Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жоба 633 (Батыста НАТО-ның Romeo класы ретінде белгілі) – 1957 және 1961 жылдар аралығында салынған советтік дизель-электрлік суасты кемелерінің класы. Қытайда 1962 жылдан 1984 жылға дейін 033 типті қытайлық нұсқасы өндірілді.
Soviet diesel electric submarine
The Project 633 class (known in the West by its NATO reporting name as the Romeo class) is a class of Soviet diesel electric submarine, built between 1957 and 1961. A Chinese variant, Type 033, was built in China from 1962 to 1984.
633 жоба
633 жобасы – соғыстан кейінгі 611 (Zulu) және 613 (Whiskey) типтес совет теңіз флотының жобаларының одан әрі дамуы болды, ал олардың өзі неміс Kriegsmarine Type XXI су асты кемелерінен туындаған. Жобаны Горькийдегі "Лазурит" орталық жобалау бюросы іске асырды. Совет Одағы жоспарлаған 56 су асты кемеден 1957 жылдың қазан айынан 1961 жылдың желтоқсан айына дейін тек 20-сы ғана аяқталды, себебі совет теңіз флотына атомдық су асты кемелері енгізілді. Бүгінгі күнгі стандарттар бойынша "Ромео" класты су асты кемелері ескірген деп есептеледі, бірақ олар оқу және бақылау кемелері ретінде әлі де қандай да бір құндылыққа ие.
Project 633 was a further development of the Soviet navy's post war 611 (Zulu ) and 613 (Whiskey class) designs, which themselves were derivatives of the German Kriegsmarine Type XXI submarine. The project was undertaken by Lazurit Central Design Bureau of Gorky. Only 20 of the Soviet Union's originally intended 56 were completed between October 1957 and the end of December 1961 because of the introduction of the nuclear submarine into the Soviet Navy. By today's standards Romeo class submarines are considered obsolete, but they still have some value as training and surveillance vessels.
Қытайлық 033 типтегі Romeo класы және оның нұсқалары
1950 жылғы Қытай-Кеңес достығы және өзара көмек туралы шартқа сәйкес, Кеңес Одағы 1963 жылы Қытайға (кейін Солтүстік Кореяға) «Ромео» су асты кемелерін өндіруге қажетті құжаттаманы берді. Қытайдың 033 типі алғашқы «Ромеодан» кейбір жақсартулар енгізді, бортындағы сонар да үздіксіз жаңартылып келді: бастапқы кеңестік сонарды бірінші кезекте отандық қытайлық 105 типі сонар алмастырды, ол кейіннен №613 зауытында жасалған H/SQ2 262A сонарымен ауыстырылды. Бүгінде 033 типіндегі көптеген су асты кемелері қызметтен шығарылды немесе сақталды, ал бірнешесі оқу мақсатында қолданылады. 033 типі: Қытайда толыққанды отандық өндіріс 1967 жылы іске асырылды, содан кейін жоба 033 типі деп қайта аталды. Алайда, дайын кемелерді жылы климатта пайдалану тәжірибесі көрсеткендей, субарктикалық және арктикалық аймақтар үшін арналған бастапқы кеңестік тоңазыту және кондиционерлеу жүйесі субтропикалық және тропикалық аймақтар үшін жеткіліксіз болды, сондықтан тоңазыту және кондиционерлеу жүйесін жақсарту үшін қайта жобалау қажет болды. Барлық кемелер тропикалық және субтропикалық аймақтарда орналасу үшін осындай модернизациядан өтті. 1969 жылдың қыркүйегінде Гуанчжоудағы Хуанпу кеме жасаушы зауытында жақсартылған кондиционерлеу және тоңазыту мүмкіндіктері бар жаңа 033 типіндегі кемелердің құрылысы басталды, нәтижесінде 13 бірлік аяқталды. ES5B: Негізінен экспортқа бағытталған 033G типін әзірлеу. Бұл «Ромео» су асты кемелерін пайдаланушыларға арналған жаңарту жиынтығы. Бұл кластың басты жетістігі – су астында жүргенде сыммен басқарылатын торпедалар мен кемеге қарсы зымырандарды (AShM) іске қосу мүмкіндігі. Бағдарлама бастапқыда 1980 жылдардың ортасында басталды, ал Мысыр Қытайдың «Ромео» класындағы су асты кемелерінің