Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық православие раввині, философ, теолог, автор және саясаткер (1948–2020)
British Orthodox rabbi, philosopher, theologian, author, and politician (1948–2020)
Джонатан Генри Сакс, Барон Сакс (8 наурыз 1948 – 7 қараша 2020) – ағылшын православие раввині, философ, теолог және автор. Сакс 1991 жылдан 2013 жылға дейін Ұлыбритания және Достастық елдерінің Біріккен еврей қауымдастығының бас раввині қызметін атқарды. Ұлыбританиядағы ең ірі синагогалар ұйымы – Біріккен синагоганың рухани басшысы ретінде ол осы православие синагогаларының бас раввині болды, бірақ Харреди православие еврей қауымдастығының немесе Мазорти, Реформа және Либералды иудаизм сияқты прогрессивті қозғалыстардың діни билігі ретінде танылмады. Бас раввин ретінде ол ресми түрде Лондон Бет-Динының Ав Бейт-Дин (төраға) атағын иеленді. Өмірінің соңында ол зейнеткер бас раввин болды. Бас раввин лауазымынан кеткеннен кейін, халықаралық саяхаттарымен, лекцияларымен және жазушылық қызметімен қатар, Сакс Нью-Йорк университетінде Ингеборг және Ира Реннерт атындағы еврей ой-пікірінің халықаралық ерекше профессоры, ал Ешива университетінде Крессел және Эфрат отбасы атындағы еврей ой-пікірінің профессоры болды. Ол сондай-ақ Лондон Король колледжінде заң, этика және Киелі кітап пәндерінің профессоры болып тағайындалды. Ол Рауль Валленбергтің адам құқықтары орталығының аға ғылыми қызметкері де болды.
Jonathan Henry Sacks, Baron Sacks (8 March 19487 November 2020) was an English Orthodox rabbi, philosopher, theologian, and author. Sacks served as the Chief Rabbi of the United Hebrew Congregations of the Commonwealth from 1991 to 2013. As the spiritual head of the United Synagogue, the largest synagogue body in the United Kingdom, he was the Chief Rabbi of those Orthodox synagogues but was not recognized as the religious authority for the Haredi Union of Orthodox Hebrew Congregations or for the progressive movements such as Masorti, Reform, and Liberal Judaism. As Chief Rabbi, he formally carried the title of Av Beit Din (head) of the London Beth Din. At the time of his death, he was the Emeritus Chief Rabbi. After stepping down as Chief Rabbi, in addition to his international travelling and speaking engagements and prolific writing, Sacks served as the Ingeborg and Ira Rennert Global Distinguished Professor of Judaic Thought at New York University and as the Kressel and Ephrat Family University Professor of Jewish Thought at Yeshiva University. He was also appointed Professor of Law, Ethics, and the Bible at King's College London. He was also a Senior Fellow to the Raoul Wallenberg Centre for Human Rights.
Мансап
Сакстың алғашқы раввиндік қызметі (1978–1982) Лондондағы Голдерс Грин синагогасының раввині болып табылды. 1983 жылы ол Орталық Лондондағы Батыс Мрамор Арк Синагогасының раввині болды және 1990 жылға дейін осы лауазымды атқарды. 1984–1990 жылдар аралығында Сакс Біріккен синагоганың раввиндік семинариясы – еврейлер колледжінің директоры қызметін де атқарды. Доктор Сакс 1991 жылдың 1 қыркүйегінде Ұлыбритания және Достастық елдерінің Біріккен еврей қауымдарының Бас раввині қызметіне тағайындалды және 2013 жылдың 1 қыркүйегіне дейін осы лауазымды сақтап қалды. Сакс 2005 жылғы Туған күн сыйлығында «қауымдық қызметі мен дінаралық қатынастарға қосқан үлесі үшін» рыцарь атағын алды. 2006 жылдың қыркүйегінде ол Лондонның Барнет ауданының құрметті азаматы атанды. 2009 жылдың 13 шілдесінде Лордтар палатасының тағайындау комиссиясы Сакстың өмірлік пэрлікке ұсынылғанын жариялады, ол Лордтар палатасында орын алды. Ол «Лондон қаласындағы Олдгейт бароны Сакс» атағын алып, тәуелсіз депутат ретінде отырды. Ұлыбритания, АҚШ және Израильдегі бірнеше университетте қонақ профессор болған Сакс 16 құрметті дипломға ие болды, соның ішінде 2001 жылдың қыркүйегінде Кентербери архиепискобы Джордж Кэри оған Бас раввин лауазымындағы алғашқы он жылдығын белгілеу үшін діни доктор дәрежесін берді. Өзінің еңбегін мойындау үшін Сакс бірнеше халықаралық сыйлықтарға ие болды, соның ішінде 1995 жылы диаспорадағы еврей өміріне қосқан үлесі үшін Иерусалим сыйлығы және 2011 жылы Израильдегі Бен-Гурион университетінің Ладислаус Ласт экуменикалық және әлеуметтік қамқорлық сыйлығы. 