Кіріспе

Дауыс беруге қабілеттілігін қосымша тексеруді қажет ететін бюллетень

АҚШ-тағы сайлауларда, дауыс беруді тіркеу үшін уақытша бюллетень (Нью-Йоркте – ант беру бюллетені деп аталады) қолданылады. Егер белгілі бір сайлаушының дауыс беруге құқығы туралы күмәндер туса, олар дауыс санауға дейін шешілуі керек. 2002 жылғы «Америкаға дауыс беруге көмектесу» федералды заңына сәйкес, көптеген штаттарда сайлаушы өзінің дауыс беруге құқығы бар екенін мәлімдесе, уақытша бюллетень арқылы дауыс бере алады. Уақытша бюллетень берудің ең көп кездесетін себептері:

Сайлаушының аты-жөні берілген учаскедегі (сайлау пункті) сайлаушылар тізімінде болмауы, себебі ол дауыс беруге тіркелмеген немесе басқа жерде тіркелген.
Сайлаушының дауыс беруге құқығы анықталмауы немесе оған күмәндік тудыруы.
Сайлаушыда фотосуретті табель (оны талап ететін аймақтарда) болмауы.
Сайлаушы алысқа дауыс беруге өтініш білдірген, бірақ бюллетеньді алмаған немесе дауыс бермегендігін мәлімдегені.
Сайлаушының тіркемесінде қате немесе ескірген ақпарат болуы, мысалы, дұрыс емес мекенжай немесе қате жазылған аты.
Жабық алғашқы сайлауда (саяси партия мүшелеріне ғана арналған), сайлаушының партиялық тіркемесі дұрыс емес көрсетілгені.
Мұндай байқаушылардың міндеттерінің бірі – сайлау пунктінде дауыс беруге құқығы жоқ адам дауыс беруге тырысса, оған қарсы шығу. Уақытша бюллетеньдерді енгізуге дейін, кейбір штаттардың заңдары дауыс беруге құқығы күмәндік тудырған сайлаушыға даулы бюллетень беруге рұқсат берген. Алайда, бұл штаттар уақытша бюллетеньдерді пайдалануды таңдауы мүмкін. 2015 жылдың мәліметі бойынша, Солтүстік Дакота, Висконсин және Вайоминг штаттары оларды кейбір мақсаттар үшін қолданды, ал қалған үш штат мұндай бюллетеньдерді мүлдем пайдаланбады. Компьютерлік ғалым және сайлау шенеунігі Дуглас В. Джонс уақытша бюллетень беруді «қиын сайлаушыларды олар дауыс берді деп ойлатып, олардан құтылудың жолы» деп сынады. Ол кейбір штаттардың заңдарына сәйкес, дұрыс емес учаскеде уақытша бюллетень беру, дұрыс учаскеге бағытталған жағдайда жарамды бюллетень бере алатын сайлаушылардың құқығын шектеуі мүмкін екеніне алаңдаушылық білдірді. Академиялық зерттеулер уақытша бюллетеньдердің жалпы сайлаушыларға қарағанда Демократиялық партияға көбірек бейім екенін және бұл Эдвард Фоли алғаш рет анықтаған «көк өзгеріс» деп аталатын құбылысқа ықпал ететінін көрсетті, оған сәйкес демократтар дауыс беру үлесін арттырады. Бұл сайлау күнінің алғашқы нәтижесінен өзгеше нәтижеге әкелуі мүмкін. Дауыс беру сарапшыларының кейбіреулері бұл өзгерістер дұрыс түсінілмеуі мүмкін және сайлау алаяқтығы немесе жемқорлық туралы негізсіз шағымдарға әкелуі мүмкін деп санайды.

Қабылдау деңгейі

Сайлауға көмек көрсету комиссиясының мәліметінше, әр сайлауда мыңдаған уақытша дауыс бюллетеньдері есепке алынбайды. 2004 жылғы АҚШ президенттік сайлауы – «Америкаға дауыс беруге көмектесу» заңының талаптарына сәйкес өткізілген алғашқы президенттік сайлау. Ел бойынша кем дегенде 1,9 миллион уақытша дауыс бюллетені берілді, ал 676 000-ы түрлі штаттардың уақытша дауыс бюллетеньдерін санау қағидаларына байланысты есепке алынбады. АҚШ-та 2006 жылғы жалпы сайлауда уақытша дауыс бюллетеньдерін пайдалану жөніндегі зерттеулер көрсеткендей, уақытша дауыс бюллетеньдерінің шамамен 21% қабылданбады. Олардың 44% тіркелмеген сайлаушылар берген, бірақ көптеген бас тартулардың себептері «алдын алуға болатын» жағдайларға байланысты болды, мысалы, дұрыс емес сайлау округі немесе қол қоймау. Бас тарту көрсеткіштері штаттар бойынша әртүрлі, кейбір штаттар барлық немесе дерлік барлық уақытша дауыс бюллетеньдерін есептейді, ал басқалары жартысынан астамын қабылдамайды.