Кіріспе
BBC Symphony Chorus – Лондон қаласындағы британдық әуесқой хор. Ол BBC Симфониялық оркестрінің ресми хоры болып табылады, бірақ басқа ұлттық және халықаралық оркестрлермен де бірге өнер көрсетеді.
Өмірбаян
Алғашқы жылдары BBC хор өнімдерін дамытуға күш салды, кішкентай қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін 16 мүшеден тұратын кәсіби камералық хор – BBC Wireless Chorus құрылды. Ірі хорлық шығармалар үшін BBC сыртқы ұйымдарға жүгінді, олар өз аттарымен немесе "Ұлттық хор" деген атпен өнер көрсетті. Қатысушы хорлардың ішінде Мемлекеттік қызмет хоры, Ллойдс хоры және Теміржол тазарту орталығының ерлер хоры болды, олар Wireless Chorus-пен бірге жиналған көпшілік алдында өнер көрсетті. Холсттың "Жылдың таңы" атты хорлық балеті, жаңадан құрылған Британдық радио корпорациясының музыка бөлімі тапсырыс берген алғашқы музыкалық туынды болып табылады. Оның тұңғыш орындалуы 1927 жылдың 17 наурызында кешке тікелей эфирде берілген Ұлттық хор мен оркестрдің Корольдік Альберт залындағы концертінің бөлігі болды.
Соғыстан кейінгі
Соғыстан кейін қызмет жаңадан белсенді қайта басталды. Юрий Шапориннің «Куликово даласында» шығармасы осы кезеңде хордың тағы бір орыс туындысы болды, ол 1945 жылдың 7 қарашасында Альберт Коутстың жетекшілігімен орындалды. 1949 жылы BBC Хор қоғамының 21 жылдығын тойлау үшін бірнеше арнайы шаралар өтті, олардың ішінде Лесли Вудгейттің шығармасының Лондонда алғаш рет орындалуы, оның «Саймон Питер» ораториясы. Келесі жылы 1930-1940 жылдары BBC-нің музыка директоры және бас дирижері қызметін атқарған Адриан Болт зейнеткерлікке шықты және корпорацияда қалуды сұрамады. 1950 жылы BBC симфониялық оркестрінің бас дирижері лауазымы Малкольм Сарджентке берілді, соның нәтижесінде ұлы хорлық туындыларды орындау BBC концерттерінің ерекшелігіне айналған дәуір басталды. Сарджент хор музыкасына ерекше құштарлық танытты. Оның әншілермен ерекше қабілеттерін Бернард Шор (BBC симфониялық оркестрінің бұрынғы бас виоласы) өзінің «Оркестр сөйлейді» атты кітабында жақсы сипаттаған: «Ол әншілерге ешқашан армандамаған өмір мен тиімділікті сезіндіре алады. Тек қана хордың жүздеген көзі оған тікелей қарап тұрғанын көрсеңіз, олар үшін оның маңызы қаншалықты екенін түсінесіз. Ол хормен гипноз жасайды, әншілердің қиялы мен санасына гипнозшы сияқты әсер етеді». Сарджент тұсында қоғамның репертуары жаңа континентальдық туындылардан 20 ғасырлық британ композиторларының шығармаларына ауысты: Герберт Хоуэллстің «Гимн Парадизи», Воан Уильямстың «Теңіз симфониясы», Делиустың «Теңіз ағыны», Ирландияның «Бұл нәрселер», сондай-ақ Хайднның «Жаратылыс», Бетховеннің «Тоғызыншы» және «Missa Solemnis», Гендельдің «Мессиясы» сияқты хор репертуарының классикалық туындылары. Премьералар бұрынғыдан азайды: маңызды туындылардың ішінде Франк Мартиннің «Голгофасы» және Вон Уильямстың «Hodie» шығармалары бар. Маңызды оқиғаларға 1951 жылы жаңа Корольдік фестиваль залының салтанатты ашылуы (Томас Арн, Гендель және Хьюберт Пэрридің ағылшын музыкасының концерті) және король Георг VI-ға арналған естелік концерт («Мессия» Корольдік хор қоғамымен бірге) кірді. Лесли Вудгейт BBC Хор қоғамының хормейстері қызметін жалғастырған кезде, Сардженттің орнын Рудольф Шварц басты. Бұл 1957 жылы болды; Сарджент көптеген жағдайларда қоғамды