25 кітаптың авторы Сакс күнделікті еврей дұғалары кітабына (сидур) түсініктемелер жариялады және Рош Хашана, Йом Киппур және Песах мейрамындағы дұғалар кітабына (махзорим) түсініктемелер аяқтады. Оның басқа кітаптарына «Құдайдың атымен емес: діни зорлық-зомбылыққа қарсы тұру» және «Ұлы серіктестік: Құдай, ғылым және мағынаны іздеу» кіреді. Оның кітаптары әдеби сыйлықтарға ие болды, соның ішінде 2004 жылы «Қайшылықтың қадір-қасиеті» үшін Дін жөніндегі Граумайер сыйлығы және 2000 жылы «Жығаңдағы хат» үшін Ұлттық еврей кітап сыйлығы. «Келісім және әңгіме: Жаратылыс» 2009 жылы Ұлттық еврей кітап сыйлығына ие болды, ал Песах мейрамының дұға кітабына жазған түсініктемесі 2013 жылғы Ұлттық еврей кітап сыйлығында Заманауи еврей ойлары мен тәжірибелері Дорот қоры сыйлығын жеңіп алды. Оның «Келісім және әңгіме» Тораның апталық бөліміне арналған түсініктемелерін бүкіл әлемдегі мыңдаған адамдар оқиды. Сакстың Ұлыбритания қоғамына қосқан үлесі де мойындалды. Ұлттық БАҚ-тың тұрақты авторы, ол BBC Radio 4-тің «Күннің ой-пікірлері» бағдарламасында жиі пайда болады немесе «Таймс» газетінде «Кредо» бағанын немесе пікірлер жазады. Сакс «Иудаизмді және дінді жалпы қолдағаны үшін» 2013 жылы Санфорд Сент-Мартиннің жеке сыйлығымен марапатталды. Ол Уэльс ханзадасы Уильям мен Кейт Миддлтонның тойына еврей қауымының өкілі ретінде шақырылды. 2013 жылдың мамыр айында Лондонның орталығында Бас раввиннің қызмет ету мерзімінің аяқталуын атап өту үшін өткен гала-кеште Уэльс ханзадасы Саксты «бұл ұлтқа нұр», «сенімді дос» және «бағалы кеңесші» деп атады, оның «ешқандай мәселе бойынша берген кеңесі практикалық құндылықтан айырылмады және даналықтың терең негізіне негізделген, ол қазіргі заманда сирек кездеседі».
Sacks's first rabbinic appointment (1978–1982) was as the Rabbi for the Golders Green synagogue in London. In 1983, he became Rabbi of the Western Marble Arch Synagogue in Central London, a position he held until 1990. Between 1984 and 1990, Sacks also served as Principal of Jews' College, the United Synagogue's rabbinical seminary. Dr. Sacks was inducted to serve as Chief Rabbi of the United Hebrew Congregations of the Commonwealth on 1 September 1991, a position he held until 1 September 2013. Sacks became a Knight Bachelor in the 2005 Birthday Honours "for services to the Community and to Inter faith Relations". He was made an Honorary Freeman of the London Borough of Barnet in September 2006. On 13 July 2009 the House of Lords Appointments Commission announced that Sacks was recommended for a life peerage with a seat in the House of Lords. He took the title "Baron Sacks of Aldgate in the City of London" and sat as a crossbencher. A visiting professor at several universities in Britain, the United States, and Israel, Sacks held 16 honorary degrees, including a doctorate of divinity conferred on him in September 2001 by the then Archbishop of Canterbury, George Carey, to mark his first ten years in office as Chief Rabbi. In recognition of his work, Sacks won several international awards, including the Jerusalem Prize in 1995 for his contribution to diaspora Jewish life and The Ladislaus Laszt Ecumenical and Social Concern Award from Ben Gurion University in Israel in 2011. The author of 25 books, Sacks published commentaries on the daily Jewish prayer book (siddur) and completed commentaries to the Rosh Hashanah, Yom Kippur and Pesach festival prayer books (machzorim) His other books include, Not in God's Name: Confronting Religious Violence, and The Great Partnership: God, Science and the Search for Meaning. His books won literary awards, including the Grawemeyer Prize for Religion in 2004 for The Dignity of Difference, and a National Jewish Book Award in 2000 for A Letter in the Scroll. Covenant & Conversation: Genesis was also awarded a National Jewish Book Award in 2009, and his commentary to the Pesach festival prayer book won the Modern Jewish Thought and Experience Dorot Foundation Award in the 2013 National Jewish Book Awards His Covenant & Conversation commentaries on the weekly Torah portion are read by thousands of people in Jewish communities around the world. Sacks' contributions to wider British society have also been recognized. A regular contributor to national media, frequently appearing on BBC Radio 4's Thought for the Day or writing the Credo column or opinion pieces in The Times, Sacks was awarded The Sanford St Martin's Trust Personal Award for 2013 for "his advocacy of Judaism and religion in general". He was invited to the wedding of Prince William of Wales and Kate Middleton as a representative of the Jewish community. At a Gala Dinner held in Central London in May 2013 to mark the completion of the Chief Rabbi's time in office, the Prince of Wales called Sacks a "light unto this nation", "a steadfast friend" and "a valued adviser" whose "guidance on any given issue has never failed to be of practical value and deeply grounded in the kind of wisdom that is increasingly hard to come by".
