Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы ұлттық парк
National park in New Zealand
Вестленд Тай Путини ұлттық паркі – Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының батыс жағалауында орналасқан ұлттық парк. 1960 жылы Вестленд ауданының еуропалық қонысының жүз жылдығын еске алу үшін Вестленд ұлттық паркі ретінде құрылған. Оның аумағы көбінесе таулы және орманды жерлерді қамтиды. Парк Оңтүстік Альп тауларының негізгі суайырығы бойында Аораки / Маунт Кук ұлттық паркімен шектеседі және Батыс жағалауының көптеген мұздықтарын қамтиды, оның ішінде ең танымалдары – Фокс / Те Моека о Туаве және Франц Йозеф / Kā Roimata o Hine Hukatere мұздықтары. Парктегі негізгі елді мекендер – Фокс мұздығы және Франц Йозеф / Вайау шағын туристік қалалары. Жағалау бойында ескі алтын өндіру қалаларының қалдықтарын кездестіруге болады. Парк қызыл бұғы, шамыз және тахр аң ауруға мүмкіндік береді, ал тікұшақтар аңшыларға қиын өңірдегі таулы аймақтарға жол ашады. Танымал Копланд жолы Карангаруа өзенінің көпірінен басталып, ағысқа қарсы жүреді. Жол бойындағы таулық көріністермен қатар, Welcome Flat Hut тұсындағы ыстық су бұлақтары да бар.
Westland Tai Poutini National Park is a national park located on the western coast of New Zealand's South Island. Established in 1960 as Westland National Park to commemorate the centenary of the European settlement of Westland District, it covers of largely mountainous terrain and forest. The park borders the Aoraki / Mount Cook National Park along the Main Divide of the Southern Alps, and includes many of the West Coast's glaciers, most notably including the Fox / Te Moeka o Tuawe and Franz Josef / Kā Roimata o Hine Hukatere glaciers. The small tourist towns of Fox Glacier and Franz Josef / Waiau are the main settlements within the park, while remnants of old gold mining towns can be found along the coast. The park offers hunting opportunities for red deer, chamois, and tahr, while helicopters allow hunters to access the rugged, mountainous areas. The popular Copland Track runs upstream from the Karangarua River bridge. Along with the mountain scenery visible from the track, there are hot springs at Welcome Flat Hut.
Тарих
Ngāi Tahu тарихи тұрғыдан Батыс жағалау аймақтарында поунаму жинау үшін саяхаттап жүрді. Жағалау бойында қоныстар орналасқан, оның ішінде Майтахи мен Макаухиодағы ірі ауылдар, ал Окаритода – па. Ngāi Tahu халқы қазіргі парктің ішкі аймақтарын жақсы біліп, олардың ландшафтымен таныс болған. Көптеген жергілікті маори альпинистері есімізде сақталып, еуропалық саяхатшыларға жол көрсетушілер болып қызмет еткен. Аймақтағы көмір мен алтынға деген құштаршылық еуропалық колониялық кеңею мен қоныстануға ықпал етті, нәтижесінде 1860 жылдардың ортасында Батыс жағалауда алтын алауы болды. Аллювиалды алтынның табылуы қазіргі парктің аумағындағы жағажайлар мен өзендерде кен өндіруге әкелді. Алтын алауының нәтижесінде Гиллеспис жағажайында, Окаритода, Үш мильдік және Бес мильдік жағажайларда елді мекендер құрылды немесе кеңейтілді. Алтынға деген құштаршылық бір онжылдық ішінде басылды, бірақ еуропалықтардың аймақты зерттеуі және онымен танысуы, көрікті жерлерін іздеп келген келушілердің көбеюіне себеп болды. Аймаққа қолжетімділік жақсарған қысқа мерзім ішінде туризм және қонақжайлылық саласындағы бизнестер қарқынды дамыды.
Ngāi Tahu historically travelled in Westland coastal areas gathering pounamu. Settlements were located along the coast, with larger villages at Maitahi and Makāwhio, and a pā at Ōkārito. The Ngāi Tahu were known to traverse the inland features now in the park, having high familiarity with the landmarks of the area. Many local Māori mountaineers are remembered, and served as guides for European explorers. Colonial European expansion and settlement in the area was in part driven by desire for coal and gold, leading to the West Coast Gold Rush in the mid 1860's. The presence of alluvial gold led to mining of beaches and waterways now located within the modern day park. As a result of the gold rush, settlements at Gillespies Beach, Ōkārito, Three Mile beach and Five Mile beach were created or expanded. The conquest for gold subsided within a decade, though further surveying and familiarity of the area among Europeans led to more visitors seeking out its scenic vistas. Within a short period of time, with access to the area improving, tourism and hospitality related businesses grew rapidly.
География
Вестленд Тай Путини ұлттық паркі Оңтүстік аралдың батыс бөлігінде ғана орналасқан, бұл оны Жаңа Зеландияның бесінші ең ірі ұлттық паркі етеді. Парк әртүрлі орталарды қамтиды, Аораки / Маунт Кук ұлттық паркімен шекаралас биік альпілік тундрадан бастап, Окарито лагунасы маңындағы жағалау ылғалды жерлеріне дейін. Бұл парк ішінде теңіз деңгейінен Тасман тауына дейін биіктіктің айтарлықтай өзгеруіне себеп болады. Таулар парктегі басым батыс желдерінің нәтижесінде пайда болатын жоғары орографиялық жауын-шашынға да жауапты, бұл өз кезегінде парктегі тығыз қоңыржай ормандардың қалыптасуына әсер етеді.
Westland Tai Poutini National Park covers exclusively on the western side of the South Island's main divide, making it New Zealand's fifth largest national park. The park covers a wide variety of environments, ranging from high alpine tundra near the park's border with Aoraki / Mount Cook National Park to coastal wetlands around Ōkārito Lagoon. This contributes to a large variation in elevation within the park, which extends from sea level to at Mount Tasman. The mountains are also responsible for the high degree of orographic rainfall which occurs in the park due to the prevailing westerlies, contributing in turn to the dense temperate rainforest found throughout the park.
Фауна
Жағалаудағы ылғалды жерлер су құстарында мекендеуге өте қолайлы ортаны ұсынады. Мапурика көлі қорғалатын Қамана / Путекетекеге, ал Окарито лагунасы котукудың болуымен белгілі. Кеа әдетте парктің барлық аймақтарында кездеседі. Окарито кивиінің (рови) жалғыз популяциясы парктің жазық ормандарында өмір сүреді.
The coastal wetlands provide excellent habitat for wading bird species. Lake Māpōurika is home to the threatened Kāmana / Pūteketeke, while Ōkārito Lagoon is known for the presence of kōtuku. Kea are typically found throughout the park. The only population of Okarito kiwi (rowi) reside in the lowland forests of the park.