Кіріспе

Дауыс беру, сайлау, бюллетеньдер, белгіленген сайлау орнында емес дауыс беру, пошта арқылы дауыс беру. Әдістерге басқа жерде дауыс беру, пошта арқылы дауыс беру, өкілетті дауыс беру және онлайн дауыс беру жатады. Көптеген адамдар қатысусыз дауыс беруге қолжетімділікті арттыруды ыңғайлы дауыс беру арқылы сайлаушылардың қатысуын жақсартудың бір жолы ретінде қарастырады, бірақ кейбір елдер сайлаушының қатысусыз дауыс беруге қатысуы үшін мүгедектік немесе саяхат сияқты жарамды себептерді ұсынуын талап етеді. Алдын ала дауыс беру қатысусыз дауыс берумен байланысты. Алдын ала дауыс беру ресми сайлау күніне дейін пошта арқылы, онлайн немесе осы мақсат үшін ашылған дауыс беру орталықтарында жеке дауыс беруді қамтиды. Кейбір жерлерде алдын ала жеке дауыс беруді «қатысусыз» дауыс берудің бір түрі деп есептейді, себебі сайлаушылар сайлау күні сайлау орнында болмайды. Кейбір елдердің, мысалы, Австралияның сайлау терминологиясында «қатысусыз дауыс беру» дегеніміз сайлаушыға тағайындалған сайлау учаскесінен өзге учаскеде дауыс беруді білдіреді. «Алдын ала дауыс беру», «өкілетті дауыс беру» немесе «пошта арқылы дауыс беру» осы елдерде жеке ұғымдар болып табылады. Қатысусыз дауыс беру тарихы 19 ғасырға дейін жетеді, ал қазіргі заманғы процедуралар мен қолжетімділік юрисдикцияға қарай өзгереді. Қатысусыз дауыс беру талап бойынша немесе белгілі бір талаптарға жауап беретін тұлғалармен шектелуі мүмкін, мысалы, белгіленген сайлау орнына баруға мүмкіндігі жоқ болуы. Көптеген сайлаушылар қатысусыз дауыс беруге өтініш беруі керек, бірақ кейбіреулері автоматты түрде пошта арқылы бюллетень алады. Кейбір сайлауларда пошта арқылы дауыс беру – рұқсат етілген жалғыз әдіс болып табылады және оны толыққанды пошта арқылы дауыс беру деп атайды. Әдетте, пошта арқылы жіберілген дауыс белгіленген сайлау күніне дейін немесе сол күні жіберілуі керек. Дегенмен, кейбір юрисдикцияларда бюллетеньді қауіпсіз қораптарға немесе дауыс беру орталықтарына жеке әкелуге рұқсат беріледі. Сайлау заңдары әдетте ұсынылған бюллетеньнің құпиялылығы мен сақталуын қамтамасыз етеді және сайлаушылардың алаяқтығына қарсы қорғау үшін тексерулер жүргізеді. Алыс сайлау орындарында дауыс беру жергілікті дауыс берумен бірдей бақылауда болады, бірақ алыстағы қызметкерлер жергілікті қызметкерлерге қарағанда жалған дауыс берушіні анықтау мүмкіндігі азырақ. Пошта арқылы дауыс беру кейде арнайы қағаз сияқты қауіпсіздік басуын қолдану арқылы бақыланады. Пошта арқылы дауыс беруде алаяқтық тәуекелі жеке дауыс беруге қарағанда жоғары болғанымен, нақты алаяқтық жағдайлар өте сирек кездеседі.

Басқа сайлау учаскесінде дауыс беру

Сайлаушылар бір немесе бірнеше нақты сайлау учаскелеріне (мысалы, сайлаушының тұрғын үй мекенжайына ең жақын сайлау учаскесі немесе белгілі бір аудан, облыс немесе штат ішіндегі сайлау учаскелері) тіркелген елдерде, кейбір елдер сайлау күні сайлаушыларға басқа сайлау учаскесінде дауыс беруге мүмкіндік беретін жүйені қарастырады. Сайлаушыларды нақты сайлау учаскелеріне тіркеудің себептері көбінесе логистикалық болып табылады. Басқа сайлау учаскесінде дауыс беруге мүмкіндік беру үшін, мысалы, кейбір үлкен сайлау учаскелерін қашықтықта дауыс беруге арналған ретінде белгілеу және мұндай сайлау учаскелерін қашықтықта дауыс беруге қатысты бюллетеньдермен (немесе бюллетеньдерді жасау құралдарымен) қамтамасыз ету мүмкін.