жүргізуді жалғастырды (әсіресе, балабақшаларда), бірақ бағыттың өзгеруі бірден байқалды, бағдарламаларға жаңа туындылардың енгізілуімен бірге. Шварц сонымен қатар 1957 жылдың желтоқсан айында екі концертте Матиас Сейбердің «Улисс» шығармасына дирижерлік етті. 1958 жылы Лесли Вудгейттің басшылығымен BBC Хор қоғамы Аахенге сапар шегіп, Бриттеннің Киелі Сесилияға арналған әнұранын қоса алғанда, капелла концерті берді, содан кейін Мюнхендегі Геркулезальға барды, онда Гендельдің «Мессиясы» орындалды. Глок 1967 жылы Англияда алғаш рет поляк композиторы Кшиштоф Пендерецкийдің «Иман актісі» деп атаған шығармасын ұсынды. Бұл оқиға үлкен жетістікке ие болды және 1967 жылдың 2 тамызында Промста қайталанды. Жыл сайынғы балабақшалар кезінде хорға қойылатын ерекше талаптардың мысалы сол маусымда орындалған туындылардың тізімі болды: Пендерецкийден басқа, Малердің екінші симфониясы, Уолтонның «Белшазар мейрамы», Листтің «Фауст симфониясы», Берлиоздың «Grande Messe des Morts», Делиустың «Аппалачия», Воан Уильямстың «Музыкаға серенадасы», Шуберттің «Е-плата массасы» және Бетховеннің «Тоғызыншы» симфониясы орындалды. 1963 жылдан 1967 жылға дейін BBC Симфониялық оркестрінің бас дирижері Антал Дорати басшылығымен BBC Хор қоғамы Малерді, көптеген Стравинский туындыларын, Бриттенді және Бетховенді орындады. 1967 жылы Колин Дэвис басшылыққа келген кезде композиторлардың жаңа тобы көзге түсті: Берлиоз, Лист («Данте симфониясы», сондай-ақ «Фауст симфониясы») және Майкл Типпет. Бұл байланыс BBC Хор қоғамына соңғы жылдары коммерциялық компания үшін алғашқы жазбасын жасауға мүмкіндік берді (егерде Мендельсонның «Илиясы» 1930 жылы жазылған болса да): Типпеттің «Біздің заманымыздың баласы» ораториясы Дэвистің жетекшілігімен Philips Classics Records үшін жазылды. Сосын бірнеше ірі заманауи туындылар пайда болды: Франц Райзенштейннің «Түн дауыстары» 1969 жылы; Мессиеннің «Біздің Иеміз Иса Мәсіхтің бейнесі» 1970 жылы балабақшаның алғашқы түні; және 1971 жылы Георгий Лигетидің «Реквиемі». Ол алғаш рет осы атпен 1977 жылдың 12 қазанында Ральф Вон Уильямстың «Теңіз симфониясында» пайда болды. 1978 жылдың қыркүйек және қазан айларында Хор Фландрия фестиваліне BBC Симфониялық оркестрінің жаңа бас дирижері Геннадий Рождественскийдің, сондай-ақ хормейстері Брайан Райттың жетекшілігімен қатысты. Олар Брукнердің F минорындағы массасын және мотеттерін орындады. Сол жылы 1979 жылдың соңында орындалған туындылардың ішінде Теа Масгрейвтің «Адамның бес кезеңі», Майкл Типпеттің «Августин көрінісі», сондай-ақ 1979 жылдың 10 қаңтарында Брайан Райттың жетекшілігімен Корольдік Альберт залында хордың 50 жылдығын тойлауға арналған B минорындағы масса және 1979 жылдың 8 сәуірінде Сир Адриан Болттың 90 жылдығын тойлауға арналған Элгараның «Музыка жасаушылар» шығармалары бар. 1984 жылдан 1988 жылға дейін BBC Симфониялық хорының директоры Гарет Моррел болды, ол Сир Колин Дэвис, Клаудио Аббадо, Лорин Маазел және Кристоф фон Донаньи сияқты дирижерлермен концерттік және жазба жобаларының кең ауқымында қызмет атқарды. Ол Сейджи Озавамен Оливье Мессиеннің «Ассизилік Франциск» операсын Лондонда және Берлинде орындады, сондай-ақ Эндрю Дэвистің жетекшілігімен Сир Майкл Типпеттің «Уақыт маскасы» шығармасын орындады, оның жазбасы сыншылар тарапынан жоғары бағаланды.
