Кіріспе

Габриэль Гарсиа Маркестің он екі байланыссыз қысқа әңгімелер жинағы. Strange Pilgrims (испан тіліндегі түпнұсқа атауы: Doce cuentos peregrinos) – Нобель сыйлығының лауреаты, колумбиялық жазушы Габриэль Гарсиа Маркестің он екі байланыссыз қысқа әңгімелер жинағы. 1992 жылға дейін жарық көрмеген бұл жинақтағы әңгімелер жетпісінші және сексенінші жылдарда жазылған. Әрбір әңгіме шетелдегі өмірдің ерекшелігі мен жаттығы туралы айтады, алайда «шет ел» дегеннің мәні Гарсиа Маркестің басты сұрақтарының бірі болып табылады. Гарсиа Маркес өзінің туған Колумбиясынан бірнеше жыл бойы дерлік шеттетілген күйде болған.

Сапарларыңыз сәтті болсын, Президент мырза!

Латын Америкасының құлатылған президенті, мырза Президент, Мартиникаға жер аударылады. 73 жастағы ол қабырғаларында, іштің төменгі бөлігінде және шатырда ерекше ауыру сезеді. Диагноз қою үшін ол Швейцарияның Женева қаласына сапар шегеді. Көптеген медициналық тексерулерден кейін, проблема оның омыртқасында екені анықталады. Ауырсынуды басу үшін қауіпті операция жасау ұсынылады. Президент ауруханада жедел жәрдем жүргізушісі болып жұмыс істейтін отандасы Хомеро Реймен танысады. Хомеро науқасқа сақтандыру жоспары мен қорымдық қызметтер пакетін сатуды көздейді, бірақ Президент енді бай емес, қарапайым өмір сүреді. Ол емдеу мен операция шығындарын жабу үшін қайтыс болған әйелінің әшекейлерін және басқа да құнды заттарын сатуға мәжбүр болады. Хомеро мен оның әйелі Лазара Президентке деген қамқорлығын арттырады. Олар оған қаржылай көмек көрсетеді және ауруханадан шыққан соң да күтім көрсетеді. Президент Мартиникаға қайта оралады. Ауырсынуы жақсармайды, бірақ нашарламайды да. Ол бұрынғы жаман әдеттерін қайтадан бастайды және бір кезде басқарған еліне реформалық қозғалыстың жетекшісі ретінде оралу мүмкіндігін ойлайды.

Қасиетті

Бұл оқиға Маргарито Дуарте атты кейіпкердің төңірегінде өрбиді және Рим қаласында орын алады. Маргарито Колумбиядағы Толима деген Анд тауындағы шағын ауылдық жерден шыққан, бірақ ол қайтыс болған қызының әулие деп танылуы үшін Римге сапар шегеді. Маргаритоның әйелі жалғыз қызы дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал ол қызы жеті жасында қапыста қызбадан көз жұмды. Қызының өлімінен кейін он бір жыл өткен соң, ауыл тұрғындары сүйіктілерінің мәйіттерін зираттан жаңа бөгет салу үшін қажетті басқа жерге көшіруге мәжбүр болады. Оның қызын қазып шығарғанда, денесінің толық сақталғаны және мүлдем салмақсыз екені анықталады. Ауыл тұрғындары оны әулие деп санайды және Маргаритоны қызының мәйітімен Римге жіберу үшін ақша жинайды. Римде ол, екеуі де тұрып жатқан пансионатта баяндаушымен кездеседі. Оның қызын әулие етуге жасаған тынымсыз тырыстары нәтижесіз аяқтайды, ол баяндаушымен және оқиғаның басқа кейіпкерлерімен байланысын үзеді. Бірақ жиырма екі жыл өткен соң, төрт папаның қайтыс болуынан кейін Маргарито мен баяндаушы кездейсоқ қайтадан кездеседі, және баяндаушы Маргаритоның әлі де қызының әулие деп танылуын күтіп отырғанын біледі. Сонда баяндаушы оқиғаның нағыз әулиесінің Маргарито екенін түсінеді. Баяндаушы былай дейді: "Ол өзінің қызының шірімейтін денесі арқылы және тірі кезінде, өзінің әулиелікке лайықтылығы үшін жиырма екі жыл бойы күрескенін білмейтін".

