Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лимфа жүйесінің органы
Organ of the lymphatic system
Лимфа түйіні немесе лимфа безі – лимфа жүйесінің және адаптивті иммундық жүйенің бүйрек пішіндес органы. Көптеген лимфа түйіндері лимфалық тамырлар арқылы бүкіл денеде байланысқан. Олар В және Т жасушаларын қоса алғанда, лимфоциттердің маңызды орындары болып табылады. Лимфа түйіндері иммундық жүйенің қалыпты жұмыс істеуі үшін маңызды, шетелдік бөлшектерді, соның ішінде қатерлі жасушаларды сүзуге қатысады, бірақ олардың детоксикациялық функциясы жоқ. Лимфа жүйесінде лимфа түйіні – екінші лимфоидты орган. Лимфа түйіні талшықты қапшыққа оралған және сыртқы қабықшадан және ішкі мидан тұрады. Лимфа түйіндері әртүрлі ауруларда қабынуы немесе ұлғаюы мүмкін, бұл қарапайым жұқпалы инфекциялардан бастап, өмірге қауіпті қатерлі ісіктерге дейін жетеді. Лимфа түйіндерінің жағдайы қатерлі ісіктің сатысын анықтауда маңызды рөл атқарады, бұл қолданылатын емді және емнің болжамын анықтайды. Лимфаденопатия – бездердің ұлғаюы немесе ісінуі. Лимфа түйіндері қабынғанда немесе ұлғайғанда, олар қатты немесе сезімтал болуы мүмкін.
A lymph node, or lymph gland, is a kidney shaped organ of the lymphatic system and the adaptive immune system. A large number of lymph nodes are linked throughout the body by the lymphatic vessels. They are major sites of lymphocytes that include B and T cells. Lymph nodes are important for the proper functioning of the immune system, acting as filters for foreign particles including cancer cells, but have no detoxification function. In the lymphatic system, a lymph node is a secondary lymphoid organ. A lymph node is enclosed in a fibrous capsule and is made up of an outer cortex and an inner medulla. Lymph nodes become inflamed or enlarged in various diseases, which may range from trivial throat infections to life threatening cancers. The condition of lymph nodes is very important in cancer staging, which decides the treatment to be used and determines the prognosis. Lymphadenopathy refers to glands that are enlarged or swollen. When inflamed or enlarged, lymph nodes can be firm or tender.
Құрылымы
Лимфа түйіндерінің пішіні бүйрек немесе сопақша келген, олардың ең ұзын осы 2 мм-ден 25 мм-ге дейін, ал орташа өлшемі 15 мм шамасында болады. Әрбір лимфа түйіні талшықты қапшықпен қоршалған, ол түйіннің ішіне еніп, трабекулаларды құрайды. Лимфа түйінінің негізгі құрамы сыртқы қабықша және ішкі медуллаға бөлінеді. Гилум – лимфа түйінінің ойыс жағындағы лимфа тамырларының шығу және қан тамырларының кіру-шығу орны. Орталық нерв жүйесінде лимфа түйіндері жоқ, ол денеден қан-ми тосқауылымен бөлінген. Орталық нерв жүйесіндегі қабықшалық лимфа тамырларынан лимфа терең мойын лимфа түйіндеріне ағызылады.
Lymph nodes are kidney or oval shaped and range in size from 2 mm to 25 mm on their long axis, with an average of 15 mm. Each lymph node is surrounded by a fibrous capsule, which extends inside a lymph node to form trabeculae. The substance of a lymph node is divided into the outer cortex and the inner medulla. The hilum is an indent on the concave surface of the lymph node where lymphatic vessels leave and blood vessels enter and leave. There are no lymph nodes in the central nervous system, which is separated from the body by the blood–brain barrier. Lymph from the meningeal lymphatic vessels in the CNS drains to the deep cervical lymph nodes.
Лимфа ағыны
Лимфа лимфа түйінінің дөңгелек жағына көптеген афферентті лимфа тамырлары арқылы кіреді, олар лимфа тамырларының (плекс) желісін құрайды және осыдан капсуланың астындағы субкапсулярлық синус деп аталатын кеңістікке (синус) ағып түседі. Медуллярлық синустарда гистиоциттер (қозғалмайтын макрофагтар) және ретикулярлық жасушалар болады. Лимфа түйіні лимфоидты тінден тұрады, яғни ақ қан жасушаларының араласқан торы немесе талшықтарынан. Тордың ішінде жасушалар аз болатын аймақтар ретикулярлық жасушалар, фибробластар және бекітілген макрофагтармен қапталған.
Lymph enters the convex side of a lymph node through multiple afferent lymphatic vessels, which form a network of lymphatic vessels (plexus) and from here flows into a space (sinus) underneath the capsule called the subcapsular sinus. Medullary sinuses contain histiocytes (immobile macrophages) and reticular cells. A lymph node contains lymphoid tissue, i. e., a meshwork or fibers called with white blood cells enmeshed in it. The regions where there are few cells within the meshwork are known as It is lined by reticular cells, fibroblasts and fixed macrophages.
Капсула
Желілі дәнекер тінінің жұқа ретикуляр талшықтары (ретикулин) түйіннің ішінде тірек тор құрайды. Ауру тарихының ерекшеліктері, мысалы, ісіктің, ауырсынудың және қызба немесе салмақ жоғалту сияқты басқа да жалпы белгілердің пайда болу жылдамдығы себебін анықтауға көмектеседі. Мысалы, емшек ісігі қолтық астындағы лимфа түйіндерінің ісінуіне алып келуі мүмкін, ал салмақ жоғалту және түнгі терлеу лимфома сияқты қатерлі ісікке ұқсас болуы мүмкін. Дәрігердің медициналық тексеруінен өзге, медициналық тексерулерге қан талдаулары мен сканерлеулер де қажет болуы мүмкін. Лимфа түйінінің биопсиясы да қажет болуы мүмкін.
