Кіріспе
Румынияда бір жынысты некелерге немесе азаматтық одақтарға рұқсат берілмейді. 2018 жылдың маусым айында Еуропалық сот, белгілі бір жағдайларда, Еуропалық Одақ азаматтарының бір жынысты жұбайларына Румынияда тұру құқығы берілуі керек деп шешті. Румыния Конституциясы некені тікелей анықтамайды, бірақ Конституцияның 48-бабында «ерлі-зайыптылар» арасындағы неке отбасының негізі ретінде қарастырылады. 2023 жылдың мамырында Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Румынияның бір жынысты одақтарды мойындамауының Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенциясын бұзу болып табылатынын анықтады. Үкімет 2023 жылдың тамызында бұл шешімге Үлкен палатаға шағым түсірді. Қазір Румыния бір жынысты одақтарды заңды түрде мойындауға міндетті, әйтпесе Еуропа Кеңесінен қаржылық санкциялар алдында болуы мүмкін.
Romania does not allow same sex marriage or civil unions. In June 2018, the European Court of Justice ruled that under certain circumstances same sex spouses of European Union citizens should be granted a right of residency in Romania. The Constitution of Romania does not define marriage directly, but Article 48 of the Constitution defines marriages between "spouses" as the foundation of the family. In May 2023, the European Court of Human Rights ruled that Romania was violating the European Convention on Human Rights by not recognizing same sex unions. The government appealed the decision to the Grand Chamber in August 2023, Romania is now legally obliged to recognize same sex unions, and may risk financial sanctions from the Council of Europe if it fails to change the law.
Өмірбаян
Румыниядағы басты ЛГБТ жақтас ұйымы – ACCEPT, ол Румынияда серіктестік құқықтары мен бір жынысты некеге қолдау көрсетеді. Ұйым 2006 жылы Бухарест Pride кезінде Румынияда бір жынысты тіркелген серіктестіктерді заңдастыру науқанын бастады, ол 30 мамырдан 4 маусымға дейін жалғасты және «Румынияда бір жынысты некелер мен азаматтық одақтар» тақырыбында ұйымдастырылды. Бұл оқиға БАҚ-та кең пікірталас тудырды. ACCEPT белсенділері 2006 жылдың 31 мамырында бір жынысты серіктестіктер тақырыбында қоғамдық пікірталас пен семинар өткізіп, Румыния үкіметін бір жынысты некелерді немесе тіркелген серіктестіктерді заңдастыруға шақырды және заң жобасын әзірлеуге көмектесуге дайын екенін білдірді. ACCEPT-тің атқарушы директоры Романита Иордаше 2006 жылдың 31 мамырында: «200-бап [гейлерге қарсы соңғы заң] күшін жойды, бірақ біз [ЛГБТ қауымдастығы] әлі де тең құқықтарға ие емеспіз, тіпті Конституция мұны кепілдік бергенімен» деді. ACCEPT өкілі Флорин Бухучану «бір жынысты некелерді мойындау арқылы тең құқықтарды қамтамасыз ету – тек бір қадам» деп мәлімдеді. Румыниядағы алғашқы бір жынысты діни неке рәсімі 2006 жылдың 5 маусымында Бухарест Pride аясында Флорин Бухучану төрт жылдан бері бірге тұрып келген испандық серігіне үйленген кезде өтті. Румынияда заңдық күші жоқ символдық некеге Бухаресттегі Метрополитен қауым шіркеуінің батасы берілді, бұл шіркеу халықаралық деноминация болып, бір жынысты одақтарды мойындайды және ЛГБТ құқықтарын қолдайды. Бұл жұп 2006 жылдың соңында Испанияда ресми түрде некелесіп, бір жынысты некелерге рұқсат берілген елде өмірге келді.