Пошта арқылы дауыс беру

Пошта арқылы дауыс беру кезінде бюллетеньдер сайлаушыға (әдетте тек өтініш бойынша) жіберіледі, олар толтырылып, қайтарылуы тиіс, көбінесе сайлаушының қолымен, ал кейде сайлаушының кім екенін растау үшін куәгердің қолы қойылады. Қолтаңбаны тексеру толыққанды емес процесс; ең жақсы ғылыми зерттеушілердің қателік көрсеткіші 10-14% құрайды. Кейбір аймақтар жалған бюллетеньдерді азайту үшін арнайы қағаз, бюллетеньдерді қадағалау немесе баспа техникасын пайдаланады.

Тек пошта арқылы дауыс беру

Барлық пошта арқылы дауыс беру – бұл пошталық дауыс берудің бір түрі, онда барлық сайлаушыларға бюллетеньдер пошта арқылы жіберіледі, тек қана қатысуға өтініш білдіргендерге емес. Қолданылатын жүйеге байланысты сайлаушылар бюллетеньдерді поштамен қайтаруға немесе белгілі бір орынға қолмен тапсыруға мүмкіндік алады. Зерттеулер көрсеткендей, бұл әдіс жеке дауыс беруге келген немесе пошта арқылы дауыс беруге өтініш берген сайлаушыларға қарағанда дауыс беруге қатысуды арттыруы мүмкін. Бұл тек уақытша әсер екенін және басқа сайлаушыларға арналған бюллетеньдерді қолдану қаупі бар екенін сыншылар айтады. Бұл жүйе Ұлыбританияда көптеген жергілікті билік органдарының сайлауларында сынақтан өтті, ал 2004 жылы ол Еуропалық парламентке және Англияның төрт аймағындағы жергілікті билік органдарына сайлауларда қолданылды (қосымша мәліметтер төменде келтірілген). 2016 жылы Австралияда неке заңнамасы бойынша өткізілген пошта арқылы сауалнамаға қатысу деңгейі 79,5 пайызды құрады.

Өкілеттілікпен дауыс беру

Прокси дауыс беру үшін пайдаланушы біреуді өзінің өкілі ретінде тағайындайды, оған өзінің орнына дауыс беруге немесе дауысын қамтамасыз етуге уәкілеттік береді. Дауыс беруші өкілге сенім артуы керек, себебі құпия дауыс беруде олар дұрыс кандидатқа дауыс бергенін растаудың жолы жоқ. Мұны шешу үшін адамдар көбінесе өздері таңдаған партияның лауазымды адамын өкіл ретінде тағайындайды.

