Кіріспе

Құстар туысы

Таңбалы пингвиндер – Spheniscus туысына жататын пингвиндер. Олардың қазіргі кезде тірі бес түрі бар, олардың барлығының қауырсынында ұқсас жолақты өрнектер кездеседі. Оларды дауыстары есек ырылдауына ұқсас болғандықтан кейде "есек пингвиндері" деп те атайды. Олардың ортақ белгілері: денесін айналаған қара жолақ, қара арқасы, кішкентай тік ақ жолақты қара тұмсықтары, іштеріндегі айқын дақтар және көздерінің айналасында қауырсыны жоқ немесе сирек қауырсынды тері, сондай-ақ ақ немесе қызғылт түсті, жетілмеген жұмсақ қауырсынды қапшық. Осы туыстың барлық өкілдері жұмыртқа салады және жердегі қуыстарда немесе табиғи ойыстардағы ұяларда балаларын өсіреді. Spheniscus туысының атауы ежелгі грек тіліндегі σφήν (sphẽn) сөзінен шыққан, ол "қию" дегенді білдіреді және жануардың жұқа, қию тәрізді қанаттарына сілтеме жасайды.

Әндіктер

Таспалы пингвиндер дауыстық сигналдарды локалдау, әлеуметтендіру және өз түрлестерін немесе жұптастарын тану үшін пайдаланады. Құстарда дауыстық сигналдар трахеяның төменгі жағында орналасқан сиринкстің дірілісі арқылы туындайды. Осы пингвиндерді кейде "есек" пингвиндері деп те атайды, себебі олардың дауысы есектің айғайына ұқсайды. Таспалы пингвиндер теңізде азық іздегенде үлкен топтар құру үшін байланыс сигналдарын жиі қолданады.

Агонисттік шақырулар

Агонистік шақырулар – жолақты пингвиннің қарсыласу мінез-құлқы көрсеткен кезде қолданатын дауыстану түрлері, осы мінез-құлық агрессивті әрекеттерге немесе төбелес тудыруға алып келеді. Сондықтан, ірі колониядан осы аумаққа енген кез келген осы түрдің өкілі қауіпті болып саналады және агонистік шақыру жасалады.

Әндерді көрсету

Жапсырмалы пингвиндер екі түрлі ән айтады: экстаздық әндер мен өзара әндер. Экстаздық әндер – жапсырмалы пингвиндердің ең күрделі және дыбысты әндері. Олар толық фразаны құрайтын ерекше дыбыстық буындардан тұрады және көбінесе көбейту маусымында орындалады. Жапсырмалы пингвиндердің түрлері бір-біріне жақын болғанымен, африкалық, Гумбольдт және Магеллан пингвиндерінің экстаздық дауыстары адамдарға да анық естіледі. Әдетте, ұрғашы пингвиндер өз жұптастарының экстаздық әндеріне, басқа пингвиндерге қарағанда күштірек жауап береді. Сонымен қатар, экстаздық әндер әннің буындары арқылы дауыстық ерекшелікті білдіретінін көрсететін дәлелдер бар. Бұл дауыстық ерекшелік дене мөлшері мен салмағы сияқты ақпаратты жеткізе алады, себебі салмағы ауыр пингвиндер көбінесе ұзақ және төменгі тембрлі дауыс шығарады. Өзара әндер де экстаздық әндер сияқты күрделі дыбыстық буындардан тұрады. Дегенмен, өзара әндер жұптасқан пингвиндер ұяларында бір-біріне орындайды.

Көз-фильтр теориясы

Көздік сүзгі теориясы – сүтқоректі жануарлардың дауысталу арқылы байланысын зерттеуге қолданылатын құрылым. Бұл теорияға сәйкес, акустикалық сигналдар бір көзден туындайды, содан кейін белгілі бір жиіліктерді жою немесе қалғандарын өзгертусіз қалдыру үшін сүзгіден өтеді, нәтижесінде дауыстық ерекшелік пайда болады. Сүтқоректілерде көз – дауыс жолдарындағы тербелістер, ал сүзгі – жоғарғы дауыс жолы. Дегенмен, құстар дауысталу үшін басқа көз бен сүзгіні пайдаланады. Олар тербеліс көзі ретінде сиринкс деп аталатын құрылымды, ал трахеясын сүзгі ретінде қолданады. Көздік сүзгі теориясы құстарды зерттеуде, мысалы, әртүрлі түсті жолақты пингвиндерді зерттеуде кеңінен танымал болды. Бұл теория жақын туысқан түрлер тобындағы акустикалық айырмашылықтар мен ерекшеліктердің олардың дауыс мүшелерінің морфологиялық ерекшеліктерімен қалай байланысты екенін зерттеу үшін қолданылуы мүмкін. Адамдардағы көздік сүзгі теориясына баламасы – сөйлеу өндірісінің көздік сүзгі моделі.