Шығыс Азиядағы дәреже жүйесі: жапон, қытай, корей және вьетнамдық жартылай-әскери өнерлердегі, емтихан, сынақтардағы деңгейлер мен біліктер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Азияда қолданылатын рейтингтік жүйе – қазіргі заманғы жекпе-жек өнерінде, сондай-ақ шай ішу рәсімінде, гүлдерді безендіруде, Го, шоги, академиялық емтихандарда және басқа да ұқсас іс-шараларда әртүрлі дәрежелерді, деңгейлерді немесе шеберлік немесе тәжірибе деңгейлерін көрсету үшін қолданылатын жапон термині. Мандарин қытай тілінде 級 белгісі "jí" деп айтылады және бұл термин академиялық емтихандарда қолданылады. Кореяда "geup" (급, 級) термині қолданылады (оны "gup" немесе "kup" деп те жазады). Вьетнам жекпе-жегінде бұл "cấp" (khớp) деп аталады.
Rating system used in East Asia
is a Japanese term used in modern martial arts as well as in tea ceremony, flower arranging, Go, shogi, academic tests and other similar activities to designate various grades, levels or degrees of proficiency or experience. In Mandarin Chinese, the same character 級 is pronounced jí, and the term is used for academic tests. In Korea, the term geup (급, 級) is used (also transliterated as gup or kup). In Vietnamese martial arts, it is known as cấp (khớp).
Тарих
Токио қалалық полиция департаменті полиция қызметкерлерінің кендодағы шеберлігін бағалау үшін кю жүйесін пайдалана отырып, рейтинг жүйесін енгізді. Дәрежелер 8-ден 1-ге дейін болды. 1890 жылдары Үлкен Жапония жауынгерлік өнер қауымдастығы Жапониядағы түрлі жауынгерлік өнер түрлеріне дан және кю рейтингтік жүйесін таныстырды.
The Tokyo Metropolitan Police Department started a ranking system using kyū to measure the police officers' ability in Kendo. Grades were from 8th to 1st. In the 1890s, the Greater Japan Martial Virtue Society introduced the dan and kyū ranking system to various martial arts in Japan.
Жауынгерлік өнерді қолдану
Қазіргі жапондық жекпе-жек өнерінде кю деңгейіндегі жаттығушылар дан немесе қара белбеуден төмен дәрежеде болады. Кю рейтингтік жүйесі әр өнер мен мектеп бойынша әртүрлі. Кейбір өнерлерде барлық кю деңгейіндегі жаттығушылар ақ белбеу киеді, ал басқаларында түрлі түсті белбеулер, таңбалар немесе жолақтар қолданылады; мысалы, кендода белбеу жүйесі қолданылмайды. Кейбір айкидо мектептері түрлі түсті белбеу жүйесін қолданғанымен, әдетте кю дәрежелері ақ белбеу, ал дан дәрежелері қара белбеу киеді. Кю деңгейіндегі жаттығушылар көбінесе муданша (無段者) деп аталады, яғни "дәрежесі жоқтар", және олар студенттер емес, бастаушылар ретінде қарастырылады. Бірінші дәрежелі қара белбеуге жеткен кезде олар шодан (дәреже) (шодан) болады. Кез келген дәрежедегі қара белбеу иесі – юданша (有段者), яғни "дәрежелі адам".
In modern Japanese martial arts, kyū level practitioners hold the ranks below dan or black belt. The kyū ranking system varies from art to art and school to school. In some arts, all the kyū level practitioners wear white belts while in others different coloured belts, tags or stripes are used; in kendo for example the belt system is not used. Although some aikido schools do use a coloured belt system the norm is for kyū grades to wear a white belt, and for dan grades to wear a black belt. Kyū level practitioners are often called mudansha (無段者), "ones without rank, and are considered as initiates rather than students. When practitioners have reached the ranking of first degree black belt, they become shodan (rank) (shodan). The holder of a black belt of any degree is a yūdansha (有段者), "one with rank.