Австралия

Австралияда "қатысудан дауыс беру" термині сайлаушының тіркелген сайлау округі емес, басқа сайлау учаскесінде дауыс беруге қатысқан кезде қолданылатын процедураны білдіреді. Сайлау бюллетенін белгілеп, сайлау жәшігіне салудың орнына, сайлаушының бюллетені конвертке салынып, сайлау комиссиясының өкілі оны сайлаушының тұрғылықты жеріне санау үшін жібереді. Пошта арқылы дауыс беру және ерте дауыс беру – бұл дауыс беру күні тіркелген сайлау округінде болмайтын сайлаушыларға қолжетімді бөлек процедуралар. 2016 жылғы Австралияның федералды сайлауында 1,2 миллион пошта арқылы дауыс берілді, бұл дауыстардың жалпы санының 8,5 пайызын құрады. Австралияда пошта арқылы дауыс беру 1902 жылы федералды сайлауда енгізілді және алғаш рет 1903 жылғы сайлауда қолданылды. Ол 1910 жылы Фишер үкіметі тарапынан жойылды, себебі ол теріс пайдалануға бейім және ауылдық сайлаушыларға көбірек бағытталған деген шағымдар болды. Кук үкіметінің пошта арқылы дауыс беруді қайта жаңарту туралы заң жобасы 1914 жылғы сайлау алдындағы екі мәжілісті таратудың "себептерінің" бірі болды. Пошта арқылы дауыс беруді 1918 жылы Хьюз үкіметі қайта жаңартып, одан бері оған ешқандай шағым түскен жоқ, бірақ ережелер мен талаптар бірнеше рет өзгертілді. 1901 жылғы Федерацияға дейін Батыс Австралия 1877 жылы қатаң талаптармен пошта арқылы дауыс берудің бір түрін енгізді. 1890 жылы Оңтүстік Австралия теңізшілер үшін пошта арқылы дауыс беруді енгізді, ал 1896 жылғы тағы бір заң сайлау күні үйінен 15 мильден (24 км) артық қашықтықта болатын кез келген сайлаушыға, сондай-ақ денсаулығына байланысты саяхаттай алмайтын әйелдерге пошта арқылы дауыс беруге мүмкіндік берді. Виктория 1899 жылы ұқсас заңды қабылдады, ал алғашқы федералдық пошта арқылы дауыс беру заңнамасы 1896 жылғы Оңтүстік Австралия заңының үлгісімен жасалды. Дауыс беруге құқылы сайлаушылар әрбір сайлау алдында пошта арқылы дауыс беру туралы өтініш (PVA) бере алады немесе "жалпы пошта арқылы дауыс беруші" мәртебесіне ие болуға өтініш бере алады және пошта арқылы дауыс беру бюллетенін автоматты түрде алады. Пошта арқылы дауыс берушілер өздерінің бюллетендерін, аты-жөні мен мекенжайы көрсетілген алдын ала төленген конвертті, сондай-ақ PVA-дан алынған алдын ала белгіленген қауіпсіздік сұрағын алады. Сайлаушылар конвертке қол қойып, қауіпсіздік сұрағына дұрыс жауап беруі керек. Сондай-ақ, куәгердің қолы қойылып, конвертке дата қойылуы тиіс. 2016 жылдан бастап пошта арқылы дауыс беру бюллетендері сайлау күнінен кейін 13 күнге дейін қабылданып, саналды. 2016 жылғы сайлаудан кейін пошта арқылы дауыс беруге қатысты қатаң тексеру процесі тартысты сайлаулардың нәтижелерін жариялаудағы кешігуге "маңызды үлес қосты" деген қорытынды жасалды.

Канада

Жеке дауыс беру мүмкін болмаған жағдайда дауыс беру мүмкіндігі алғаш рет 1917 жылы қабылданған федералды әскери сайлаушылар заңымен енгізілді, ол барлық канадалық сарбаздар мен олардың әйелдеріне дауыс беру құқығын берді. 1970 жылы мемлекеттік қызметкерлерге де мүмкіндік берілді. Бұл құқық 1977 жылы Канада Қарулы күштерінің базаларындағы азаматтық персоналға да таратылды. 1993 жылы C-114 заңы барлық канадалық азаматтарға пошта арқылы арнайы дауыс беруді (Арнайы дауыс беру қағидалары) кеңейтті. Арнайы дауыс беру қағидаларын, оның ішінде пошта арқылы дауыс беруді қолдану әр сайлауда артты. 42-ші жалпы сайлауда (2015 жыл) сайлаушылар саны алдыңғы сайлаумен салыстырғанда 117 пайызға өсіп, шамамен 619 000 адамды құрады. Бұл көрсеткіш 43-ші сайлауда (2019 жыл) шамамен 660 000-ға жетті, бұл сайлаушылардың 3,6 пайызын білдіреді.

Эстония

2005 жылдан бері Эстония сайлаушыларға интернет арқылы дауыс беруге мүмкіндік берді (сайлаушылардың анонимділігін қорғау үшін шифрланған); бастапқыда эстондықтардың 2% интернет арқылы дауыс берді, ал 2019 жылы бұл көрсеткіш 44% құрады. Эстонияның интернет дауыс беру жүйесі әрбір сайлаушыға жеке идентификациялық нөмір (ПИН) тіркелген эстондық ұлттық жеке куәлігін пайдаланады: «Барлық эстондықтарға сканерлене алатын чип және ПИН нөмірі бар мемлекеттік жеке куәлік беріледі, бұл оларға бірегей онлайн-таныстыру мүмкіндігін береді – олар осы таныстыру арқылы салық төлеуге, кітапхана айыппұлын төлеуге немесе автобус жол билеттерін сатып алуға болады». Эстонияның интернет дауыс беру жүйесінің қауіпсіздігі мәселесі әлі де пікірталас тудырып отыр.