Бас раввин
1991 жылдың қыркүйегінде Лорд Иммануэль Якобовицтің орнын басып, Ұлыбритания және Достастық елдерінің Біріккен еврей қауымдастығының Бас раввині қызметіне кіріскен Сакс, өзінің тағайындалу сөзінде "Британиялық яһудилердің зор шығармашылық күштерін қайта жаңғыртуға" бағытталған Жаңару онжылдығын жариялады. Оның сөзіне göre, бұл жаңару бес маңызды құндылыққа негізделуі керек: "әрбір яһудиге деген махаббат, білімге құштарлық, Құдайға деген сенім, британдық қоғамға мол үлес қосу және Израильге деген берік адалдық". 2013 жылдың 1 қыркүйегінде оның орнын Рабби Ефрем Мирвис Бас раввин болып иеленді.
In his installation address upon succeeding Lord Immanuel Jakobovits as Chief Rabbi of the United Hebrew Congregations of the Commonwealth in September 1991, Sacks called for a Decade of Renewal which would "revitalize British Jewry's great powers of creativity". He said this renewal should be based on five central values: "love of every Jew, love of learning, love of God, a profound contribution to British society and an unequivocal attachment to Israel." He was succeeded as chief rabbi by Rabbi Ephraim Mirvis on 1 September 2013.
Философия және көзқарастар
Сакстың иудаизмге және одан тыс салаларға философиялық үлесі туралы көп жазылған. Олар: 1) Хава Тирош Сэмюэлсон мен Аарон В. Хьюз редакциялаған «Заманауи еврей философтарының кітапханасы» сериясының бір бөлігі – «Ерекшелікті жалпылау» атты еңбекті зерттейтін том; 2) Майкл Дж. Харрис, Дэниел Ринхольд және Тамара Райт редакциялаған «Радикалды жауапкершілік» атты кітап; 3) Рабби Майкл Поллак пен Даян Шмуэль Симонс редакциялаған «Мораша Кехилат Яков» атты кітап.
Much has been written about Sacks' philosophical contribution to Judaism and beyond. These include: (1) a volume on his work entitled Universalizing Particularity that forms part of The Library of Contemporary Jewish Philosophers series, edited by Hava Tirosh Samuelson and Aaron W. Hughes; (2) a book entitled Radical Responsibility edited by Michael J. Harris, Daniel Rynhold and Tamra Wright; and (3) a book entitled Morasha Kehillat Yaakov edited by Rabbi Michael Pollak and Dayan Shmuel Simons.
Ертедегі әсерлері
Бас раввин қызметін аяқтаған кезде жазған "Дүниемен байланысты Иудаизм" атты кітапшасында Сакс өзінің философиялық ой-өрісіне терең әсер еткен үш адамды атады. Бірінші тұлға – Любавичи ребесі, раввин Менахем Мендель Шнеерсон, ол "көшкен еврейлер мәселесін толыққанды түсініп, сол кезде революциялық болған еврейлерге жол ашу идеясын ойлап тапты [Ол] маған жетекшілік етуге шақырды". Екіншісі – раввин Жозеф Соловейчик, оны Сакс "сол заманның ең ұлы ортодоксал ойшылы [Ол] мені ойлауға шақырды" деп сипаттады.