Денсаулыққа байланысты құқықтар
2019 жылдың маусым айында депутаттар палатасы пациенттердің құқықтарына қатысты заңнаманы өзгертуге дауыс берді, бұл пациенттерге 18 жастан асқан кез келген адамды заңды мәлімдеме арқылы «заңды өкілі» ретінде белгілеуге мүмкіндік берді. Бұл бір жынысты қарым-қатынастағы адамға әріптесін ауруханада көріп, оның атынан медициналық шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді. Заңды ұсынған тарап реформаның себептерінің бірі ретінде Румыниядағы жұптардың 10 пайызының некеде емес екенін атап өтті. Заң президент Клаус Йоханнис тарапынан 2019 жылдың 24 шілдесінде жарияланды және 2019 жылдың 28 шілдесінде күшіне енді. Заңда бір жынысты жұптар туралы тікелей айтылмаса да, ол бір жынысты жұптарға мемлекеттік нотариус арқылы «заңды өкіл» ретінде тағайындалу арқылы әртүрлі жынысты некеде тұрған жұптармен тең құқықтар алуға мүмкіндік береді, соның ішінде ауруханаға бару және медициналық шешімдер қабылдау құқығын қамтамасыз етеді.
Тіркелген серіктестіктер
Румынияда тіркелген серіктестіктер (parteneriat înregistrat, ) жоқ, заңды өзгертуге жасалған бірнеше бұрынғы сәтсіз тырысқандарға қарамастан.
Өмірбаян
2008 жылдың 23 ақпанында Румыниядағы венгрлердің демократиялық одағының парламентарийі Петер Экштейн Ковач некеде тұрмаған, бір жынысты және қарама-қарсы жынысты жұптарға бірқатар заңдық құқықтар мен мүмкіндіктер беретін тіркелген серіктестікті заңдастыру туралы заң жобасын ұсынды. Оның сөзіне қарағанда, қазіргі Отбасы кодексі "елу жылдан астам бұрын қабылданған және гомосексуалдар мен гетеросексуалдардың әлеуметтік шындығын толыққанды бейнелемейді". Бұл Румынияда саясаткердің бір жынысты жұптар үшін тіркелген серіктестікті ашық қолдаған алғашқы жағдайы болды. Заң жобасы қабылданбады. Экштейн Ковач 2008 жылдың 23 шілдесінде тағы да серіктестік туралы заң жобасын ұсынды. Бірақ, 2008 жылғы сайлаудан кейін ол Сенатта қарастырылмай қалды. 2011 жылдың ақпан айында Демократиялық либералдық партиясынан Виорел Арион тіркелген серіктестік туралы заң жобасын ұсынды. Бұл заң бір жынысты және қарама-қарсы жынысты жұптарға некеге қатысты белгілі бір құқықтарды беруді көздеген. Заң жобасы Депутаттар палатасының Заңнама комитетінен жағымды баға алды. Дегенмен, үкімет заң жобасына қарсы шықты және ол ақыры қабылданбады.
Жасыл партияның заң жобалары
2013 жылдың сәуірінде Жасыл партияның депутаты Ремус Сернеа бір жынысты жұптарға қарама-қарсы жынысты жұптармен бірдей құқықтар беру туралы заң жобасын енгізеді, бұл қадам оппозициядан күшті реакция тудырды. Ең қатыгез реакциялардың бірі сенатор Пуиу Хашотидің гомосексуалдарды "ауру адамдар" және "табиғи емес" деп атауы болды, бұл ACCEPT ұйымының Дискриминацияға қарсы ұлттық кеңеске ресми шағымдануына әкелді. 2013 жылдың 4 шілдесінде Сернеа заң жобасын Сенатқа ұсынды. Бірнеше айдан кейін Румыния үкіметі заң жобасын қолдамайтынын мәлімдеді, ал 2013 жылдың 17 желтоқсанында Сенат заң жобасын 110 дауысқа қарсы 2 дауыспен қабылдамады. 2014 жылдың 13 наурызында сот комитеті Парламентке ұсынысты бірауыздан қабылдамауды ұсынды. 2014 жылдың 11 маусымында заң жобасы 298 дауыспен қарсы, 4 дауыспен қолдау, 5 дауыссыз қабылданбады. 2015 жылдың 31 наурызында Сенат тағы бір азаматтық одақ туралы заң жобасын 49 дауысқа қарсы, 8 дауыспен қолдау, 3 дауыссыз қабылдамады.