флотын жаңарту бойынша келісімшартты жеңген кезде жалғыз клиент болды, оған кеңестік және қытайлық құрастырудағы бірліктер кірді. Бұл Қытайдың «Ромео» класындағы соңғы типі, шу деңгейі бастапқы кеңестік 633 жобасының 160 дБ-ымен салыстырғанда 20 дБ-ға төмендеп, 140 дБ-қа жетті. Қытайдан импортталған төрт бірлік батыс жағалауда орналасқан. Мысыр бастапқы сегіз «Ромео» класты су асты кемелерінің төртеуін пайдаланады, олар қытайлық жобаның жаңартылған нұсқалары. Қазіргі уақытта «Ромео» класты су асты кемелері операциялық емес (яғни оқу) мақсаттарда қолданылуда: Ресей мен КСРО флотында 20 «Ромео» класты кеме болды. Бұл кемелер енді Ресей Әскери-теңіз күштерінде жауынгерлік кемелер ретінде қолданылмайды, бірақ біреуі немесе екеуі жылжымайтын оқу орталықтары ретінде қызмет етеді. Қытай суық соғыс кезеңінде 84 дана 033 типі («Ромео») су асты кемелерін пайдаланған. Көптеген кемелер жойылды, бірақ 13-і әлі де оқу мақсатында қолданылуда.
Under the 1950 Sino Soviet Friendship and Mutual Assistance Treaty, the Soviets passed to China (and later to North Korea) the documentation necessary to produce Romeo submarines in 1963. The Chinese Type 033 incorporated some improvements over the original Romeo, Sonar on board was also continuously upgraded: the original Soviet sonar was first replaced by domestic Chinese Type 105 sonar, which consequently was replaced by H/SQ2 262A sonar built by No. 613 Factory. Today most of the Type 033 subs have been retired or preserved, with a few remaining in service for training purposes. Type 033: Complete domestic production in China was achieved in 1967, and subsequently the project was renamed the Type 033. However, experience from deployment of completed boats in warmer climates proved that the original Soviet refrigeration and air conditioning system designed for subarctic and arctic area was woefully inadequate for subtropical and tropical regions, so redesigns were needed to improve refrigeration and air conditioning systems, and all boats to be stationed in tropical and subtropical regions went through such a refit. In September 1969 construction of new Type 033s, with improved air conditioning and refrigeration capability, began at Huangpu Shipyard in Guangzhou, eventually, 13 units were completed. ES5B: Development of the Type 033G, primarily intended for export. This is an upgrade package for Romeo submarine users. The primary improvement of this class is the ability to launch wire guided torpedoes and anti ship missiles (AShM) while submerged. The program originally began in the mid 1980s, and Egypt was reported to be the only customer when China won a contract to upgrade its Romeo class submarine fleet, including both Soviet built and Chinese built units. This is the last type of Chinese Romeo class submarine; with noise reduction of 20 dB to 140 dB in comparison to the 160 dB of the original Soviet Project 633 submarines acquired by China. Four Chinese imported units are based on the western coast. Egypt operates four of an original eight Romeo class submarines that are upgraded variants of the Chinese design. Currently using Romeo class submarines in non operational capacities (i. e. training):
Russia and the Soviet Union had 20 Romeo class vessels in service. These vessels are no longer used as combat vessels in the Russian Navy, although one or two remain in service as immobile training facilities. China has operated an estimated 84 of the Type 33 submarine (Romeo) during the Cold War. Most have been scrapped, but 13 are still in use for training.