Кіріспе

Beowa, Beaw, Bēow, Beo немесе Bedwig – ағылшын-саксондық дәстүрлі дінде арпа мен егіншілікпен байланысты тұлға. Бұл тұлға ағылшын-саксондық патшалық шежірелерінде Альфред заманында кеңейтілгенде куәландырылған, онда Беова Скильдтің ұлы және Скеафаның немересі ретінде көрсетілген, сондай-ақ оның тегі Адамға дейін жетеді. Бұл тұлға мен сол аттас поэмадағы Беовульф батыры және ағылшын халық әнінің кейіпкері Джон Барликорн арасында байланыс бар деген болжамдар бар.

Этимология

Beo – көне ағылшын тіліндегі арпа сөзі. Англосаксон шежірелерінде Беоа – Скеафаның ұлы немесе немересі, ал Скеафа көне ағылшын тілінде «егін қосы» деген мағынаны білдіреді. Beo сөзінің көне скандинав тіліндегі Bygg сөзімен байланысы бар, ол «дән» дегенді білдіреді. Проза Эддада Фрейр құдайының қызметшісі ретінде айтылған Биггвир фигурасымен Бео және Биггвир арасында салыстырулар жасалған.

Теориялар

Кейбір ғалымдар мифтік Бейуа тұлғасы мен аңызға толы Бейуулф арасында байланыс бар екенін жорамалдайды. Екі кейіпкердің көптеген қасиеттері ұқсас болғандықтан, "мифте болуы белгілі бір құдай Беова, Беовульфпен шатасып немесе бірігіп кеткен" деген пікір айтылды. Тағы бір мүмкіндік – Беовульф мәтінін жазған (алғашқы) көшіруші екі есімді жаңылыстырып жазған болуы мүмкін. Өлеңнің басында Скильд Сцефингтің ұлы Беовульф деп аталатын кейіпкер кездеседі, бірақ бұл кейіпкер өлеңнің басты кейіпкері Беовульф емес. Осы есімді екі түрлі кейіпкердің болғанын қабылдамай, өлеңнің көптеген қазіргі басылымдарында бұл есім "Беоу" деп өзгертілген. "Беоу" деп оқуды қолдайтындардың бірі Дж. Р. Р. Толкин, Скильд Шефингтің ұлы ретінде "Беовульф" сөзінің түпнұсқадағы "Беоу" үшін жасалған қате жазу екенін жорамалдады. Ол Беовульф қолжазбасын дайындаған екі көшірушінің "адамдардың есімдеріне қатысты өте білімізсіз және салғысыз" болғанын айтты, ал осы орындағы "Беовульф" сөзінің пайда болуын "ағылшын әдебиетіндегі ең қызық фактілердің бірі" және "әдеби ізденісте кездесетін ең керемет алдаулардың бірі" деп сипаттады. Кэтлин Герберт Беова мен дәстүрлі ағылшын халық әніндегі Джон Барликорн арасындағы байланысты көрсетеді. Герберт Беова мен Барликорнның бір екенін айтады, халық әні Барликорнның азапталуы, өлімі және қайта тірілуі туралы егжей-тегжейлі баяндайды, сонымен қатар "оның қанын ішудің қайта жаңғырту әсерін" де атап көрсетеді.