2018-2019 жылдардағы реформалар
2018 жылдың сәуірінде Депутаттар палатасының төрағасы Ливиу Драгнеа тіркелген серіктестіктерді қолдайтынын мәлімдеді. Алайда, 2018 жылдың қазан айының ортасында кейбір бұқаралық ақпарат құралдары заң жобасын енгізу мерзімінің шегерілгенін, сондай-ақ биліктегі Социал-демократиялық партияның (PSD) және Драгнеаның өзінің енді қолдамайтынын хабарлады. 29 қазанда Сенат тәуелсіз депутат Оана Бизган ұсынған серіктестік туралы заң жобасын қабылдамады. 31 қазанда түрлі партиялардан 42 депутаттан тұратын топ депутаттар палатасына тағы бір заң жобасын ұсынды. 2019 жылдың наурызында Сенат екі бөлек азаматтық одақ туралы заң жобасын қабылдамады. Бір заң жобасы бір жынысты және әр жынысты жұптарды "ортақ жеке өмір мен шаруашылық құру мақсатында" мойындауды көздесе, екінші заң жобасы серіктестікке түскен жұптарға бірдей құқықтар беруді, мұрагерлік құқықтарын, отбасылық зорлық-зомбылықтан қорғауды, қабілетсіз серікті күту міндетін және мемлекет тарапынан берілетін салық жеңілдіктері мен әлеуметтік төлемдер сияқты мәселелерді қамтыды.
Бухучану үкімі және оның салдары
2023 жылдың 23 мамырында Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот (АҚС) «Бухучану және басқалар Румынияға қарсы» ісінде Румыния үкіметі 21 бір жынысты жұптың қарым-қатынастарын мойындаудан бас тартып, олардың адам құқықтарын бұзғанын анықтады. Жұптар 2019 және 2020 жылдары «ерлі-зайыптылар ретінде қадір-қасиеттерінен айырылғанын» айтып сотқа шағымданды және жұбайларды аза тұту демалысы, ипотекалық бағдарламалар немесе бірлескен денсаулық сақтану сияқты артықшылықтардан айырылғанын келтірді. АҚС Еуропалық адам құқықтары конвенциясының 8-бабына сәйкес, үкімет бір жынысты одақтарды мойындауға тиіс деген шешім шығарды. Үкіметке шешімге шағымдану үшін үш ай мерзім берілді, бірақ шағым қабылданбаса, Румыния бір жынысты одақтарды мойындау туралы заң қабылдауы керек, әйтпесе Еуропа Кеңесі санкциялар сала алады. Президент Клаус Йоханнис бұл мәселенің «Румыния үшін күрделі екенін» мәлімдеді. Православ шіркеуінің өкілдері мен Румыния одағы үшін альянс шешімді «назарға алмауға» шақырды, бірақ бұл заң бойынша мүмкін емес. Үкімет 2023 жылдың тамызында шешімге шағымдану ниетін жариялады. Csaba Ferenc Asztalos пікірінше, мұндай шағымның қабылдануы күмәнді, себебі АҚС 2023 жылдың қаңтарында «Федотова және басқалар Ресейге қарсы» ісінде үкімет шағымданған осы мәселе бойынша бұрыннан шешім шығарған. Егер шағым қабылданбаса, бұл шешім Еуропа Кеңесінің барлық 46 мүшесі үшін міндетті болады. 2023 жылдың 25 қыркүйегінде Еуропалық адам құқықтары жөніндегі соттың үлкен алқасы шағымды қабылдамады, осылайша «Бухучану» шешімі соңғы және түпкілікті күшке енді. 2023 жылдың қарашасында үкімет шешімді орындауға ниетті ме деген сұраққа премьер-министр Марсель Чиолаку «румын қоғамы қазіргі таңда шешім қабылдауға дайын емес. Бұл менің басымдықтарымның бірі емес және менің ойымша, Румыния әзір емес» деді.