Көк Питер
Хор көптеген "Blue Peter" Рождестволық бағдарламаларына қатысты және 1983 жыл мен 2010 жыл аралығында. Дәстүрлі "Blue Peter" Рождестволық бағдарламасының әсем финалында Чалк Фармның құтқару армиясының оркестрі мен түрлі мектептердің балалары, BBC симфониялық хорының мүшелерінің көмегімен "жоғары қарай" студияға, суықтан (қолдарында шамдар!) "Blue Peter" шыршасының айналасында Рождество әнін айтатын. "Hark! the Herald Angels Sing" және "O Come, All Ye Faithful" әндері кезекпен, әртүрлі жылдары орындалды, тек 1998 жылы "O Little Town of Bethlehem" әнімен бір реттік тәжірибе жасалды. Дегенмен, 2007 жылғы Рождестволық бағдарламада, бюджеттік және студиялық шектеулерді айтпай, "Blue Peter" Рождестволық шоу форматын өзгертуге шешім қабылдады, жас күтімшілердің еңбегі мен тырыстығын мойындайтын кеш өткізілді, бұл жақында өткен қайырымдылық акциясымен байланысты болды. Осы шара ән салуды алмастырды және хордың қатысуы қажет болмады. 2010 жылы қорытынды ән қайта жаңғыртылды, Чалк Фармның құтқару армиясының оркестрі мен BBC симфониялық хорының мүшелері соңғы рет қатысты, бағдарлама MediaCityUK-ке көшуге дейінгі соңғы Рождестволық шоу болды. Хор "Blue Peter" бағдарламасының басқа да эпизодтарында кездейсоқ пайда болды, әсіресе 1984 жылғы 12 наурыздағы бағдарламада (1888-ші эпизод). Харродсқа жасалған шабуылдың құрбандарына көмек көрсету мақсатындағы The Knightsbridge Fund үшін St Luke's Church, Chelsea-де өткізілген концертті жариялау үшін "Blue Peter" хорды студияға шақырды. Олар Брайан Райт дирижерлік еткен "All people that on earth do dwell" (Old Hundredth) әнін орындады, ал Чалк Фармның құтқару армиясының оркестрі Харродстың сыртында ойнап тұрды. Джанет Эллис 1983 жылы "Blue Peter" бағдарламасының жүргізушісі болды. Ол хор шебері Гарет Морреллмен сынақтан өтуі және 1985 жылғы 14 қыркүйекте өткен "Last Night of the Proms" кешінде хормен бірге ән салуы сұралды. Зөе Салмон 2004 жылғы Рождестволық "Blue Peter" бағдарламасында ағаш астындағы алып сыйлықтан жаңа жүргізуші ретінде ашылды. Оның дебютінен кейін ол "Мен бір нәрсені бір рет сынап көремін" деген сөзді айтты, бұл оған қауіпті немесе ұятты нәрселерді жасауды сұрату тенденциясын бастады. Осыған байланысты келесі міндеттердің ішінде, Джанет Эллистен кейінгі буынға ән салуды үйрену, хор директоры Стивен Джексонмен сынақтан өту, Майда Вейл студиясында фортепиано және оркестрлік репетицияларға қатысу және 2005 жылғы 10 қыркүйекте өткен "Last Night of the Proms" кешінде хормен бірге ән салу сұралды.
