Кіріспе

Томас Саттон (1532 – 12 желтоқсан 1611) – Линкольнширдегі Кнайт қаласында туған ағылшын мемлекеттік қызметкері және кәсіпкер. Ол Лондон Чартерхаусы мен Чартерхаус мектебінің негізін қалаушы ретінде танымал.

Өмір

Саттон Линкольн қаласының лауазымды тұлғасының ұлы болды және Итон колледжінде, содан кейін Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде білім алды. Өмірінің көп бөлігінде ол Солтүстіктегі қару-жарақ сақтаушысының (Master of the Ordnance) беделді лауазымын атқарды, яғни Англияның солтүстігіндегі әскери жабдықтау және бекіністерге жауапты болды. 1578 жылы ол Ньюкаслдан оңтүстікке қарай орналасқан Уикхэм және Гейтсхед поместьелерін жалға алды, осылайша алғашқы байлығының көп бөлігін аймақтағы көмір шахталарынан және бес жылдан кейін осы жалға беру құқығын сатудан тапты. 1582 жылы ол Чалфонт Сент-Джайлз (Бакс) қаласының Джон Гарднердің қызы және Сток Ньюингтонның Джон Дадлидің жесірі Елизаветаға үйленді. Дадли Уорвик және Лестер графтарының алыс туысы болды, олар үлкен қор жинаған еді, және бұл неке Саттонның жылдық кірісін екі еседен астам арттырды. Ол де Вир отбасының бес жүз жылдан астам уақыт бойы иеленген поместьелеріне ие болды, сонымен қатар Ессекстегі Сафрон Уолденге жақын орналасқан Хаддок, Литтлбери және Балшам поместьелері де оның меншігінде болды. Мансабының кейінгі кезеңінде Саттон Англиядағы маңызды қарыз берушілердің біріне айналды, ол фермерлерден бастап, сол заманғың көрнекті сарайлықтарға, бизнесмендерге және саясаткерлерге, соның ішінде Лорд Бергли, сэр Эдвард Кок, сэр Персиваль Виллоуби, лорд Комптон және Сассекс графы сияқтыларға, бірнеше шиллингтен мыңдаған фунт стерлингке дейін қарыз берді, әдетте жылдық пайыздық мөлшерлемесі он пайызды құрады. Бұл істерін ол Хомертон қаласындағы үйінде жүзеге асырды. Ол сол кезде Англиядағы ең бай адамдардың бірі саналды, оның жылдық кірісі шамамен 4836 фунт стерлингке жетеді, ал оның есептері оның жеке күйі 50 000 фунт стерлингтен асып түсетінін көрсетті, көбінесе оған қарызды көптеген адамдардың төленбеген міндеттемелері мен кепілдемелері түрінде. Бұл зор байлық Саттонға замандастары арасында «Кресус» және «Бай Саттон» деген лақап аттарды сыйлады.

Мұра

Саттон өзінің байлығының бір бөлігін 80 мұқтаж ер адамға арналған қайырымдылық үйін құруға бөлді, сонымен қатар Лондон қаласының шетінде, Чартерхаус алаңындағы үйінің орнында 40 балаға арналған мектеп ашты. Бұл мекеме Чартерхаустағы Король Джеймс ауруханасы деп аталды, бірақ кейін Чартерхаустағы Саттон ауруханасы деп белгілі болды. Қайырымдылық үйі бастапқы орнында сақталды, ал мектеп, қазір Чартерхаус мектебі, 1872 жылы Суррейдегі Годалмингке көшірілді. Лондон ғимараттары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бомбалардан қирап, 1950 жылдары қайта жаңартылды. Саттонның жеке гербі – алтын түсті фонға, үш қызыл шеңбер арасында орналасқан шевронға үш күміс ай жалғастырылған – бүгінгі күнге дейін мектепте қолданылып келеді. Джон Обри Саттонның Бен Джонсонның «Волпоне» пьесасындағы түлкі Волпоне кейіпінің прототипі болғаны туралы, көбінесе шындықтан алыс аңыздың пайда болуына себепкер болды.