Кіріспе

Уильям Уокер Аткинсон (5 желтоқсан 1862 - 22 қараша 1932) – американдық жазушы және оккультист, сонымен қатар адвокат, саудагер, баспагер және автор. Ол жаңа ой қозғалысының американдық пионері және оккультизмдегі шебер болған. Терон К. Дюмонт және Йоги Рамачарака аттарымен жарияланған псевдонимді еңбектердің авторы. Өмірінің соңғы 30 жылында шамамен 100 кітап жазған. Ол «Америкадағы кімнің кім екені» басылымдарының өткен нұсқаларында, «Американың діни көшбасшылары» және басқа да ұқсас басылымдарда есімдері тізілген. Оның еңбектері 1900 жылдан бері үздіксіз жарық көріп келеді.

Өмір және мансап

Уильям Уокер Аткинсон 1862 жылдың 5 желтоқсанында Мэриленд штатының Балтимор қаласында Эмма мен Уильям Аткинсон отбасында дүниеге келді. 15 жасында ол азық-түлік дүкенінде жұмыс істей бастады. 1889 жылдың қазанында Нью-Джерси штатының Беверли қаласынан Маргрет Фостер Блэкке үйленді, және олардың екі баласы болды. Бірінші баласы жас кезінде қайтыс болды. Екінші баласы кейіннен үйленіп, екі қыз туды. Аткинсон 1882 жылдан бастап бизнеспен айналысты, ал 1894 жылы Пенсильвания штатының адвокатурасына адвокат ретінде қабылданды. Заңгерлік қызметінде ол үлкен материалдық жетістіктерге қол жеткізді, бірақ стресс пен шамадан тыс жұмыс істеудің салдарынан денсаулығы құлдырап, толық физикалық және психикалық шаршауға ұшырады, сондай-ақ қаржылық қиындықтарға тап болды. Ол шипа іздеді және 1880-ші жылдардың соңында «Жаңа Ой» (New Thought) қозғалысын таба алды. Кейіннен ол денсаулығының қалпына келуін, ақыл-ой күшін және материалдық әл-ауқатын «Жаңа Ой» принциптерін қолданумен байланыстырды.

Психикалық ғылым және жаңа ой

Емделгеннен кейін біраз уақыт өткен соң Аткинсон өзі ашқан шындықтар туралы мақалалар жаза бастады, ол кезде бұл «Ақыл-ой ғылымы» деп аталатын. 1889 жылы оның «Ақыл-ой ғылымының сұрақ-жауаптары» атты мақаласы Чарльз Филлмордың жаңа мерзімді басылымы «Заманауи ойлар» журналында жарияланды. 1890 жылдардың басында Чикаго, негізінен Эмма Кертис Хопкинстің еңбегі арқасында, «Жаңа ой» қозғалысының маңызды орталығына айналды, және Аткинсон сол жерге көшуді шешті. Қалаға келгеннен кейін ол редактор және автор ретінде қозғалысты белсенді түрде насихаттады. Ол «Ұсыныс» (1900–1901), «Жаңа ой» (1901–1905) және «Алдыңғы қадам ойы» (1906–1916) журналдарын шығаруға жауапты болды. 1900 жылы Аткинсон «Ұсыныс» журналының редакторы болып жұмыс істеді және өзінің алғашқы кітабын – «Іскерлікте және күнделікті өмірде ой күші» деп атады, ол жеке магнетизм, психикалық ықпал, ой күші, шоғырлану, ерік күші және практикалық ақыл-ой ғылымы туралы сабақтардан тұрды. Содан кейін ол белгілі «Жаңа ой» баспашысы және кәсіпкер Сидни Флауэрмен танысып, онымен серіктестік құрды. 1901 жылдың желтоқсанында ол Флауэрдің танымал «Жаңа ой» журналының редакторы болып тағайындалды және 1905 жылға дейін осы қызметте болды. Осы жылдар ішінде ол оқырмандарының жүрегінде өшпес із қалдырды. Оның қаламынан мақалалар ағылып жатты. Сонымен қатар ол өзінің Психикалық клубы мен Аткинсон ақыл-ой ғылымы мектебін құрды. Екеуі де Флауэрдің Психикалық зерттеулер және «Жаңа ой» баспасымен бір ғимаратта орналасқан еді. Аткинсон Халықаралық «Жаңа ой» альянсының бұрынғы президенті болды.