Академиялық сынақтардың қолданылуы
Бұл жүйені тек жекпе-жек өнері ұйымдары ғана емес, кейбір академиялық және кәсіби ұйымдар да қолданады. Олар адамның қабілетін бағалау үшін кю және дан деңгейлерін пайдаланады. Мысалы, адамның канзиді дұрыс оқу, жазу және қолдану дағдысын сынап бағалайтын Жапония канзи қабілеттерін тексеру емтиханы кю жүйесі бойынша бағаланады.
Martial arts' organizations are not the only ones who use such a system. Some academic and professional organizations also use kyū and dan as measures of a person's ability. For instance, the Japan Kanji Aptitude Test which tests a person's ability to correctly read, write, and use kanji, is graded using kyū.
Түсті белбеулер
Кейбір стильдерде оқушылар бірінші дан дәрежесін немесе қара белбеуді алғанға дейін ақ белбеу киеді, ал басқаларында әртүрлі түстер әртүрлі кю дәрежелеріне қолданылады. Түсті белбеулерді кию көбінесе кю дәрежелерімен байланысты, әсіресе қазіргі заманғы жекпе-жек өнерінде, мысалы, каратэ мен дзюдода (осы практиканың бастауы осында). Дегенмен, белбеу түстерін нақты дәрежелермен байланыстыратын стандартты қағида жоқ, және әртүрлі мектептер мен ұйымдар түстерді дербес тағайындайды; осы өнердегі айырмашылықтар мысалы үшін дзюдодағы дәрежеге қараңыз. Алайда, ақ түс көбінесе ең төменгі дәрежелі белбеу, ал қоңыр түс – ең жоғары кю дәрежесі болып саналады, және қара белбеуге жақындаған сайын түстердің қараңғылау болуы жиі кездеседі. Әртүрлі түсті белбеулерді пайдалану жүйесі жекпе-жек өнерінде баршаға қабылданбаған. Белбеу түстерін қолдайтындар оларды тәжірибелілік деңгейін көрсету үшін қарапайым визуалды белгі ретінде пайдалануды атап көрсетеді, мысалы, спаррингке қарсыластарды теңдестіру, оларға бір-бірінің шеберлігін шамамен бағалауға және жарыстарға бөлуге мүмкіндік беру. Түсті белбеулерді қолдануға қарсылар студенттердің салыстырмалы дәреже туралы тым көп алаңдап, маңызды емес жоғарылатулар мен айырмашылықтарға мақтанатынынан қорқады, ал қолдайтындар кішкентай жетістіктер мен мойындау арқылы студенттердің өзіне сенімділігі артатынын, оқытылуы жақсырақ құрылымдалатынын және дәрежелік жүйенің жоғары дәрежелі студенттерді төмен дәрежелілерге көмектесуге, ал төмен дәрежелі студенттерді ағаларына құрмет көрсетуге ынталандыратынын айтады.
In some styles, students wear white belts until they receive their first dan rank or black belt, while in others a range of colors are used for different kyū grades. The wearing of coloured belts is often associated with kyū ranks, particularly in modern martial arts such as karate and judo (where the practice originated). However, there is no standard association of belt colours with particular ranks and different schools and organizations assign colours independently; see Rank in Judo for examples of variation within an art. However, white is often the lowest ranked belt and brown is the highest kyū rank, and it is common to see the darker colors associated with the higher ranks, i. e., the closest to black belt. The system of using different colored belts to mark rank is not universally accepted in the martial arts. Supporters of the belt colors point out their use as a simple visual key for experience, such as in matching opponents for sparring, allowing opponents to somewhat accurately judge each other's skill, and to split them for competitions. Those who oppose the use of coloured belts are also often concerned that students will worry too much about relative rank, and become arrogant with trivial promotions and differences, while supporters feel that by providing small signs of success and recognition, students are more confident, and their training is more structured, and that the ranking system encourages higher ranked students to assist lower ranked ones, and lower ranked students to respect their seniors.