Сарайдағы балабақша
2002 жылы Хор Королеваның Алтын мерейтойына арналған «Сарайдағы Промс» шарасының аясында Букингем сарайында өнер көрсетті. 2002 жылдың 1 маусымында сэр Эндрю Дэвис басқарған BBC симфониялық оркестрі мен хоры концерттің негізгі бөлігін құрады. Концерт BBC One телеарнасы мен BBC Radio 3 радиосында тікелей эфирде көрсетілді және бір айдан кейін аудио CD (EMI/Virgin Records) мен DVD (BBC/Opus Arte) форматында жарық көрді. Королева мен Эдинбург герцогы 2003 жылдың 30 шілдесінде Ұлыбритания Королевасының тәж киюіне 50 жыл толуына арналған арнайы BBC Proms концертіне қатысып, осы шараға жауап ретінде келді. Сэр Эндрю Дэвис BBC симфониялық оркестрі мен бес бірлескен хорды, оның ішінде BBC симфониялық хорын басқарды. Болашақ BBC Singers бас дирижері Софи Жаннин сол кезде BBC симфониялық хорының мүшесі болған еді.
Мәсіх емес
Монти Пайтонның алғашқы телебағдарламасының 40 жылдығын мерекелеу үшін Джон дю През жетекшілік еткен BBC Симфониялық оркестрі мен хоры Эрик Айдл, Майкл Пэлин, Терри Джонс және Терри Гиллиаммен бірге 2009 жылғы 23 қазанда Корольдік Альберт залында «Не Мессия (Ол өте жаман бала)» туындысын қайта қойды. Оны Джефф Фолкс продюсерлік етті, ал Обри Пауэлл режиссерлік жасады. 2010 жылғы 25 наурызда Ұлыбритания мен Ирландиядағы цифрлық кинотеатрларда бір түнге ғана көрсетілді, содан кейін DVD форматында таратылды. BBC Radio 3 радиосы 2010 жылғы Жаңа жыл күні осы қойылымның жазбасын эфирге берді.
Геронтийдің арманы
Хор Эльгардың «Геронтийдің арманы» ораториосын, Op. 38, алғаш рет 1931 жылғы 18 мамырда Лондонның Король сарайында Стэнфорд Робинсонның жетекшілігімен орындалғаннан бері көптеген рет орындады. 1997 жылы Стамбул халықаралық музыка фестивалінің аясында ораторийдің орындалуы VI ғасырлық Әйгүл шіркеуінде өтті. Леонард Слаткин BBC симфониялық оркестрі мен хорын меццо-сопрано Жан Ригби, тенор Джон Алер және баритон Алан Опимен бірге жүргізді. 1997 жылғы 26 қарашада BBC-нің 75 жылдығына арналған арнайы қойылым Сент-Пол соборында өтті. Эндрю Дэвис BBC симфониялық оркестрі мен хорын меццо-сопрано Кэтрин Уин Роджерс, тенор Филип Лэнгридж және бас Алястер Майлзбен бірге жүргізді. Концерт BBC Two және BBC Radio 3 телеарналарында тікелей эфирде көрсетілді, содан кейін VHS бейнежазбасы (NVC Arts) ретінде шығарылды, осыдан кейін ол «Геронтийдің ең сенімді заманауи интерпретациясы» деп жарияланды, және DVD (Warner Music Vision) нұсқасы да қол жетімді болды. 2008 жылғы «Классикалық музыканың Пингвин нұсқауы» «Геронтийдің арманы» DVD-сіне ең жоғары – төрт жұлдызды рейтинг берді, оны «барлық уақыттағы ең жақсы жазылған Геронтий» деп бағалады. 2014 жылғы 6 сәуірде сэр Эндрю Дэвис Барбикан театрында BBC симфониялық оркестрі мен хорын жетектеп, меццо-сопрано Сара Коннолли, тенор Стюарт Скелтон және бас Дэвид Соармен бірге орындады, бұл Chandos Records үшін жазба жасаудан кейін болды. Жазба 2015 жылғы BBC Music Magazine Awards және 2015 жылғы Gramophone Classical Music Awards сыйлықтарында хорлық номинацияда жеңіске жетті.