In a pamphlet written to mark the completion of his time as Chief Rabbi entitled "A Judaism Engaged with the World", Sacks cites three individuals who have had a profound impact on his own philosophical thinking. The first figure was the Lubavitcher Rebbe, Rabbi Menachem Mendel Schneerson who "was fully aware of the problem of the missing Jews inventing the idea, revolutionary in its time, of Jewish outreach [He] challenged me to lead." The second was Rabbi Joseph Soloveitchik whom Sacks described as "the greatest Orthodox thinker of the time [who] challenged me to think."
Универсализм мен конкретизм
Саксты раввин, әлеуметтік философ, дінаралық диалогты қолдаушы және қоғамдық зиялы ретінде жазған Тирош Самуэльсон мен Хьюз: «Сакстың [көзқарасы] – қазіргі православиенің мәселелерін ескере отырып – парадоксалды түрде қазіргі еврей дініндегі ең әмбебап дауыстардың бірі. Сакстың сирек кездесетін қабілеті бар: ол қазіргі заманғы, көпмәдени әлемнің жалпы талаптарын және иудаизмге тән ерекшеліктерді нәзік тепе-теңдікте ұстай алады». Бұл пікірді раввин Натан Лопес Кардозо да қолдайды. Ол The Jerusalem Post газетінде Сакстың «иудаизмнің күшіне және оның шексіз даналығына деген сенімі оған «арыстанның қуысына» кіруге мүмкіндік берді, атақты философтармен, ғалымдармен, діни ойшылдармен және әлеуметтанушылармен тартысып, иудаизмнің олар философия мен ғылымның алдыңғы қатарында болу үшін білуге тиіс нәрсесі бар екенін көрсетті» деп жазды. Харрис пен Ринхольд «Радикалды жауапкершілік» кітабына жазған кіріспесінде: «Бас раввин Сакстың ой-пікірлерінің ерекше үлесі – ол сыртқы интеллектуалдық сын-қатерлерге қарамастан дәстүрлі сенімді сақтаудың құрметті еврей философиялық дәстүрін жалғастырып қана қоймай, сонымен қатар еврейлердің негізгі ілімдері зайырлы әлемнің өзінің дилеммаларын қалай шеше алатынын көрсету арқылы осы дәстүрден асып түседі. Лорд Сакстың тәсілінің тиімділігі оның яһуди дінінің теологиялық нанымдарын қабылдаған кең әлемді ешқандай шектеусіз жасай білуіне байланысты». Тирош Самуэльсон мен Хьюз Тора в’Хохма, әрине, жарамды жалпы шеңбер екенін мойындаса да, Сакстың көзқарасы қазіргі православиеге негізделгенін атап өтеді: «Ол иудаизмнің әртүрлі ағымдарын түсінуге тырысса да, православие иудаизмнің негізгі нанымдарынан бас тартқан түсіндірулердің заңдылығын мойындай алмайтынын әрқашан тез айтады. Оның пікірінше, халаханың (еврей заңының) шындығынан және қабылдауынан ауытқыған иудаизм – шынайы иудаизмнен ауытқу және ол секуляризмге бейімделумен тең. Сондықтан, Сакс әлемнің діндерін толық қамтитын есеп беруге дайын болса да, иудаизмдегі ағымдарды сынға алған кездері болды».
Writing of Sacks as a rabbi, social philosopher, proponent of interfaith dialogue and a public intellectual, Tirosh Samuelson and Hughes note that "[Sacks's] vision—informed as it is by the concerns of modern Orthodoxy—is paradoxically one of the most universalizing voices within contemporary Judaism. Sacks possesses a rare ability to hold in delicate balance the universal demands of the modern, multicultural world with the particularism associated with Judaism." This is a view supported by Rabbi Nathan Lopez Cardozo, who wrote in The Jerusalem Post that Sacks's "confidence in the power of Judaism and its infinite wisdom enabled him to enter the lion's den, taking on famous philosophers, scientists, religious thinkers and sociologists and showing them that Judaism had something to teach that they couldn't afford to miss if they wanted to be at the forefront of philosophy and science." Harris and Rynhold, in their introduction to Radical Responsibility, argued: "The special contribution made by the thought of Chief Rabbi Sacks is that it not only continues the venerable Jewish philosophical tradition of maintaining traditional faith in the face of external intellectual challenges, but also moves beyond this tradition by showing how core Jewish teachings can address the dilemmas of the secular world itself. What make Lord Sacks' approach so effective is that he is able to do so without any exception of the wider world taking on Judaism's theological beliefs." Tirosh Samuelson and Hughes are of the opinion that whilst Torah v'Chokhmah is certainly a valid overarching framework, they note that Sacks' perspective is one rooted in modern orthodoxy: "Although he will try to understand various denominations of Judaism, he is always quick to point out that Orthodoxy cannot recognize the legitimacy of interpretations of Judaism that abandon fundamental beliefs of halakhic (Jewish law) authority. Judaism that departs from the truth and acceptance of the halakha is a departure from authentic Judaism and, he reasons, is tantamount to the accommodation of secularism. So, while Sacks will develop a highly inclusive account of the world's religions, there were times when he was critical of the denominations within Judaism."