2018 жылғы Еуропалық Соттың шешімі
2018 жылы Еуропалық сот (ЕҚС) румындық Адриан Команның пайдасына шешім шығарды, ол өзінің американдық күйеуі Клай Гамильтонмен жасаған некесін Румынияда мойындауға тырысты. Бұл жұбайлар 2010 жылы Бельгияда некелескен, онда 2003 жылдан бері бір жынысты некелер заңды. Еуропалық Одақ (ЕО) заңнамасы бойынша, ЕО азаматының жұбайы Еуропалық Одақ (ЕО) азаматы тұратын мемлекеттік мүшеде оның жұбайымен бірге тұруға құқылы. Алайда, румыниялық билік Гамильтонға тұруға рұқсат беруден бас тартты, себебі румыниялық заңдар бір жынысты некелерге тыйым салады, сондықтан оны Команның жұбайы деп мойындау мүмкін емес деп мәлімдеді. Жұбайлар сотқа шағымданып, бұл бас тарту жыныстық бағдары бойынша кемсітушілік болып табылады, ал ол Румынияда тыйым салынған деді. ЕҚС бұл істі 2017 жылдың қараша айында қарауға кірісті. 2018 жылдың қаңтар айында бас адвокат Мелхиор Вателет сотқа жұбайлардың пайдасына шешім шығаруға кеңес берді: Бас адвокаттың пікірлері заңды міндетті емес, бірақ көбінесе сот оларды қабылдайды. 2018 жылдың 5 маусымында ЕҚС жұбайлардың пайдасына шешім шығарды. Жұбайларды өкілдік еткен White & Case заң фирмасы және Халықаралық лесбиян, гей, бисексуал, транс және интерсекс қауымдастығы (ILGA) сот шешімін құптады, бірақ ол діни және консервативті топтардың сынына ұшырады. Румыния православие шіркеуі бұл шешімді «демократияға қарсы» деп атады. «Соттың пікірінше, бір мүше мемлекет екінші мүше мемлекетте осы мемлекеттің заңнамасына сәйкес жасалған бір жынысты адамдардың арасындағы некесін үшінші ел азаматына туынды тұру құқығын беру мақсатында мойындауы, бірінші мүше мемлекеттегі неке институтын, ол ұлттық заңнамамен анықталған және мүше мемлекеттердің құзыретіне кіретін, бұзбайды. Мұндай мойындау осы мемлекеттің ұлттық заңнамасында бір жынысты адамдардың арасындағы неке институтын қарастыруды талап етпейді. Ол тек басқа мемлекетте осы мемлекеттің заңнамасына сәйкес жасалған мұндай некелерді мойындау міндетімен шектеледі, осылайша осы адамдарға ЕО заңнамасы бойынша олардың құқықтарын жүзеге асыруға мүмкіндік беру мақсатында. 2021 жылдың наурыз айында Румыния Гамильтонға әлі тұруға рұқсат бермегені хабарланды. 2023 жылдың қыркүйек айында үкімет ЕҚС шешіміне сәйкес келетін заң жобасын әзірлеу ниеті туралы мәлімдеді. Аталған заң жобасы Еуропалық Одақ мемлекетінде жасалған шетелдік бір жынысты некелерді Румынияда мойындауға мүмкіндік береді.
Opinions of the Advocate General are not legally binding but are normally followed by the court. The ECJ ruled in the couple's favour on 5 June 2018, White & Case, the law firm which represented the couple, and the International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association (ILGA) welcomed the court ruling, but it drew criticism from religious and conservative groups. The Romanian Orthodox Church called the ruling "anti democratic". quote|The Court finds that the obligation for a Member State to recognise a marriage between persons of the same sex concluded in another Member State in accordance with the law of that state, for the sole purpose of granting a derived right of residence to a third country national, does not undermine the institution of marriage in the first Member State, which is defined by national law and falls within the competence of the Member States. Such recognition does not require that Member State to provide, in its national law, for the institution of marriage between persons of the same sex. It is confined to the obligation to recognise such marriages, concluded in another Member State in accordance with the law of that state, for the sole purpose of enabling such persons to exercise the rights they enjoy under EU law.|author=European Court of Justice In March 2021, it was reported that Romania had yet to issue a residence permit to Hamilton. In September 2023, the government announced its intention to draft legislation to comply with the ECJ ruling. The draft law would allow foreign same sex marriages performed in a European Union state to be recognized in Romania.
Бір жынысты некелер
2004 жылы президенттікке кандидат болған кезде Траян Бэсеску бір жынысты некеге "ешқандай кінә" таппайтынын айтты. Оппозициялық Социал-демократиялық партия кейіннен президенттік науқан барысында оның бұл сөздерін оған қарсы пайдаланды. Бэсеску 2004 жылдан 2014 жылға дейін президент қызметін атқарды. 2022 жылдың қыркүйегінде Бухарест қалалық әкімдігінде бір еркек және бір әйелден құралған жұп некеге тұрды, себебі олардың бірі трансгендер болып, заңды түрде жынысын өзгерту рәсімін өтпеген.