Хордың бүгінгі күні
Әдетте BBC Симфониялық оркестрімен байланысты болса да, Хор өздігінен де өнер көрсетеді. Барбикан орталығы мен Корольдік Альберт залына жиі барады. Би-би-си Промстың тұрақты хоры ретінде Симфониялық хор әдетте ашылу және жабылу кешінде өнер көрсетеді. Ол BBC Radio 3 классикалық музыка станциясы үшін үнемі жазбалар жасайды. Хор өмірінде жаңа туындылар маңызды орын алады. Соңғы жылдары өткізілген премьералар мен тапсырыстардың ішінде Питер Максвелл Дэвис, Дам Джудит Вейр, Джон Тавенер, Хью Вудтың шығармалары бар. Дэвис басшылығымен хор Эльгардың маңызды хорлық туындыларын, Малер симфонияларын, Берлиоздың «Фаусттың кінәсі» және «Ромео мен Джульетта» операларын, Уолтонның «Белшазардың тойы», Делиустың «Жоғарғы төбелер әні» және Типпеттің «Уақыт маскасы», сондай-ақ «Августин көруі», «Біздің заманымыздың баласы» және «Жазғы той» сияқты ірі шығармаларды орындады. Грейс Росситер хор директорының орынбасары болып тағайындалды. Би-би-си Симфониялық хоры мен Би-би-си жас хоры хор менеджері лауазымына Хеллен МакЛеодтың тағайындалуы да бірге жарияланды. Нил Феррис 2019 жылдың тамызында Би-би-си Промста дирижерлік дебютін жасады, ол Би-би-си Симфониялық хорының 90 жылдығын, Джонатан Довтың арнайы тапсырыспен жазылған «Біз – бір от» шығармасының премьерасымен атап өтті. COVID-19 пандемиясының салдарынан маусым тоқтатылуына дейін Лондонда өткен соңғы концерт Бетховеннің туғанына 250 жыл толуына орай Бетховеннің «Missa Solemnis» (4 наурыз 2020 ж.) туындысы болды. Карантинге дейін Би-би-си Симфониялық хорының концерті туралы соңғы сынды Sunday Times газетінде Пол Драйвер былай деп жазды: «Нил Феррис оқытқан Би-би-си Симфониялық хорына қатты таң қалдық, Дональд Рунниклс басқарған Барбикандағы оркестрдің осы керемет туындысын тыңдағанда».
Under Davis, the Chorus has performed the major choral works of Elgar; the symphonies of Mahler; Berlioz's The Damnation of Faust and Romeo and Juliet; Walton's Belshazzar's Feast; Delius's A Song of the High Hills; and Tippett's The Mask of Time as well as The Vision of Saint Augustine, A Child of Our Time and The Midsummer Marriage. Grace Rossiter was appointed as Deputy Chorus Director. The appointment of Helen MacLeod in the new position of Choruses Manager of the BBC Symphony Chorus and the BBC Proms Youth Choir was announced at the same time. Neil Ferris made his BBC Proms conducting debut in August 2019, celebrating the 90th anniversary season of the BBC Symphony Chorus with the premiere of Jonathan Dove’s specially commissioned piece We Are One Fire. The final concert before the halting of the season owing to the COVID 19 pandemic in London was Beethoven's Missa Solemnis (4 March 2020), marking 250 years since the year of Beethoven's birth. In the last review of a BBC Symphony Chorus concert before the lockdown, Paul Driver said in the Sunday Times, "One was lost in admiration for the BBC Symphony Chorus, trained by Neil Ferris, in the BBC Symphony Orchestra’s account of the magnum opus at the Barbican, conducted by Donald Runnicles."