"Бірде-бір діннің рухани шындыққа деген монополиясы жоқ"
Оның "Арқилылықтың қадір-қасиеті" атты кітабы жарық көргеннен кейін, хареди раввиндер тобы, әсіресе раввин Йосеф Шалом Эльяшив пен Безалель Раков, Саксты дәстүрлі православиелік көзқарасқа қарсы діни бұзықшылық жасады деп айыптады. Олардың пікірінше, кітаптағы кейбір сөздер діндер арасындағы толық салыстырмалылықты және иудаизмнің жалғыз ғана нағыз дін емес екенін білдіреді, мысалы: "Ешбір діни сенім рухани шындыққа монополия құқығына ие емес". Бұл оны кітаптың екінші басылымында кейбір сөйлемдерді нақтылауға мәжбүр етті, бірақ ол дүкендердегі кітаптарды қайта шақырудан бас тартты. Кітаптың "Екінші басылымына кіріспеде" Сакс кітаптағы кейбір бөлімдердің дұрыс түсінілмегенін жазды: Ол бұрыннан-ақ кітабында мәдени және діни салыстырмалылықты сынаған, және иудаизмнің ерекшелігін жоққа шығармаған. Сонымен қатар, ол басты раввиндік үйретімдердің даналық, әділдік және Құдаймен нағыз қарым-қатынас жасау мүмкіндігі яһуди емес мәдениеттер мен діндерде де Құдайдың Нұх және оның барлық ұрпақтарымен жасаған өсиетінен қалған мұра ретінде бар екенін үйрететінін атап өтті. Сондықтан, дәстүр бойынша, Құдайды немесе шындықты білуге, немесе құтқарылуға жетуге яһуди болудың қажеті жоқ. Алайда, осы өсиеттік байланыстардың алуан түрлілігінен көрініп тұрғанындай, дәстүрлі еврей деректері рухани шындыққа бір ғана сенімнің монополия құқығы бар екенін нақты жоққа шығарады. Ол жалпыға бірдей шындықтың монополистік және қарапайым талаптарын империалистік, пұтқа табынушылық және Платондық деп сипаттап, оларды еврейлік емес деп мәлімдеді. Кітап халықаралық деңгейде жоғары бағаланып, 2004 жылы Дін саласындағы Граумейер сыйлығына ие болды.
After the publication of his book The Dignity of Difference, a group of Haredi rabbis, most notably Rabbis Yosef Shalom Elyashiv and Bezalel Rakow, accused Sacks of heresy against what they consider the traditional Orthodox viewpoint. According to them, some words seemed to imply an endorsement of pure relativism between religions, and that Judaism is not the sole true religion, e. g. "No one creed has a monopoly on spiritual truth." This led him to rephrase more clearly some sentences in the book for its second edition, though he refused to recall books already in the stores. In his "Preface to the Second Edition" of the book, Sacks wrote that certain passages in the book had been misconstrued: He had already explicitly criticised cultural and religious relativism in his book, and he did not deny Judaism's uniqueness. He also stressed, however, that mainstream rabbinic teachings teach that wisdom, righteousness, and the possibility of a true relationship with God are all available in non Jewish cultures and religions as an ongoing heritage from the covenant that God made with Noah and all his descendants, so the tradition teaches that one does not need to be Jewish to know God or truth, or to attain salvation. As this diversity of covenantal bonds implies, however, traditional Jewish sources do clearly deny that any one creed has a monopoly on spiritual truth. Monopolistic and simplistic claims of universal truth he has characterized as imperialistic, pagan and Platonic, and not Jewish at all. The book received international acclaim, winning the Grawemeyer Award for Religion in 2004.
Хареди яһудилерін қабылдау үшін жасалған күш-жігер
Британдық тарихшы және журналист Мейр Персовтың "Басқа жол, басқа уақыт" атты кітабында "Сакстың басты мақсаты – британдық еврейлердің ең жылдам өсіп жатқан бөлігіне айналған, жоғары туылым деңгейіне ие хареди, яғни қатаң ортодоксал тобының құрметіне ие болу" деп мәлімделген.
