Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
BBC телеарнасының ағымдағы оқиғалар туралы деректі бағдарламасы
BBC Television current affairs documentary programme
Panorama – BBC телеарнасында көрсетілетін британдық ағымдағы оқиғалар туралы деректі бағдарлама. 1953 жылы алғаш рет эфирге шыққан ол әлемдегі ең ұзақ бездікпен келе жатқан тележаңалықтар бағдарламасы болып табылады. Панораманы Ричард Димблби, Робин Дей, Дэвид Димблби және Джереми Вайн сияқты көптеген танымал BBC жүргізушілері ұсынған. 2022 жылдан бастап ол BBC One арнасында ең қызықты уақытта, тұрақты жүргізушісіз көрсетіледі. Бағдарлама сонымен қатар көптеген елдерде BBC News арнасының халықаралық таралымы арқылы және Ұлыбританиядағы арна арқылы көрсетіледі.
Panorama is a British current affairs documentary programme broadcast on the BBC. First broadcast in 1953, it is the world's longest running television news magazine programme. Panorama has been presented by many well known BBC presenters, including Richard Dimbleby, Robin Day, David Dimbleby and Jeremy Vine. as of 2022, it broadcasts in peak time on BBC One, without a regular presenter. The programme also airs worldwide through the international feed of the BBC News channel in many countries, and domestically via the UK feed.
Тарих
Панорама 1953 жылғы 11 қарашада BBC арнасында іске қосылды; ол тергеу журналистикасына баса назар аударады. Daily Mail газетінің тілшісі Пэт Мерфи – бағдарламаның алғашқы жүргізушісі болды, бірақ техникалық қателікті кездейсоқ эфирге шығарғаннан кейін ол бір ғана бағдарламада қалды. Содан кейін Макс Робертсон бір жылға жүргізушілікке келді. Бағдарлама бастапқыда журнал түрінде болды және өнерге қатысты материалдарды қамтыды. 1955 жылдың қыркүйегінде Ричард Димблби жүргізуші болып тағайындалғанда, бағдарлама «Әлемге терезе» деген қосымша атау алды. Ол 1965 жылы қайтыс болғанға дейін бағдарламаны жүргізді. Оның ұлы Дэвид Димблби кейіннен 1974 жылғы 11 қарашада – бағдарламаның 21 жылдығы күні оны жүргізді. Басқа бұрынғы жүргізушілер: Сэр Робин Дей, Сэр Людовик Кеннеди, Сэр Чарльз Уилер және Джереми Вайн. 2010 жылғы 13 желтоқсанда бағдарлама жаңа жылда тұрақты жүргізушісіз қайта іске қосылатыны жарияланды.
Panorama was launched on 11 November 1953 by the BBC; it emphasises investigative journalism. Daily Mail reporter Pat Murphy was the original presenter, who only lasted one episode after accidentally broadcasting a technical mishap. Max Robertson then took over for a year. The programme originally had a magazine format and included art features. In September 1955, when Richard Dimbleby took over as presenter, it got the subtitle Window on the World. He presented the show until his death in 1965. His son, David Dimbleby, later presented the programme on 11 November 1974—the 21st anniversary of the show. Other past presenters include: Sir Robin Day, Sir Ludovic Kennedy, Sir Charles Wheeler and Jeremy Vine. On 13 December 2010, it was announced that the programme would be relaunched during the new year with no regular presenter.
Халықаралық нұсқалар
Панорама сол аттас неміс тележурналдары сериясына үлгі болды, оны Norddeutscher Rundfunk өндіреді және Das Erste арнасы көрсетеді. Панорама 1961 жылы сол арнада басталып, қазіргі кездегі саяси тележурналдардың біріне айналды.
Panorama set an example for the German magazine series of the same name, which is produced by Norddeutscher Rundfunk, and broadcast by Das Erste. Panorama started there in 1961 and is one of the leading political magazine shows.
Музыкалық тақырып
Бастапқы тақырыптық музыка Сибелиустің "Пеллеас және Мелисанда" шығармасынан алынған үзінді болды, одан кейін бірнеше жыл өткен соң Роберт Фарнонның "Openings & Endings" ("Ашулар мен аяқталулар") атты композициясы пайда болды. 1968 жылдан бастап Рахманиновтың ре мажордағы №1 симфониясының 4-ші бөлігі қолданылды, ал 1971 жылы Франсис Лайдың "Aujourd'hui C'est Toi" ("Бүгін сенің күнің") әнінің бейімделуі пайда болды. Ең соңғы нұсқасы 2023 жылы Боян Андикпен аранжировкаланды.