Thin reticular fibers (reticulin) of reticular connective tissue form a supporting meshwork inside the node. Features of the medical history may point to the cause, such as the speed of onset of swelling, pain, and other constitutional symptoms such as fevers or weight loss. For example, a tumour of the breast may result in swelling of the lymph nodes under the arms and weight loss and night sweats may suggest a malignancy such as lymphoma. In addition to a medical exam by a medical practitioner, medical tests may include blood tests and scans may be needed to further examine the cause. A biopsy of a lymph node may also be needed.
Қатерлі ісік
Лимфа түйіндері лимфалық тіндердің бастапқы қатерлі ісіктерімен де, дене мүшелерінің басқа бөліктеріне тараған екіншілік қатерлі ісіктермен де зардап шегуі мүмкін. Лимфалық тіндердің бастапқы қатерлі ісіктері лимфомалар деп аталады, олар Ходжкин лимфомасы және Ходжкин емес лимфоманы қамтиды. Лимфа түйіндерінің қатерлі ісігі ұзақ мерзім бойы ауыртпастан, баяу өсуден бастап, күндер немесе апталар ішінде кенеттен, жылдам үлғаюға дейін әртүрлі симптомдарға себеп болуы мүмкін, бұл симптомдар ісіктің сапасына байланысты. Көптеген лимфомалар В-жасушаларының ісіктері болып табылады. Лимфоманы гематологтар мен онкологтар емдейді. Денедегі көптеген жергілікті қатерлі ісіктер лимфа түйіндерінің ісінуіне әкелуі мүмкін, себебі ісік жасушалары түйінге метастаздалған. Лимфа түйіндерінің қатысуы көбінесе қатерлі ісіктің диагнозы мен емдеуінің маңызды бөлігі болып табылады, ол жергілікті аурудың "күзетшісі" ретінде әрекет етеді және TNM сатылануымен және басқа қатерлі ісік сатылану жүйелеріне енгізіледі. Қатерлі ісікті зерттеу немесе анықтау барысында лимфа түйіндері бейнеленуі мүмкін, тіпті хирургиялық жолмен алынып тасталуы мүмкін. Егер лимфа түйіні алынса, патолог оны бояп, микроскоп астында қарап, қатерлі жасушалардың (яғни түйінге метастаздаған) болуын анықтайды. Қатерлі ісіктің сатысы, демек емдеу тәсілі мен болжамы түйін метастаздарының болуына байланысты болады.
Lymph nodes can be affected by both primary cancers of lymph tissue, and secondary cancers affecting other parts of the body. Primary cancers of lymph tissue are called lymphomas and include Hodgkin lymphoma and non Hodgkin lymphoma. Cancer of lymph nodes can cause a wide range of symptoms from painless long term slowly growing swelling to sudden, rapid enlargement over days or weeks, with symptoms depending on the grade of the tumour. Most lymphomas are tumours of B cells. Lymphoma is managed by haematologists and oncologists. Local cancer in many parts of the body can cause lymph nodes to enlarge because of tumorous cells that have metastasised into the node. Lymph node involvement is often a key part in the diagnosis and treatment of cancer, acting as "sentinels" of local disease, incorporated into TNM staging and other cancer staging systems. As part of the investigations or workup for cancer, lymph nodes may be imaged or even surgically removed. If removed, the lymph node will be stained and examined under a microscope by a pathologist to determine if there is evidence of cells that appear cancerous (i. e. have metastasized into the node). The staging of the cancer, and therefore the treatment approach and prognosis, is predicated on the presence of node metastases.
Лимфедема
Лимфедема – лимфа жүйесінің тиімсіз жұмысынан туындаған тіндердің ісінуі (эдема). Ол көбінесе дамылмаған немесе жоқ лимфа түйіндері салдарынан туа біткен болып келеді және бастапқы лимфедема деп аталады. Лимфедема ең көп кездесетін жерлер – қолдар мен аяқтар, бірақ ол кеуде қуысы, жыныс мүшелері, мойын және ішекте де пайда болуы мүмкін. Екіншілік лимфедема көбінесе сүт безі қатерлі ісігіне байланысты операция кезінде лимфа түйіндерін алып тастау немесе сәулелік терапия сияқты зиянды емдердің нәтижесінде дамиды. Кейбір паразиттік инфекциялар да осыған себеп болуы мүмкін. Зардап шеккен тіндер инфекцияға бейім келеді. Лимфедеманы басқаруға салмақ жоғалту, жаттығу жасау, зардап шеккен мүшені ылғалды ұстау және зардап шеккен аймақты қысу туралы кеңестер кіруі мүмкін. Сонымен қатар, тонзиллалар тіндік сұйықтықты, ал лимфа түйіндері лимфаны сүзіп тазартады.
Lymphedema is the condition of swelling (edema) of tissue relating to insufficient clearance by the lymphatic system. It can be congenital as a result usually of undeveloped or absent lymph nodes, and is known as primary lymphedema. Lymphedema most commonly arises in the arms or legs, but can also occur in the chest wall, genitals, neck, and abdomen. Secondary lymphedema usually results from the removal of lymph nodes during breast cancer surgery or from other damaging treatments such as radiation. It can also be caused by some parasitic infections. Affected tissues are at a great risk of infection. Management of lymphedema may include advice to lose weight, exercise, keep the affected limb moist, and compress the affected area. Furthermore, the tonsils filter tissue fluid whereas lymph nodes filter lymph.