A book by the British historian and journalist Meir Persoff, Another Way, Another Time, has argued that "Sacks's top priority has been staying in the good graces of the Haredi, or strictly Orthodox, faction, whose high birthrate has made it the fastest growing component of British Jewry."
Православ емес конфессиялармен қарым-қатынас
1996 жылы Сакс реформашы раввин Хьюго Гриннің жерлеу рәсіміне қатысудан бас тартқанда және ол еврей тілінде жазған жеке хат ағып, жарияланғанда, ағылшын-яһуди қауымында үлкен дау тудырды. Аталған хатта, ол Гриннің «имандылықты жойғандардың» қатарында екенін айтқан еді. Сондай-ақ, ол реформа, либералды және Мазорти қозғалыстарының «жауымын» екенін жазды, бұл оның Ұлыбританиядағы барлық яһудилердің «бас раввині» екені туралы пікірге қарсы шығуына себеп болды. Ол Гриннің естелік жиналысына қатысты, бірақ бұл қадам ультра-ортодоксал қауымның наразылығын тудырды. Канадалық прогрессивті раввин Доу Мармур, Сакстың естелік жиналысына қатысқаннан кейін ультра-ортодоксал қауымды жұбатуға тырысқанын айтты, ал Мармур бұл әрекетті «жайсыз және қорқақ» деп сипаттады. Кейін, 2013 жылдың мамырында The Jewish Chronicle газетіне жазған хатында Гриннің жесірі Джеки Грин былай деп жазды: «Менің ойымша, күйеуімнің жерлеу рәсіміне бас раввиннің қатыспауына байланысты «Хьюго Грин ісі» деген идеяны біржола тоқтатуға уақыт келді. Басынан бастап қарым-қатынас сыпайы және жанашыр болды және солай болып қала берді», - деді ол. «Оның жерлеу рәсіміне қатыспауына байланысты біздің арамызда ешқандай жеке наразылық болған жоқ, бұл осындай уытты және жік салатын пікірлерге орын берді және өкінішке орай, олар әлі де жалғасуда». Сакс бұл оқиғаға жауап ретінде православие емес қозғалыстармен қарым-қатынасын қайта қарастырып, ақырында «екі принципті» қалыптастырды. Зейнеткерлікке шығуға аз қалғанда берген сұхбатында ол былай деп жазды: «Жағдайды болашақта жақсартуға тырысасыз. Сол кездегі алабұдының нәтижесінде мен осы мәселені жан-жақты ойластырып, екі қағидаға келдім: діни айырмашылықтарымызға қарамастан, яһудилер ретінде бізді әсер ететін барлық мәселелерде біз бірге жұмыс істейміз, ал діни айырмашылықтарымызға қатысты мәселелерде біз келіспеуге құқылымыз, бірақ сыйластықпен. Осы екі принциптің нәтижесінде реформа және ортодоксалдық арасындағы қарым-қатынас жақсарды және олар бүкіл яһуди әлемі үшін үлгі болып табылады. Прогрессивті раввиндер менің жанымда Христиандар мен яһудилер кеңесінің жоғарғы үстелінде отырады, біз Израиль үшін бірге тұрамыз. Мұның бәрі осы екі принциптен туындады. Осы уақытқа дейін православие емес қозғалыстармен ешқандай іс-қимыл жасамау керек деген көзқарас болған еді, бірақ ойланғаннан кейін, көптеген мүмкіндіктер бар екенін түсіндің». Кейін Сакс және оның Бет-Дині Мазорти қозғалысының британдық бөлімшесін құруға көмектескен зейнеткер раввин Луис Джейкобсты, немересінің үйлену тойына дейінгі сенбіде Тораны оқуға шақырудан бас тартқандары үшін сынға ұшырады.