Заң бойынша тыйым салу
2008 жылдың 13 ақпанында Сенат Ұлы Румыния партиясы ұсынған Румынияның Азаматтық кодексіне түзету енгізуді мақұлдады, онда неке тек "ер және әйел" арасында ғана деп нақты анықталды. Бұрынғы заңда тек "ерлі-зайыптылар арасында" деген сөздер қолданылған еді. Түзету 38 дауыспен қабылданды, 10 дауыс қарсы болды және 19 сенатор дауыс беруден бас тартты. Депутаттар палатасы бұл түзетуге дауыс бермеді, сондай-ақ сол жылдың соңында жаңа сайлаулар өткендіктен, заң жобасы қарастырылмады. 2009 жылдың мамыр айында үкімет жаңа Азаматтық кодекс ұсынды. Азаматтық кодексті әзірлеуге жауапты парламенттік кіші комитет неке анықтамасын өзгертті, оның міндетті түрде "ер және әйел" арасында болуын нақтылады. Сонымен қатар, Румыния мемлекеті шетелде тіркелген бір жынысты некелерді мойындамайтынын белгілейтін түзету де қабылданды. Азаматтық кодекстің 259(1) бабында неке "бір ер және бір әйелдің ерікті келісімімен құрылған одақ" деп көрсетілген. Бұдан бөлек, кодекстің 277(1) бабында "бір жынысты адамдардың некелесуіне тыйым салынады" деп нақты айтылған.
2013 жылғы маусымдағы әрекеттер
2013 жылдың 5 маусымында Конституцияны қарауға тапсырылған парламенттік комитет жыныстық бағдарына қатысты дискриминацияға қарсы қорғалатын негіз ретінде қосуға дауыс берді. Келесі күні сол комитет неке туралы мәтінді "отбасы әйел мен ердің ерікті келісімімен құрылады" деп өзгертуге келісім берді, бұрынғы "отбасы ерлі-зайыптылардың ерікті келісімімен құрылады" деген мәтіннен, осылайша бір жынысты некеге тыйым салды. Жасыл партияның депутаты Ремус Серня бір жынысты некеге тыйым салу қадамын "ашық демократиялық кері кету" деп сипаттады; Румыния енді әлемдегі ең гомофоб елдердің қатарына енуі керек. ACCEPT ұйымының атқарушы директоры Флорин Бухучану: "Біз шизофрения деңгейін көріп отырмыз: бір күні жыныстық бағдарды конституциялық қорғалатын негіз ретінде қабылдайсыз [дискриминацияға қарсы], келесі күні осы жыныстық бағдардағы Румыния азаматтарына қатысты басқаша қарауды ұсына отырып, жыныстық бағдар негізінде дискриминациялық әрекет етесіз". Дискриминациямен күрес жөніндегі Ұлттық кеңестің төрағасы Цаба Ференц Асталос жаңа түзетулердің "нақты проблеманы шешуден гөрі, манипуляция жасау, қоздыру және басқа мақсаттарға қызмет ету үшін ұсынылып отыр" деп ойлады [және] осы сәтте біз қоғамдағы жеккөрушілікті Конституция сияқты актілер арқылы, мысалы, [саяси] кворумға жету үшін бағыттап отырмыз, бұл қалыпты емес". Азаматтық қоғам мен отандық және халықаралық ұйымдардың наразылығына байланысты комитет екі түзетуді де кері қайтарды. Save Romania Union парламентте өкілдігі бар жалғыз партия болып, отбасының конституциялық анықтамасын өзгерту және Румынияда бір жынысты некеге тыйым салу бойынша ұсынылған референдумға қарсы позиция білдірді.
2018 жылғы референдум
Румыния үкіметі 2017 жылдың күзінде бір жынысты некеге қарсы шыққан «Коалиция для семьи» тобының 3 миллионға жуық қол жинап, бір жынысты некеге тыйым салуды қолдаған азаматтардың табысты бастамасынан кейін референдум өткізу жоспарларын жариялады. Депутаттар палатасы 2017 жылдың 9 мамырында 232–22 дауыспен бастаманы мақұлдады. Бірақ, сол жылы референдум өткізілмеді. Үкімет референдумды 2018 жылдың мамыр немесе маусым айында өткізуді ұсынды, алайда бұл айлар да дауыс берусіз өтті. Соңында референдум 2018 жылдың 6 және 7 қазанында өтетіні расталды. Референдум жоспарланғандай 6 және 7 қазанда өтті, және оның құны шамамен 43 миллион еуроны құрады. Сайлауға қатысу көрсеткіші 21,1% болғандықтан, заңда талап етілетін 30% көрсеткіштен төмен болды, нәтижесінде референдум заңды күшіне енбеді. Сайлауға қатысудың ең төменгі көрсеткіші (8,5%) Ковасна округінде тіркелді. Сайлауға қатысудың ең жоғары көрсеткіші (30,7%) Сучава округінде болды, бұл 30% шегінен асатын жалғыз округ.