Финляндия

Финляндия 2019 жылы пошта арқылы дауыс беруді енгізді, бірақ бұл мүмкіндік тек тұрақты түрде шетелде тұратын немесе сайлау уақытында шетелде болатын сайлаушыларға ғана қолданылады. Финляндияда тұратын сайлаушылар пошта арқылы дауыс бере алмайды.

Франция

Франция "сенімхат арқылы" дауыс беруге рұқсат береді, яғни өкіл арқылы дауыс беруге. Коронавирус пандемиясына байланысты оған қол жеткізу жеңілдетілді деген хабар бар. 2012 жылғы француз парламенттік сайлауында шетелде тұратын француз азаматтарына парламенттік сайлауда электрондық дауыс беруге рұқсат берілді (бірақ президенттік сайлауда емес). Бірақ 2017 жылы Францияның Ұлттық киберқауіпсіздік агенттігі 2016 жылғы АҚШ сайлауына Ресейдің араласуынан кейін туған кибершабуылдың "өте жоғары қаупін" бағалағаннан кейін бұл жүйе тоқтатылды.

Германия

Германияда 1957 жылдан бері пошта арқылы дауыс беру жүйесі бар, бастапқыда барлық неміс азаматының, әсіресе қарттардың, науқастардың, мүгедектердің және шетелде тұратын азаматтардың сайлауға қатысу мүмкіндігін қамтамасыз ету мақсатында енгізілген. Алғашында поштамен дауыс беретін азаматтар сайлау күні жеке дауыс бере алмайтын себебін көрсетуге міндетті болды, бірақ 2008 жылы бұл талап жойылды, соның нәтижесінде кез келген адам пошта арқылы дауыс бере алады. Көптеген басқа елдердегідей, соңғы жылдары ел ішінде тұратын жастар мен мүгедек емес азаматтар арасында дауыс берудің осы түрі кеңінен танымал болды; осыған байланысты, отандық және шетелдегі азаматтарға пошта арқылы дауыс беруге өтініш беруді жеңілдету үшін түрлі құралдар жасалып жатыр.

Венгрия

Шетелде тұратын, Венгрияда ресми мекенжайы жоқ Венгрия азаматтары пошта арқылы дауыс беруге құқылы. Олар тек партиялық тізімдерге ғана дауыс бере алады, бірақ жергілікті өкілдерге дауыс бере алмайды. 2018 жылғы соңғы парламент сайлауында 267 233 дауыс (барлық дауыстың 4,6%) пошта арқылы жіберілді. Барлық жарамды пошталық дауыстың 48%-ы Румыниядан түсті.

Үндістан

Тек белгілі бір санаттағы адамдар ғана пошта арқылы дауыс беруге тіркелуге құқылы. Халықты өкілдік ету туралы 1950 жылғы Заңның (RPA) 20-бабының 8-тармағы сайлауға қатысушыларға, қарулы күштер мен мемлекеттік полицияның қызметкерлеріне, сондай-ақ олардың жұбайларына, шетелде ресми түрде жұмыс істейтін Үндістан Үкіметінің қызметкерлеріне және Президентке пошта арқылы дауыс беруге мүмкіндік береді. Бұл адамдар «қызметтегі сайлаушылар» деп те аталады. Сонымен қатар, алдын ала тергеу изоляторында ұсталып отырғандар, мүмкіндігі шектеулі адамдар және 65 жастан асқан адамдар пошта арқылы дауыс бере алады. Түрмедегілер мүлдем дауыс бере алмайды. Үндістанда пошта арқылы дауыс беру Үндістан сайлау комиссиясының Электрондық пошта арқылы жіберілетін бюллетеньдер (ETPB) жүйесі арқылы ғана жүзеге асырылады, онда тіркелген, құқығы бар сайлаушыларға бюллетеньдер жіберіледі және олар дауыстарын пошта арқылы қайтарады. Дауыстарды санау басталғанда, басқа барлық сайлаушылардың электрондық дауыс беру машиналарын арқылы берген дауыстарын санау алдында, пошта арқылы келген дауыстар бірінші болып саналады. Үндістан Коммунистік партиясы (марксистік) пошта арқылы дауыс берудің «көптеген сайлаушылардың тексерілу мүмкіндігіне кері әсер ететіні, соның салдарынан процестің ашықтығы мен адалдығына нұқсан келтіретінін» мәлімдеді және пошта арқылы дауыс берумен байланысты «әдейі жасалған бұрмалаушылықтар мен заңбұзушылықтар» туралы алаңдаушылық білдірді. 1950 жылғы RPA-ның 20-бабы резидент емес үндістердің (NRI) сайлаушылар тізіміне енуіне тыйым салды. Осының салдарынан, резидент емес азаматтар дауыс беруден шеттесті. 2010 жылдың тамызында NRI-лерге дауыс беру құқығын беруді көздеген Халықты өкілдік ету (өзгерту) туралы заң жобасы 2010 жылдың 24 қарашасында жарияланғаннан кейін екі палатада да қабылданды. Бұл заңның арқасында NRI-лер дауыс беру кезінде физикалық түрде қатысса, Үндістан сайлауында дауыс бере алады. Азаматтық қоғам ұйымдары үкіметтен NRI-лер мен көшпелі азаматтарға қашықтықтан дауыс беруге мүмкіндік беру үшін RPA-ға түзетулер енгізуге шақыруда.