Sacks provoked considerable controversy in the Anglo Jewish community in 1996 when he refused to attend the funeral service of the late Reform Rabbi Hugo Gryn and for a private letter he had written in Hebrew, which (in translation) asserted that Auschwitz survivor Gryn was "among those who destroy the faith", was leaked and published. He wrote further that he was an "enemy" of the Reform, Liberal and Masorti movements, leading some to reject the notion that he was "Chief Rabbi" for all Jews in Britain. He attended a memorial meeting for Gryn, a move that brought the wrath of some in the ultra Orthodox community. Rabbi Dow Marmur, a Canada based progressive Rabbi, argued that after attending the memorial service, Sacks then attempted to placate the ultra Orthodox community, an attempt which Marmur has described as "neurotic and cowardly." Later, in a letter to The Jewish Chronicle in May 2013, Jackie Gryn, the widow of Rabbi Hugo Gryn, wrote: "I feel the time has come for me to lay to rest, once and for all , the idea that there ever was a 'Hugo Gryn Affair', as far as I am concerned, regarding the absence of the Chief Rabbi at the funeral of my late husband, Hugo From the beginning, relations were cordial and sympathetic and have remained so", she wrote. "There has never been any personal grievance between us concerning his non attendance at the funeral, which promoted such venomous and divisive comments and regrettably continues to do so." Sacks responded to the incident by rethinking his relationship with the non Orthodox movements, eventually developing what he called the "two principles". Responding to an interview shortly before his retirement, he wrote that "You try and make things better in the future. As a result of the turbulence at that time, I was forced to think this whole issue through and I came up with these two principles; on all matters that affect us as Jews regardless of our religious differences we work together regardless of our religious differences, and on all things that touch our religious differences we agree to differ, but with respect. As a result of those two principles, relations between Reform and Orthodox have got much better and are actually a model for the rest of the Jewish world. Progressive rabbis sit with me on the top table of the Council of Christians and Jews, we stand together for Israel. All of this flowed from those two principles. Until then there had been a view never to do anything with the non Orthodox movements but once you thought it through you saw that there were all sorts of opportunities." Sacks would later draw some criticism when he and his Beth Din prevented the retired Rabbi Louis Jacobs, who had helped establish the British branch of the Masorti movement, from being called up for the Reading of the Torah on the Saturday before his granddaughter's wedding.
Секуляризм мен Еуропаның демографиялық өзгеруі
Сакс Еуропа қоғамында материализм мен секуляризмнің теріс әсерлері деп санаған нәрсеге алаңдаушылық білдірді, олар отбасы өмірінің негізгі құндылықтарын күштен әлсіретіп, жекеменшілдікке алып келеді деп сақтық танытты. 2009 жылы Сакс еуропалықтардың бала тәрбиелеудің өзінен бас тартуына қарағанда тұтынушылықты бағалағанын және "қазіргі кезде дінге басты шабуыл неодарвинистерден келіп отыр" деп мәлімдеді. Ол Еуропаның халық санының азаюын "дінсіз адамдарда діндегідей отбасы мен қоғамға ортақ құндылықтардың болмауымен" түсіндірді.
Sacks expressed concern at what he regarded as the negative effects of materialism and secularism in European society, arguing that they undermined the basic values of family life and lead to selfishness. In 2009, Sacks gave an address claiming that Europeans have chosen consumerism over the self sacrifice of parenting children, and that "the major assault on religion today comes from the neo Darwinians". He argued that Europe is in population decline "because non believers lack shared values of family and community that religion has".
Тұтынушы және Стив Джобс
Сакс 2011 жылы қарашада королева қатысқан дінаралық қабылдау кезінде сөз сөйледі, онда ол тек бақытсыздыққа әкелген өзімшіл тұтыну мәдениетін сынады. "Тұтынушылық қоғамды марқұм Стив Джобс таудан екі планшет – iPad 1 және iPad 2 әкеліп, қалыптастырды. Соның нәтижесінде, қазір iPod, iPhone, iTunes, мен, мен, мен мәдениеті қалыптасты. Егер сіз жекешіл, эгоцентрикалық мәдениетте өмір сүрсеңіз және тек "мен" туралы ойласаңыз, онда үлкен жетістікке жете алмайсыз." Кейінірек бас раввиннің кеңсесінен жасалған мәлімдемеде "Бас раввин Стив Джобсты жеке тұлға ретінде немесе Apple компаниясының 21-ғасырдағы технологияны дамытуға қосқан үлесін сынамады" делінді.
Sacks made remarks at an inter faith reception attended by the Queen, in November 2011, in which he criticised what he believed to be the selfish consumer culture that has only brought unhappiness. "The consumer society was laid down by the late Steve Jobs coming down the mountain with two tablets, iPad one and iPad two, and the result is that we now have a culture of iPod, iPhone, iTune, i, i, i. When you're an individualist, egocentric culture and you only care about 'I', you don’t do terribly well." In a later statement, the Chief Rabbi's office said "The Chief Rabbi meant no criticism of either Steve Jobs personally or the contribution Apple has made to the development of technology in the 21st century."