Баспашылық мансабы және псевдонимдерді қолдану

Кейінгі мансабында Аткинсон көптеген псевдонимдермен жазған деп есептеледі. Ол осы псевдонимдермен жазылған шығармалардың авторлығын растады ма, жоққа шығарды ма, белгісіз, бірақ қазір Аткинсонға жатқызылатын барлық дерлік тәуелсіз авторлардың жазбалары мына екі фактормен байланысты болған: а) олардың шығармалары бірдей мекенжайға ие болған баспа үйлерде жарық көрген, әрі б) олар авторлардың тізімі ортақ журналдар сериясына материалдар жазған, олардың барлығының редакторы Аткинсон болған. Оның псевдонимді авторлары алдымен мерзімді басылымдарға үлес қосып, сосын жеке кітап жазу мансабына көшкен, ал көптеген кітаптары Аткинсонның өз баспа үйлерінде жарық көрген. Бұл псевдонимдердің күрделі желісін ашудың кілті – "Алдыңғы Ойлау" журналы, ол "Жаңа Ойдың журналы", "Практикалық Психология", "Йоги Философиясы", "Конструктивті Оккультизм", "Метафизикалық Емдеу" және т.б. салаларындағы материалдарды жариялаған. Аткинсон редакциялаған бұл журналда Аткинсон мен Терон К. Дюмонттың мақалалары жарияланған – кейіннен екеуі де Аткинсонның туындылары деп танылған. "Алдыңғы Ойлау" журналында Свами Бхакта Вишитаның мақалалары да жарияланған, бірақ Вишитаның жазбаларын кітап түрінде жинағанда, оларды "Йоги" баспасы шығармаған. Оның орнына, оларды "Аванс Тит" баспасы шығарған, ол Терон К. Дюмонттың кітаптарын және "Алдыңғы Ойлау" журналын да жариялаған.

Индуизм мен йога

1890 жылдары Аткинсон индуизмге қызығушылық таныта бастады. 1900 жылдан кейін ол йога мен шығыс оккультизмін Батысқа таратуға көп күш жұмсады. Оның индуизмнің қандай да бір түріне шын ниетпен кіргені ме, әлде осы тақырыпта ғана жазуды қалағаны ма, белгісіз. Растамауға болатын деректерге сәйкес, Аткинсон 1893 жылы Чикагода өткен Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде Баба Бхаратамен танысқан. Бхарата – марқұм үнді мистигі Йоги Рамачакраның (1799 – шамамен 1893) шәкірті. Әңгімеге сүйенсек, Бхарата Америкаға келген соң Аткинсонның еңбектерімен танысып, екеуінің ойлары ұқсас болғандықтан, бірлесіп жұмыс істеуге келіседі. «Жаңа ой» журналын басқарып жүрген кезде Аткинсон Бхаратамен бірлесіп, Бхаратаның ұстазы Йоги Рамачакраның есімімен бірнеше кітап жазған деседі. Алайда, бұл оқиғаның шындығын растау мүмкін емес және бұл, Аткинсонды «ағылшын авторы» деп жалған айтқан «ресми» өмірбаян сияқты, ойдан туған нәрсе болуы мүмкін. Үндістанда Йоги Рамачакра туралы ешқандай мәлімет жоқ, сондай-ақ Америкаға Баба Бхаратаның көшіп келгенін растайтын дәлел де табылмады. Сонымен қатар, Аткинсон 1893 жылғы Колумбия көрмесіне Чикагоға барып, шынайы үнді йогасы Свами Вивекананданың құлшыныспен қарсы алынғанын көрген болуы мүмкін, бірақ ол Чикагода 1900 жылдар шамасында тұра бастап, 1903 жылы Иллинойс штатының адвокаттық емтиханын тапсырғаны мәлім. Аткинсонның өзіне үнді серік авторы бар екенін айтуы, оның замандастары – «Жаңа ой» және «Жаңа дәуір» жазушылары үшін ерекше жайт емес еді. Олар көбінесе өз еңбектерінде «шығыс» деп аталатын белгісіз экзотикалық тақырыпты пайдаланып, индустар, буддистер немесе сикхтердің ерекше білімге және болжам жасау, рухани даму, жыныстық энергия, денсаулық немесе ұзақ өмір сүрудің құпия әдістеріне ие екенін айтатын.

Уильям Уокер Аткинсон деген атпен жазылған атаулар

Бұл еңбектерде сана әлемі, оккультизм, болжам жасау, психикалық шындық және адамның табиғаты сияқты тақырыптар қарастырылады. Олар Аткинсон "Жаңа психология" немесе "Жаңа ой" деп атаған нәрсенің негізін құрайды. Кітаптардың атаулары: "Ой тербелісі немесе Ой әлеміндегі тартымдылық заңы", "Практикалық психомантия және Кристаллға қарау: Алыстан сезіну, ясновидение, психометрия, кристаллға қарау және т.б. сияқты психикалық құбылыстар бойынша сабақтар курсы". Аткинсонның көптеген кітаптары Чикагодағы оның жеке Advanced Thought Publishing Company баспасынан шықса да, ал ағылшын тілінде Лондондағы Л.Н. Фаулер таратып отырса да, "Жаңа психология" сериясынан бірнеше кітабын Элизабет Таун Массачусетс штатының Маунт-Холиоке қаласында басып шығарды және оларды өзінің "Жаңа ой" журналы "The Nautilus"-та сатуға ұсынды. Мұндай кітаптардың бірі – автор ретінде Аткинсонға жатқызылған, ал авторлық құқығы Таунға ішкі түрде берілген "Сату психологиясы", ол 1912 жылы жарық көрген. Аткинсонның авторлық құқықты Таунға беруінің ықтимал себебі – оның "Жаңа психология" кітаптары бастапқыда Таунның журналында бөлім-бөліммен жарияланған, және ол 1912 жылдан кем дегенде 1914 жылға дейін сол журналда еркін жазушы болып жұмыс істеген.