Индонезия

Шетелде тұратын индонезиялық азаматтар ұлттық сайлауда пошта арқылы дауыс беруге құқылы, олар үшін өздері тұратын елдегі Индонезияның шетелдегі сайлау комиссиясында тіркелу қажет. Президенттік сайлаудан өзге, олар Халық Төңкеріс Кеңесі (ДПР) сайлауында да дауыс бере алады. Барлық шетелдегі индонезиялық сайлаушылар Жакартаның 2-ші сайлау округіне кіреді, сондай-ақ ол округке Орталық және Оңтүстік Жакарта да кіреді.

Ирландия Республикасы

Ирландия Республикасында Seanad Éireann сайлауларында университет округтері мен кәсіптік панельдер үшін пошта арқылы дауыс беру жүзеге асырылады, олардың екеуі де шектеулі сайлау құқығына ие. Басқа жағдайларда, пошта арқылы дауыс беру тек шектеулі жағдайларда ғана мүмкін. Ирландия конституциясы құпия дауыс беруді талап етеді және соттар оны өте тар мағынада түсіндіреді. Пошта арқылы дауыс беру, қызметінің сипатына байланысты қалыпты түрде дауыс бере алмайтын адамдарға қолжетімді. Сонымен қатар, үйден алыс тұратын студенттерге, мүмкіндігі шектеулі адамдарға, тұтқындарға (2007 жылдың қаңтарынан бастап) және ауруханалар, қарттар үйлері және басқа да осы сияқты мекемелерде ұзақ мерзімді тұратын адамдарға да қолжетімді.

Израиль

Израильде барлық азаматтарға арналған қашықтықтан дауыс беру жүйесі жоқ. Қашықтықтан дауыс беру мүмкіндігі әскери қызметшілерге, түрмедегілерге, теңізшілерге, шетелдегі дипломаттарға, мүмкіндігі шектеулі адамдарға және ауруханада жатқандарға ғана қарастырылған. Дауыстар тікелей берілмейді, олар жеке басын анықтау үшін екі конвертке салынып, сайлау комиссиясы сайлаушының өзінің сайлау учаскесінде дауыс бермегенін растағаннан кейін ғана саналады. Қашықтықтан берілген көптеген дауыстар сайлау күні басқа сайлау учаскелерінде беріледі. Алдын ала дауыс беру шетелдегі мемлекеттік қызметкерлермен шектеледі. Пошта арқылы дауыс беру жүргізілмейді.

Италия

2001 жылдан бері шетелде тұратын итальяндық азаматтар Италияда өткізілетін барлық референдумдар мен ұлттық сайлауларда пошта арқылы дауыс беруге құқылы, егер олар өздерінің шетелдегі тұрақты мекенжайын тиісті консулдықта тіркеген болса.

Малайзия

Малайзияда оппозиция жетекшісі және бұрынғы премьер-министрдің орынбасары Анвар Ибрагим, биліктегі "Барисан Насионал" коалициясы кейбір сайлау округтерінде орындарды жеңіп алу үшін пошта арқылы дауыс беруді пайдаланғанын айыптады. Ол сондай-ақ, әсіресе Сетявангса сайлау округінде, оның "Парти Кеділан Раяқ" партиясы 2008 жылғы сайлауда жеңіске жеткенін, бірақ 14 000 пошта арқылы келіп түскен дауыс салдарынан, бұрынғы парламент депутаты үлкен артықшылықпен – 8 000 дауыспен орынды сақтап қалғанын мәлімдеді. Малайзияда тек өз сайлау округтерінен тыс жерде қызмет ететін мұғалімдер, әскери қызметшілер және полиция қызметкерлері ғана пошта арқылы дауыс беруге құқылы.