Гей-ерлі-зайыптылықтарға қатысты көзқарасы
2012 жылдың шілдесінде көрнекті британдық еврейлер тобы гомосексуалдар мен лесбиянкалардың азаматтық некеге түсу жоспарларына қарсы шыққаны үшін Саксты сынады. Ол "гомосексуалдардың жазалау мен қудалаудан қорқуын" түсінетінін айтты және неке институты туралы лекциясында гомосексуалдарды қудалайтын әлемге "ешқашан қайта оралмауымыз керек" деді. Мен гомосексуалдардың, еврейлер ғана емес, концлагерлерге жіберілгенін жақсы түсіндім және өте қақтығысты пікірталасқа тартылып, өз қауымымыздағы гомосексуалдарға бейшара көрінгим келмеді. Мен оларға бейшара емеспін, оларды түсінуге тырысамын, ал олар менің қайдан келгенімді түсінуге тырысады. – Раввин Жонатан Сакс.
In July 2012 a group of prominent British Jews criticised Sacks for opposing plans to allow civil marriage for gays and lesbians. He said that he understood "the fear that gays have of prejudice and persecution" and went on to say, in a lecture on the institution of marriage, that a world that persecutes homosexuals is one "to which we should never return." cquote | I fully understood that gays, not just Jews, were sent to the concentration camps, and I did not want to become a voice that would be caught up in a very polarised debate and be seen to be heartless towards the gays in our own community. I am not heartless towards them, I really seek to understand them and they seek to understand where I am coming from. – Rabbi Jonathan Sacks
АҚШ саясаты
2017 жылдың қазан айында Джонатан Сакс АҚШ қоғамының негізін шайқап жатқан "ашу-ыза саясатына" қарсы айтыс жасады. "Біздің заманда пайда болған ашу саясаты қауіп-қатерге толы", - деді Сакс. Ол американдық қоғамның тар, шешілген топтарға бөлінуін, олар "наразылық мәдениетін" күшейтіп жатқанын сынады. Сакс "әлеуметтік келісім әлі де күшінде, бірақ әлеуметтік өзара уәделесу жоғалып барады" деп ескертті.
In October 2017, Jonathan Sacks inveighed against a "politics of anger" he said was corroding the fabric of U. S. society. "The politics of anger that's emerged in our time is full of danger," Sacks said. He decried the breakdown of American society into narrower and narrower identities that nurtured a "culture of grievances." Sacks warned that "The social contract is still there, but the social covenant is being lost."
Антисемитизм туралы
2019 жылдың маусым айында Лордтар палатасында антисемитизм тақырыбында өткен дебатта Сакс: «Дүние жүзінде, әсіресе Еуропада еврейлердің қауіпсіз сезінетін бірде-бір елі жоқ» деді және антисемитизмге төзе алатын қоғамдар «барлық моральдық беделін жоғалтқан» деп мәлімдеді. Бұған қоса, Сакс антисемитизмді «өзгеріп отыратын вирус» деп теңеді.
In a June 2019 debate on anti Semitism in the House of Lords, Sacks stated that "there is hardly a country in the world, certainly not a single country in Europe, where Jews feel safe" and that societies tolerating anti Semitism had "forfeited all moral credibility". Additionally, Sacks equated anti Semitism to a "mutating virus".
Жеке өмір
Сакс 1970 жылы Элейн Тейлорға үйленді. Ол вегетариан болған.
Sacks married Elaine Taylor in 1970, He was a vegetarian.
Өлім
Сакс 2020 жылы 7 қарашада 72 жасында Лондонда қайтыс болды. Оған бір ай бұрын қатерлі ісік диагнозы қойылған, бұрын екі рет осы ауруға емделген болатын. Премьер-министр Борис Джонсон Сакстың басшылығының "біздің бүкіл елімізге және әлемге зор әсер еткенін" айтты. Раввин Меир Соловейчик "Уолл-стрит жорналында" "Мүсылман емес адамдар лорд Сакстан не білуі керек" деген мақала жазды. 2021 жылдың соңында рабби Саксқа өмірлік жетістіктері үшін "Жаратылыс" сыйлығын бұрынғыдан берген Израиль президенті Исаак Герцог оған құрмет көрсетіп, оны "әмбебап құндылықтардың еврейлік негізін шебер ашып көрсетуші" және "еврейлік мәртебесін ашық айтқан" деп бағалады.
Sacks died in London on 7 November 2020, at the age of 72. He had been diagnosed with cancer a month earlier, having been twice previously treated for the disease. Prime Minister Boris Johnson said that Sacks' leadership had a "profound impact on our whole country and across the world". Rabbi Meir Soloveichik wrote a tribute piece in the Wall Street Journal entitled "What Gentiles can Learn from Lord Sacks". Awarding the Genesis Prize Lifetime Achievement Award to Rabbi Sacks posthumously in late 2021, Israeli President Isaac Herzog paid tribute to him and praised him as “a master articulator of the Jewish foundation of universal values" who "unapologetically verbalized a proud, dignified Jewish identity."