeavors, principally poetry. Such specialization was not unusual; branches of extended clans were not in a position to compete directly in politics with the head branch of the clan (or indeed other clans because of their junior status), but could compete in more restricted aesthetic pursuits. (The Mikohidari, also known as the Miko, were a cadet branch of the Fujiwaras, through Fujiwara no Michinaga's sixth son, Fujiwara no Nagaie (1005–1064); the Mikohidari were themselves aligned with the more senior Kujō branch of the original Fujiwara, who opposed the Rokujō family.) Teika's grandfather was the venerable poet Fujiwara no Toshitada. His father was Fujiwara no Shunzei (1114–1204), a well known and greatly respected poet (and judge of poetry competitions), who had compiled the seventh Imperial anthology of waka (the Senzai Wakashū). His niece would also become a well respected poet of waka and renga, known as Kengozen or Shunzei's Daughter, whom he would occasionally seek out for poetic advice. His elder brother, Fujiwara no Nariee (sometimes romanized as "Nariie"; 藤原成家), would be somewhat successful in court, but not nearly as much as his niece. Teika's foster brother, the priest Jakuren or "Sadanaga" c. 1139–1202 would be successful as a poet although his career was cut tragically short; he had been adopted by Shunzei when Shunzei's younger brother "retired from the world".
Мансап
Теиканың өз тармағының аға еркегі ретіндегі мақсаттары – әкесінің поэзиядағы орнын мұраға алып, бекіту және өзінің атағын арттыру (соның арқасында сарайдағы өз руының саяси жағдайын жақсарту) еді. Оның өмірі қайта-қайта аурулармен және күрт өзгеретін бақыт-талхимен белгіленді, әкесінің сарайдағы ұзақ жылдарға созылған ықпалымен (Шунзей 90 жасқа дейін өмір сүрді) бұл жағдай біршама жұмсатылса да, жас және поэзияға бейім зейнеткер император Го Тобаның қолдауы Теиканың ең үлкен жетістіктеріне жол ашты.
Teika's goals as the senior male of his branch were to inherit and cement his father's position in poetry, and to advance his own reputation (thereby also improving the political fortunes of his own clan in the court). While his life would be marked by repeated illness and wildly shifting fortunes – only partially moderated by his father's long lasting influence in court (Shunzei would live to the advanced age of 90), the young and poetically inclined Retired Emperor Go Toba's patronage would prove to lead to some of Teika's greatest successes.