Мексика

Мексикада 2006 жылғы федералды сайлаудан бері шетелде тұратын азаматтарға пошта арқылы дауыс беруге мүмкіндік берілді. Ұлттық сайлау институтына өтініш жолдағаннан кейін, олар сайлау бюллетендерін елден тысқа жібереді.

Нидерланды

Нидерландыда еркін өкілдік дауыс беру мүмкіндігі бар. Сайлаушылар тіркеу рәсімінен өтпей-ақ, өздерінің дауысын беру үшін басқа біреуге уәкілеттік бере алады. Сайлаушылар өз дауысымен қатар ең көп дегенде 2 өкілдік дауыс бере алады. Пошта арқылы дауыс беру және интернет арқылы дауыс беру тек шетелде тұратын немесе сайлау күні шетелде қызметтік міндеттерін орындайтын Нидерланд азаматтарына ғана қолжетімді. Нидерландыда 2007 жылы электрондық дауыс беруге тыйым салынды, ал 2017 жылы Нидерланд билігі электрондық дауыс санаудан бас тартып, сайлауға шетелдік әсерді жобастау мақсатында толығымен қағаз жүзінде, қолмен дауыс санауды жүргізді.

Филиппин

Шетелдегі дауыс беру туралы заңда белгіленгендей, Филиппин сайлауларында шетелде жүрген азаматтардың дауыс беруы белгілі бір жағдайларда ғана мүмкін, мысалы, шетелдегі филиппин жұмысшылары немесе басқа да көшпендер үшін. Дауыс беру үшін сайлау учаскелерінде, мысалы, консулдық кеңсесінде жеке келіп дауыс беру қажет; кейбір елдерде филиппиндіктер пошта арқылы дауыс бере алады. Республикалық заң № 7166 және № 157-ге сәйкес жергілікті дауыс беру, тек Филиппин Қарулы күштерінің, Филиппин Ұлттық полициясының және сайлау күні қызметте болған мемлекеттік қызметкерлердің мүшелері үшін қолжетімді. Шетелдегі және жергілікті дауыс беру жүйесі әлі де қолмен санау арқылы жүзеге асырылады. Жақында Гонконг пен Сингапурда 2010 жылғы жалпы сайлаудағы COMELEC резолюциясы № 8806-ға сәйкес оптикалық сканерлеу арқылы дауыс беру жүргізілді. Шетелде дауыс беруге құқығы бар азаматтар тек бүкіл сайлаушылар сайлайтын кандидаттарға – Президентке, Вице-президентке, сенаторларға және партиялық тізімдерден сайланатын өкілдерге дауыс бере алады.

Польша

Польшада жергілікті сайлаушылар тізілімінде тіркелген әрбір азамат сайлауға қатыса алмаған жағдайда, жеке басының мәліметтері мен жергілікті биліктің мөрі қойылған куәлік алуға құқылы (бұл куәлік AVC деп аталады). Адам AVC арқылы ел ішіндегі және әлемдегі кез келген сайлау учаскесінде дауыс бере алады (Польша елшіліктері мен консулдықтарында; шетелдегі сайлау учаскелерін әр сайлау алдында Сыртқы істер министрлігі құрады). AVC тек Польша Президентінің сайлауы, Парламент сайлауы және Еуропалық Парламент сайлауы үшін беріледі. (Осы жағдайда AVC-ні поляк немесе ЕО азаматы алуға болады, сондықтан ЕО азаматы Польшадағы сайлау учаскелерінде, Польша елшіліктері мен консулдықтарында, немесе өз елінің депутаттары үшін дауыс бере алады. Егер ЕО азаматы Польшадағы сайлаушылар тізіліміне тіркелсе, жергілікті билік оның туған еліндегі тиісті органдарға хабарлайды). Сенатқа қосымша сайлау кезінде AVC тек берілген сайлау округінде тұратын және тіркелген сайлаушыларға ғана беріледі. Пошта арқылы және сенім білдіру арқылы дауыс беру мүмкіндігі де бар. Пошта арқылы дауыс беру ел ішінде де, шетелде де мүмкін, бірақ сенім білдіру арқылы дауыс беру тек Польшада ғана мүмкін. Сенім білдірген адам сайлаушымен бірге жергілікті сайлаушылар тізілімінде тіркелуі керек. Пошта арқылы дауыс берудегі сайлау бюллетені Польшада тегін жіберіледі, бірақ шетелде тұратын сайлаушы бюллетенін тиісті консулдыққа жіберу үшін төлеуге міндетті.