2018 жылғы Конституциялық соттың шешімі
2018 жылдың 27 қыркүйегінде, бір жынысты некелерді тыйым салу жөніндегі референдумға екі аптадан кем уақыт қалғанда, Румыния Конституциялық соты бір жынысты жұптардың гетеросексуалды жұптармен бірдей жеке және отбасылық өмірге құқығы бар екенін мәлімдеді. ЛГБТ жақтастары бұл шешімді "тарихи" деп бағалап, заң алдындағы құқықтар мен міндеттердің тең болуын қажет ететінін атап өтті. Дегенмен, сот "ерлі-зайыптылар" терминінің тек "ер және әйел" деген мағынаны білдіретінін де шешті, себебі конституцияны қабылдаған заң шығарушылардың бастапқы ниеті осы болған.
Саяси көзқарастар
Save Romania Union және Green Party партиясын қоспағанда, Румынияның негізгі саяси партияларының ешқайсысы, үкіметте де, оппозицияда да, бір жынысты некелерді немесе тіркелген серіктестіктерді ашық қолдамайды, сондай-ақ осы мәселе бойынша ешқандай заң ұсынған жоқ. Нәтижесінде, бұл мәселе төңірегіндегі саяси пікірталас азаматтық қоғам мен БАҚ-тағыдан гөрі сақтықпен жүргізілуде. 2006 жылдың 6 маусымында Cotidianul газеті бес негізгі саяси партияның өкілдерімен сұхбаттасып, бір жынысты некеге қатысты олардың ұстанымдарын сұрады. Биліктегі коалицияның бір бөлігі болған Ұлттық либералдық партияның парламенттік делегациясының жетекшісі Крин Антонеску бұл мәселе бойынша партияның ресми пікірін білдіруден бас тартты. Оның орнына ол, «Партиямыз бен менің өзіміз жыныстық азшылықтарды мойындауды қолдайтынымызды көрсеттік. Дегенмен, жеке өзім бір жынысты адамдардың некелесуіне қарсымын» деді. Басқарушы коалицияның тағы бір бөлігі – Демократиялық партияның жетекшісі де ұқсас жауап берді: «Қазір бұл мәселені [бір жынысты некелерді] талқылауға уақыт келмеді. Бізде қазір Еуропалық интеграцияға қатысты одан да маңызды жұмыстар бар. Алдымен интеграцияны жүзеге асырайық, содан кейін адамдардың санасы қалай өзгеретінін көреміз. Соңынан осы мәселені талқылаймыз». Румыния 2007 жылдың қаңтарында Еуроодаққа қосылды. Бухаресттің 3-сектор әкімі Ливиу Негойце: «Егер [бір жынысты некелерді заңдастыру] заң қабылданса, мен оны құрметтеймін. Әкім ретінде менің басқа таңдауым жоқ. Мен әр адамның жыныстық таңдауын құрметтеймін» деді. Оппозициялық партиялардың ішіндегі ең ірісі – Социал-демократтар, әдетте әлеуметтік мәселелерде биліктегі партиялардан консервативті ұстанымдарды ұстанады, «біз мұндай заң жобасын бастамаймыз және қолдамаймыз» деді. Алайда, партияның ресми өкілі сондай-ақ: «Басқа жыныстық бағыты бар адамдарға қатысты негізгі бостандықтарды жақсартудың жолдарын анықтау үшін бір жынысты неке туралы қоғамдық пікірталас қажет» деді. Оңшыл ұлтшыл «Үлкен Румыния» партиясы қарсылықты ең айқын көрсетті. Партияның вице-президенті: «Біз христиандық партия болғандықтан, мұндай заң жобасын бастамаймыз. Содомия – ең үлкен күнәлардың бірі» деді. Консервативтік партия бір жынысты некеге қарсылық білдіруде осылайша сақтық танытты, партияның Бухарест бөлімшесінің вице-президенті Октавиан Петровичи бір жынысты жұптар туралы: «Бұл олардың өз