The original theme music was an excerpt from Pelléas et Mélisande by Sibelius, which was followed a few years later by a composition by Robert Farnon entitled "Openings & Endings". From 1968, an extract from Rachmaninov's Symphony No.1 in D Minor, 4th Movement was used, followed in 1971 by an adaptation of Francis Lai's Aujourd'hui C'est Toi ("Today It's You"). The latest version was arranged in 2023 by Bojan Andic.
Мескалин
1955 жылы «Панорама» Кристофер Мейхьюдің медициналық бақылауда мескалин қабылдауын түсірді. Осының нәтижесіндегі бағдарлама ешқашан көрсетілмеді, бірақ түсірілімдер мен жазбалары кейіннен жарияланды.
In 1955, Panorama filmed Christopher Mayhew taking mescaline under medical supervision. The resulting programme was never broadcast, though the footage and transcripts were later released.
Спагетти ағашы
Панорама телеарнасы 1957 жылғы 1 сәуірде спагетти егінін жинау туралы әйгілі алаяқтық фильмін көрсетті.
Panorama broadcast a famous hoax film about the harvesting of the spaghetti crop on April Fool's Day, 1957.
Сальвадор Дали
1955 жылдың 4 мамырында хабар таратылып, Малкольм Маггерридж испан сурреалистік суретшісі Сальвадор Далимен сұхбаттасты.
Broadcast on 4 May 1955, Malcolm Muggeridge talked with Salvador Dalí, the Spanish surrealist artist.
Мэггидің жанжалшыл бейімділігі
1984 жылдың қаңтар айында «Panorama» телебағдарламасы консерватор партиясының үш депутатының (Нил Гамильтон, Харви Проктор және Джеральд Ховарт) Ұлыбританияда және Еуропадағы өте оңшыл ұйымдармен байланысы бар екенін мәлімдеген бір бөлімді көрсетті. Бағдарлама «Жас консерваторлар» төрағасы Фил Педли дайындаған консерватор партиясының ішкі есебіне негізделген. «Panorama» бұл мәртебені Консерватор партиясының аға вице-президентімен растады. Есеп бағдарлама эфирға түсуге бір апта бұрын партияға ресми түрде ұсынылды. Бағдарлама дайындалған кезде аталған депутаттардың бірімен байланысуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. (Гамильтонның әйелі Кристин кейін «Нил мен «Panorama» қызметкерлері Нилдің сөйлеуден бас тартқанын айта алмайтындай жағдай жасау үшін бір әдіс ойлап таптық» деп түсіндірді.) Бағдарлама эфирға түсу алдында BBC-нің заңгерлері, ағымдағы істер теледидарының басшысы және бас директордың бас көмекшісі Маргарет Дуглас тарапынан тексерілді. Бағдарламада аталған екі депутат (Гамильтон және Ховарт) BBC мен бағдарлама жасаушыларды сотқа берді. Бас директор Аласдер Милн BBC-нің және өзінің бас көмекшісінің заң кеңесін қарап шығып, бағдарламаны «қатты, сенімді» деп жариялады. Басқару кеңесі (төрағасы Стюарт Янг) бағдарламаны сотта қорғауға қолдау көрсетті. Стюарт Янг 1986 жылдың тамызында, «Panorama»-ға қарсы жала жабу ісі сотқа түсуге екі ай қалғанда қайтыс болды. Жаңа төраға Мармадуке Хасси тағайындалды, бірақ сот 1986 жылдың 13 қазанында басталғанда BBC-ге ресми түрде келген жоқ. Дегенмен Хасси BBC-нің адвокаты Чарльз Греймен сөйлесті. Хасси өзінің естеліктерінде «Грей BBC-нің жеңіске жетпейтінін ойлады» деді. Сэр Чарльз Грей бұл мәлімдемені жоққа шығарып, «Мен және менің шәкіртім екеуміз де бұл істі жеңуге болатынын ойладық» деді. Гамильтон мен Ховарттың әрқайсысына 25 000 фунт стерлинг көлемінде өтемақы төленді. Сот шығындары 240 000 фунт стерлингке жетті. Олар Фил Педлиге қарсы қозғалған істі тоқтатты. Бағдарламаның монтаждалуына қатысты дау туды: Ховарттың локомотивтер энтузиастарының митингінде пойыз жүргізушісінің формасын киген суреті Италиядағы фашистік жиынға қатысқан деген мәлімдемемен салыстырылды, бұл оның киген формасы фашистік екенін ұғындырды.