Испания

Испанияда еуропалық, аймақтық және қалалық сайлауларда сайлау күні қаласынан кетіп жатқан, немесе ауырып қалған немесе денсаулығы нашарлаған сайлаушылар пошта арқылы дауыс беруге қатысу үшін пошта кеңсесіне жүгінуі мүмкін. Өтінішті ауру немесе денсаулығы нашарлауы медициналық анықтамамен расталған жағдайда жеке өзі немесе сенімді өкілі арқылы тапсыру керек.

Швейцария

Швейцарияның федералды заңы барлық федералды сайлаулар мен референдумдарда пошта арқылы дауыс беруге рұқсат береді, сондай-ақ барлық кантондар өз кантондарының дауыс беру мәселелерінде де мүмкіндік береді. Барлық сайлаушылар жеке бюллетеньдерін пошта арқылы алады және оларды сайлау учаскесінде немесе поштамен қайтара алады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, Швейцария сайлаушыларының шамамен 90% қашықтықтан пошта арқылы дауыс берді. Швейцарияда 2004 жылдан бастап 15 кантон электрондық дауыс берудің тәжірибелік бағдарламаларын жүргізді. Үш кантонда швейцариялық сайлаушылар, шетелде тұратындар электрондық дауыс беруге қатысты: Женева кантоны, Невшатель кантоны және Базель-Штадт кантоны. Бағдарламалар 2019 жылдың маусым және шілде айларында тоқтатылды, ал жаңа жобалар 2023 жылға дейін дайын болады деп күтілуде. 2019 жылы Швейцария үкіметі зерттеушілерді онлайн дауыс берудің қауіпсіздігін сынауға шақырды, ал 2019 жылдың наурыз айының басында зерттеушілер ішкі тұлғалар мен басқару жүйелеріне қол жеткізген хакерлерге нәтижелерді ешқандай із қалдырмастан өзгертуге мүмкіндік беретін жасырын тесіктерді анықтады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда кез келген сайлаушы үшін прокси немесе пошта арқылы дауыс беруге (талап бойынша пошта арқылы дауыс беру деп те аталады) рұқсат етіледі. Пошта арқылы дауыс беру үшін себеп талап етілмейді, Солтүстік Ирландиядан басқа, онда жұмыс, мүгедектік немесе білім алу шектеулері салдарынан сайлау күні сайлау учаскесіне баруы орынсыз болған жағдайда ғана пошта арқылы дауыс беру мүмкіндігі бар. Проксилік дауыс беруге кетіп бара жатқан, жұмыс істеп жатқан немесе денсаулығына байланысты мүгедектікке ұшыраған адамдарға рұқсат беріледі. Сайлауда дауыс беруге құқығы бар кез келген адам жақын туыстары және басқа екі адамның өкілі бола алады. 2003 жылдың мамыр айында 35 жергілікті билік барлық пошта арқылы дауыс беруді сынақтан өткізді. Осы пилоттық жобалардың нәтижесінде Ұлыбритания сайлау комиссиясы Ұлыбританиядағы жергілікті сайлауларда пошта арқылы дауыс беруді қалыпты дауыс беру әдісі ретінде қабылдауды ұсынды. Бұл сайлауға қатысудың оң әсерін көрсетті (кейбір жерлерде қатысу екі есеге артты) және сайлау алаяқтығының күшеюіне ешқандай дәлел табылмады. 2016 жылғы үкіметтік сараптамада пошта арқылы дауыс беру туралы былай делінген: "Кейбір этникалық азшылықтар қауымдастықтарының, әсіресе әйелдер мен жастардың осал мүшелеріне, үлкендердің қалауынша дауыс беруге қысым көрсетілгенінің куәліктері ұсынылды. Пошта арқылы берілген дауыстарды ұрлау және толтырғаннан кейін оларды өзгерту мүмкіндігі де қауіпті болып табылады."