таңдауы, және біз әр азаматтың таңдауын құрметтейтіндей, біз осы адамдардың таңдауын да құрметтейміз. Алайда, таңдауды құрметтеуден, партиямыздың құндылықтары мен принциптеріне қайшы келетін арнайы заңдар қабылдауға дейін ұзақ жол бар» деді. 2006 жылдың 27 қарашасында Консервативтік партияның әйелдер қанаты бір жынысты некеге және бір жынысты жұптардың бала асырап алуына қарсы резолюция қабылдады. Резолюцияда: «Отбасы біздің жалғастығымызды қамтамасыз етуді басты мақсат етеді және біз оның дамуын қолдауды жалғастырамыз, әсіресе болашақта қартаю процесінің күшеюіне және халық санының айтарлықтай азаюына тап болатынымызды ескере отырып. Біз бір жынысты некелерді заңдастыруды толығымен жоққа шығарамыз» делінген. 2007 жылдың 10 маусымында Бухарест мақтанынан кейін Консервативтік партия бір жынысты некеге қатысты ұстанымын қайталады: «Румынияда әрбір азаматтың жыныстық таңдаулары қабылданады және құрметтеледі, бірақ жыныстық азшылықтарға арналған арнайы заңдарды қабылдауға дейін әлі де ұзақ жол бар. Біз некені бір еркек пен бір әйелдің арасындағы одақ деп анықтама беруді қолдаймыз».
Қоғамдық пікір
2015 жылғы Еуробарометрдің нәтижесі бойынша румындардың 21%-ы бір жынысты некелерді қолдайды. Бұл көрсеткіш 2006 жылғыдан 10%-ға артқан. Еуропалық Одақтағы қолдау деңгейі 61% құрады. 2017 жылғы Pew Research Center сауалнамасы бойынша румындардың 26%-ы бір жынысты некелерді қолдаса, 74%-ы қарсы болды. 18-34 жас аралығындағылардың 66%-ы қарсылық білдірді. 2018 жылдың желтоқсанында IRES (Institutul Roman pentru Evaluare si Strategie) жүргізген сауалнама көрсеткендей, румындардың 27%-ы бір жынысты некелерді қолдайды, 72%-ы қарсы, ал 1%-ы шешімін айта алмады немесе жауап бермеді. Бұдан өзге, румындардың 38%-ы тіркелген серіктестікті қолдайды, 60%-ы қарсы, ал 2%-ы шешімін айта алмайды немесе жауап бермейді. 2019 жылғы Еуробарометр бойынша румындардың 29%-ы бір жынысты некелерге Еуропа бойынша рұқсат беру керек деп санайды, ал 63%-ы қарсы. 18 жастан асқан 1064 адамға телефон арқылы сауалнама жүргізілген ACCEPT 2021 зерттеуі көрсеткендей, респонденттердің 43%-ы азаматтық одақтарға немесе бір жынысты некелерге рұқсат беру үшін реформаларды қолдайды. Бұл көрсеткіш 2016 жылғыдан екі есе көп. Сауалға қатысқандардың 68%-ы Румынияда бір жынысты отбасылардың басқа отбасылар сияқты заңмен қорғалуы керек деп есептейді. Бір жынысты некелерге рұқсат беруді қолдағандардың көпшілігі бір жынысты жұптарға бала тәрбиелеуге рұқсат беруді де қолдайды. 2023 жылдың наурыз айында өткізілген GLOBSEC сауалнамасы бойынша румындардың 37%-ы бір жынысты некелерді қолдайды, ал 58%-ы қарсы. 2023 жылғы Еуробарометр көрсеткендей, респонденттердің 25%-ы бір жынысты некелерге Еуропа бойынша рұқсат беру керек деп ойлайды, ал 69%-ы қарсы. Сондай-ақ, сауалнамаға қатысушылардың 27%-ы "бір жынысты екі адам арасындағы жыныстық қатынаста ешқандай дұрыс емес емес" деп санайды, ал 68%-ы оған келіспейді. Бұл көрсеткіш бойынша Еуропалық Одақта Болгариядан кейін екінші орында тұрады.