Кіріспе

Римдік аңыз тұлғасы Асканий (/ə/'s//k//eɪ//n//i//ə//s/; Ежелгі грек тілінде: Ἀσκάνιος) – Альба Лонганың аңыздағы патшасы (б.з.д. 1176 – 1138 жж.) және Троя батыры Эней мен Приамның қызы Креузаның ұлы. Ол рим мифологиясының кейіпкері, құдайлық тегі бар, Анейдің ұлы, ол құдай Венера мен батыр Анхиздің ұлы, ал Анхиз Приам патшаның туысы. Осылайша, Асканий екі ата-анасының да құдайлық ата-бабаларына ие, ол құдай Юпитер мен Дарданның ұрпағы. Ол сондай-ақ Ромулдың, Ремустың және Юлий руының арғы атасы. Әкесімен бірге ол Вергилийдің «Энеида» дастанының маңызды кейіпкері және римдік тайпаның негізін қалаушылардың бірі ретінде бейнеленеді.

Мифология

Грек және рим мифологиясында Асканий – троялық князь Эней мен Приамның қызы Крейзаның ұлы. Троя соғысынан кейін, қала өртеніп жатқанда Эней Италиядағы Лациумға қашып, әкесі Анхиз бен ұлы Асканийді өзімен бірге алып кетті, бірақ Крейза қашқанда қайтыс болды. Дионисий Галикарнасскийдің сөзіне қарағанда, Асканийдің бастапқы аты Эврилеон болған, ал Троядан қашқаннан кейін Асканий деп өзгертілген. Вергилийдің айтуынша, Асканийді Иул немесе Юл деп те атаған. Юлий Цезарьдың әулеті – Юлия немесе Юлиандар, Асканий/Иул, оның әкесі Эней және, соңында, Энейдің анасы Венера құдайынан тараған деп мәлімдеген. Алайда, Дионисий Галикарнасскийдің пікірінше, Юл – Асканийдің ұлы, ол Асканий қайтыс болғаннан кейін Альба-Лонга патшалығына таласқан. Ливий айтқан тағы бір аңыз бойынша, Асканий Эней мен Лавинияның ұлы болуы мүмкін, яғни ол Трояда емес, Лациумда туған. Кейін Асканий әкесі Энеймен бірге Италия соғыстарында шайқасты. Энейдің өлімінен кейін Асканий Лавинийдің патшасы болды, ал этрус патшасы Мезентий осы мүмкіндікті пайдаланып, қаланы қоршауға алды. Мезентий қала тұрғындарының қарсыласуын тоқтатып, жыл сайын салық төлеуге мәжбүр етті. Ол зейнетке шыққаннан кейін Асканий оған және оның әскеріне күтпеген шабуыл жасап, Мезентийді толық жеңіп, ұлы Лаузусты өлтірді. Мезентий жыл сайын салық төлеуге келісуге мәжбүр болды. Осыдан кейін, Лавиний құрылғаннан кейін отыз жыл өткен соң, Асканий Альба-Лонга қаласын құрып, оның алғашқы патшасы болды. Ол Лавинияны Лавиний қаласын басқаруға тағайындады. Асканийдің орнын оның інісі немесе ұлы Сильвий басты. Асканий билік еткенінің 28-ші жылында қайтыс болды.