Ұйқыдағы сұлудың ұшағы

"Ұйқыдағы сұлудың ұшағы" Гарсия Маркестің Париждегі әуежайда бір әйелге көздері түскен сәтте ғашық болған жеке басынан өткен оқиғасын айтады. Тағдырдың құдайымен, ол кейін отырған ұшақта оның жанындағы жолаушы болып шықты. Бұл әңгіме жасырын махаббат сезімін көрсетеді.

Мен арманымды сатамын

Бір күні таңертең Хавана Ривьера қонақ үйінде ертеңгі тамақ ішіп отырғанда, жағаға алып толқын ("динамит жарылысы сияқты") құлап, бірнеше машинаны көтеріп, аударып тастады. Бір апатқа ұшыраған көліктің астынан "жылан пішіндес алтын сақина, зөбәржәт көздері бар" әйел табылды. Оның көзі мен сақинасы баяндаушыға отыз төрт жыл бұрын Венада кездескен "оң бармағында ұқсас сақина таққан" "ұмытылмас әйелді" еске түсірді, ол кезде Вена ескі императорлық қала еді. "Киндионың желді жартастарынан мүлдем өзгеше, алыс әлемге қалай келдің?" деп сұрағанда, ол: "Мен арманымды сатамын" деді. Ол ескі Кальдастағы өркендеген дүкеншінің он бір баласының үшіншісі болып дүниеге келген. Бала кезінде оның армандары болашақты болжау қабілетін көрсетіп, ол оларды табысқа айналдырды. Бір түні ол баяндаушыға Венадан кетуге кеңес берді. Оның сеніміне нық сенген баяндаушы сол түні Римге баратын соңғы пойызға мініп, "өзін бір апаттан құтқарылғандай сезінді". Кейін баяндаушы Пабло Нерудамен кездесіп, сол әйелді табады. Ол кезде әйел армандарды сату арқылы байлыққа ие болған еді. Олар бірнеше күн бірге уақыт өткізді. Бір күні Неруда "армандаған әйел туралы армандады". Кейін Неруда "кеткеннен кейін" баяндаушы әйелмен кездесті, ол: "Мен ол (Неруда) мені армандағанын армандадым" деді. Сол күнден кейін баяндаушы оны ешқашан кездестірген жоқ. Гавана Ривьерасындағы апаттан кейін баяндаушы португал елшісімен кездесті, олармен бірге жылан сақинасы бар әйел келді. Баяндаушы одан: "Ол не істеді?" деп сұрады. Елші біршама көңілі толмаған күйде: "Ештеңе емес, ол түс көрді", - деп жауап берді.

Телефонды ғана пайдаланғым келді .

Бір әйелдің машинасы даладағы ешқандай жерде бұзылып қалады. Ол психиатриялық институтқа бара жатқан автобусқа жол сұрап мінеді. Ол не болып жатқанын түсінбей, пациент ретінде жатады. Күйеуі олардың мәселелі тарихын еске алып, оның басқа біреумен қашып кеткеніне сенді. Соңғы кезде ол оған қоңырау шалуға мүмкіндік алады, бірақ күйеуі оны қарғап, телефонды түсіріп қояды. Ол күйеуіне толық хабар жеткізу үшін күзетшімен бірге болуға мәжбүр болады. Ол келгенде, дәрігердің айтқандарын шын деп қабылдап, әйелді ауруханада тастап кетеді, ол соңында медициналық қызметкерлер оған таңған ақылсыздық рөлін қабылдайды.

Августтың арбақтары

Тосканада демалып жүрген отбасы досының қамалында түнеп қалуды шешеді. Қамалды салған Людовико, Ренессанс дәуірінің ақсүйегі, өз келінін төсекте өлтіріп, содан кейін өзін өлтіру үшін итттерін жіберді. Отбасы бұл оқиғаны әуесқойлардың әңгімесі деп есептеп, қорқынышты қонақ бөлмесінде ұйықтайды, бірақ Людовиконың төсек бөлмесінде оянады, төсек-орындарда жаңа қан, ал ауада жаңа шілтесіздің иісі сезіледі.