In January 1984, Panorama broadcast an episode which claimed that three Conservative MPs (Neil Hamilton, Harvey Proctor and Gerald Howarth) had links to far right organisations both in Britain and on the Continent. The programme was based on an internal Conservative Party report compiled by Phil Pedley, Chairman of the Young Conservatives. Panorama confirmed its status with a senior Conservative Party vice chairman. The report was formally presented to the Party in the week before the programme was aired. During the making of the programme, attempts to contact some of the named MPs for comment were unsuccessful. (Hamilton's wife Christine later described how "Neil and I had devised a method for making sure that Panorama personnel would not be in a position to say that Neil had refused to speak".) The programme was vetted prior to transmission by the BBC's lawyers, by the Head of Currents Affairs Television, and by the Chief Assistant to the Director General, Margaret Douglas. Two of the MPs named in the programme (Hamilton and Howarth) sued the BBC and the programme makers. The Director General, Alasdair Milne, reviewed the BBC's own legal advice, and that of his Chief Assistant, and declared the programme to be "rock solid". The Board of Governors (Chairman Stuart Young) also gave their backing for the programme to be defended in court. Stuart Young died in August 1986, two months before the libel case against Panorama came to trial. A new chairman, Marmaduke Hussey, had been appointed but had not formally arrived at the BBC when the trial opened on 13 October 1986. Hussey nevertheless spoke with the BBC's barrister, Charles Grey. Hussey says in his memoirs that "Grey thought it unlikely the BBC would win". Sir Charles Grey disputes this statement, saying that "my junior and I both thought the case was winnable". Hamilton and Howarth were each awarded £25,000 in damages. Costs amounted to £240,000. They dropped their case against Phil Pedley. There was controversy over the editing of the programme: it juxtaposed shots of Howarth wearing a train driver's uniform at a steam railway enthusiasts' rally with the claim that he had attended a fascist meeting in Italy, suggesting that the uniform he was wearing was a fascist one.
Уэльс ханшайымы Диананың сұхбаты
Кейбірлердің пікірінше, ең танымал «Панорама» бағдарламасы 1995 жылы Мартин Баширдің Уэльс ханшайымы Дианамен жасаған сұхбаты болды. Бұл сұхбат Диана Уэльс ханзадасы Чарльздан ажырасқаннан кейін, жеке өміріне қатысты қауесеттерді ашық талқылады. Бағдарламаның түсірілімі мен жоспарлауы ең жоғары құпиялықта өтті, редакциялық саясатты бақылаушы Ричард Джеймс Айр Башир мен Диананың құпия кездесулеріне рұқсат берді. Бір жарым ғасырдан кейін Баширдің сұхбат алу үшін журналистік этиканы бұзғаны белгілі болды. 2020 жылдың соңында BBC бас директоры Тим Дэви ханшайымның інісі, Эрл Спенсерден өте күмәнді әдістер қолданғаны үшін кешірім сұрады. Баширді әпкесімен таныстырған граф кешірімді қабылдамай, тергеу талап етті. Бұрынғы Жоғарғы Сот судьясы Джон Дайсон, Лорд Дайсон бұл мәселе бойынша тәуелсіз тергеу жүргізді. Дайсонның тергеуі Баширді алдау және сұхбат алу үшін BBC редакциялық нормаларын бұзуда кінәлі деп тапты.
Arguably the best known Panorama programme of all was the 1995 interview of Diana, Princess of Wales by Martin Bashir, which occurred after her separation from Charles, Prince of Wales, when she openly discussed the rumours about her personal life. The programme's filming and planning was subject to extreme secrecy, with Richard James Ayre, the Controller of Editorial Policy, authorising a series of clandestine meetings between Bashir and Diana. It became known a quarter century later that Bashir had used journalistically unethical practices in gaining the interview. In late 2020, the BBC director general Tim Davie apologised to Earl Spencer, brother of the princess, for the use of highly dubious methods. The Earl, who introduced Bashir to his sister, rejected the apology and demanded an inquiry. Former Justice of the Supreme Court John Dyson, Lord Dyson conducted an independent inquiry into the issue. Dyson's inquiry found Bashir guilty of deceit and breaching BBC editorial conduct to obtain the interview.
Омаг бомбалауы
Соңғы уақыттағы ең даулы хабарлардың бірі – "Омақты кім бомбалады?" бағдарламасы болды, ол Омаг бомбалауына қатысы бар деген күдікпен бірнеше адамның есімдерін атады. Скотланд-Ярдтың терроризмге қарсы SO13 бөлімінің комиссарының орынбасары Алан Фрай, "Реал ИРА" ұйымының BBC телеорталығына жасаған шабуылы бұл хабарламаға жауап ретінде жасалған болуы мүмкін деді.
One of the most controversial broadcasts of recent time was the "Who bombed Omagh?" programme, which named those suspected of involvement in the Omagh bombing. Deputy Assistant Commissioner Alan Fry of Scotland Yard's anti terrorist unit SO13 said that the Real IRA attack on the BBC Television Centre could have been a revenge attack for the broadcast.