Мария дос Празерес

Мария дос Празерес жақында жетпіс алты жасында өлімді көріп, өлімге дейін барлық дайындықтарды жасағысы келеді. Ол Монжуик тауындағы зиратта өзінің жерленуі үшін орын таңдап алды. Үлкен төбедегі зираттағы қабірін таба алу үшін иті Ноиді зиратқа баруға мұқият үйретеді, сонда ол әр жексенбі сайын барып, жылайды. Франконың Испаниясындағы анархистер сияқты, қабір тасына есім жазбауға да тырысады. Ол сонымен қатар Франсиско Франконың қызметінде болған Кардона графымен ұзақ қарым-қатынаста болды, бірақ қарым-қатынас суығандықтан аяқталды. Бір қараша күні, жаңбыр жауып тұрғанда, ол зираттан үйіне оралып, көрінісін дұрыс түсінбегенін біледі.

Он жеті ағылшындықты уландырды

Оңтүстік Америкадан келген қартайған әйел Рим папасын көру үшін ұзақ теңіз сапарымен Еуропаға барады, бірақ өлімге толы ортамен қоршалғанын көріп көңілі қалады.

Трамонтана

Айтушы және оның отбасы демалыс барысында "Трамонтана" деп аталатын каталондық паранормальды желден қоршануға мәжбүр болады.

Мисс Форбстың бақытты жаз мезгілі

Ата-аналары үйден кеткен екі жас ұлдың тыныш жазғы демалысын қатаң неміс қызметшісінің келуімен бұзылады. Мисс Форбс есімді қызметші ұлдарға қатты қатыстырып, оларды үйге қамап, ең жағымсыз тағамдарды жеуге мәжбүр етеді, ал өзі еркін жүріп, дәмді тағамдармен ләззаттанады. Ұлдар оны өлтіру үшін шарабына у қояды. Олар оның өлгеніне сенген соң, ойнауға кетеді. Үйге келгенде олардың үйі полиция мен тергеушілермен қоршалған екенін көреді, себебі Мисс Форбстың денесі уланғаннан емес, денесінде көптеген пышақ жараларынан өлген болып табылады.

Жарық суға ұқсайды

Екі жас ұл жақсы оқыса, қайық беруді сұрайды. Ата-аналары соңғы ақырында оларға қайық сатып алғанда, олар үйдегі шамдарды сындырып, жарық су сияқты құйыла бастайды. Олар әр сәрсенбі күні үйдің ішінде жарықпен бағыттап, достарын да бірге теңіз саяхатына шақырады. Бірақ, ұлдардың достары жарыққа ұшырап кетеді.

Қардағы қан жолы

Билли Санчес пен Нена Даконте, екі бай колумбиялық отбасының балалары, бал айларын тойлау үшін Еуропаға ұшып келеді. Нена жаңа ғана үйленгенмен, екі айлық жүкті. Ол сақина сақинасын қызғалдақ тікеніне сұғып алғаннан кейін, көзге көрінбейтін жарақаттан қан көптеп аға бастайды. Нена Париж ауруханасының жансақтау бөліміне түседі. Қонаққа аптасына бір күн ғана рұқсат беріледі, сондықтан Билли әйелімен қайтадан кездесу үшін алты күн күтуге мәжбүр. Ол уақытының көп бөлігін жақын жердегі қонақ үйде жалғыз өткізеді. Билли Ненаны ертерек көруге тырысады, бірақ күзетші оны ауруханадан қуады. Биллидің шетелдік елшіліктен көмек сұрау әрекеті де сәтсіз аяқталады. Себепті күні қонақтарға баратын уақыт келгенде, Билли әйелін таба алмайды. Ол Ненаны алғаш қараған дәрігерді көреді. Дәрігер өкінішпен Ненаның ауруханаға түскеннен кейін 60 сағаттан соң қан кетуден қайтыс болғанын хабарлайды. Біллиді ешкім таба алмағандықтан, Ненаның ата-анасы жерлеу рәсімін ұйымдастырып, мәйітті елге жерлеуге алып кеткен. Билли ауруханадан зорлық-зомбылық және осы оқыс жағдайға кек алу туралы ойлармен шығады.