Кіріспе

Солтүстік Норвегиядағы қала

Брённёйсунд – Норвегияның Нордланд округіндегі Брённёй муниципалитетінің әкімшілік орталығы және қала. Бұл сонымен қатар Нордланд округінің бұрынғы муниципалитеті. Брённёйсунд ауылы 1923 жылы ладестед мәртебесін алды, бұл оны тәуелсіз муниципалитетке айналдырды. 1964 жылы Брённёймен біріккеннен кейін қала мәртебесін жоғалтты. 2000 жылы ол қайтадан қала мәртебесін иеленді. Қала жағалауда орналасқан және көбінесе «Норвегияның ортасындағы жағалау қаласы» деп аталады. Брённёйсунд Оңтүстік Хельгеланд аймағының да орталығы болып табылады. Қаланың халқы (2018) 5 045 адамды құрайды.

Тарих

Викингтер дәуірінде Торгар, аңызға толы Торгаттен тауының етегінде, ұлттық билікке ие әміршінің ордасы және жағалау бойындағы маңызды сауда орталығы болған. Норвегияның орта ғасырлық дәуірінде, шамамен 1240 жылы болған Норвегия азамат соғысында герцог Скуле және оның әскері бұл жердегі тұрғындарды толығымен қырғынға ұшыратты. Аймақ Оңтүстік Норвегия, Трёнделаг және Швециядан келген көшпенділермен қайта қоныстанды, бұл швед тіліне ұқсас айтылысы бар ерекше диалекттің пайда болуын түсіндіруге болады. 1945 жылдың мамыр айында Брённёйсунд портынан кемемен "Ильвингендегі тұтқындар" (шетелдік соғыс тұтқындары) тасымалданады.

Атауы

Қала (және бұрынғы муниципалитет) Бреннойсунд деп аталады, себебі ол кішкентай Бреннойа аралында орналасқан. Атаудың бірінші бөлігі – "құдық" деген мағына беретін brunnr, ал екінші бөлігі – "арал" деген мағынадағы øy. Атаудың соңғы бөлігі sund – "бұғаз" дегенді білдіреді, ол арал мен қаланың жанынан өтетін су жолына сілтеме жасайды. Тұщы су құдықтары бар аралдар теңіз саяхатшылары үшін маңызды болған.

Муниципальдік тарих

Броннейсунд ауылы 1923 жылғы 1 қаңтарда Бронней муниципалитетінен бөлініп, өз алдына ладестед (қала) және муниципалитет құрылғанда муниципалитет ретінде бекітілді. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылғы 1 қаңтарда Броннейсунд қаласы (халық саны: 2,064) Велфьорд муниципалитетімен (халық саны: 1,380), Сёмна муниципалитетімен (халық саны: 2,347), Бронней муниципалитетімен (халық саны: 2,635) және Биндал муниципалитетінің Ланде Тосен аймағымен біріктіріліп, жаңа, кеңейтілген Бронней муниципалитеті құрылды. Осы кезде ол ладестед (қала) мәртебесін жоғалтты. 2000 жылы Норвегия заңнамасына енгізілген өзгерістерден кейін Бронней муниципалитеті Броннейсундты қайтадан қала деп жариялады.

Муниципалды кеңес

Брённейсунд қалалық кеңесі (Bystyre) төрт жылдық мерзімге сайланған өкілдерден тұрды. Соңғы қалалық кеңестегі партиялардың құрамы былай болды:

Экономика

Қала Бронней муниципалитетінің әкімшілік және коммерциялық орталығы болып табылады. Соңғы жылдары Броннейсунд белгілі бір экономикалық өсімге қол жеткізді. Fjord Seafood осы жерде пайда болды, сондай-ақ Солтүстік Еуропадағы ең ірі әк тас кені және Солтүстік Норвегиядағы ең көп азық-түлік өндірісі – бұл аймақтың белгілі бір дәрежеде өркендеуіне, кәсіпкерлікке және тиімді экономикаға куәлік етеді. Қазіргі заманғы ауыл шаруашылығы, гидропоника, ірі TTS көлік корпорациясы, ағаш өңдеу және туризм – бұл аймақты дамытатын негізгі салалар.

Көлік

Брённёйсундты күн сайын "Хуртигрутен" (Coastal Express) кемесі аралайды: түнімен солтүстікке, ал түстен кейін оңтүстікке қарай. Қаланың өз әуежайы бар – Брённёйсунд әуежайы, Брённёй, және ол тікелей шығысқа қарай Еуропалық E6 тас жолымен байланысады. Норвегия бойынша бұл қала Брённёйсунд тіркеу орталығының орналасқан жері ретінде белгілі, оның құрамында жаңа электрондық үкімет порталы Altinn ең соңғы жетістік болып табылады. Torghatten ASA компаниясының бас кеңсесі Брённёйсундта орналасқан.

Әуежай

Brønnøysund әуежайы, Brønnøy қала орталығынан шамамен ғана қашықтықта орналасқан және қала үшін ғана емес, сонымен қатар оны қоршаған кең аймақ үшін маңызды байланыс құралы болып табылады. Әуежай 1968 жылы ашылып, аймаққа қазіргі заманғы, аса қажетті және уақытты үнемдейтін көлікпен қамтамасыз етіп, астанаға және медициналық қызметтерге жетуді ыңғайлы мерзімде мүмкін етті. 2010 жылдың мамырында Ослоға тікелей рейсі іске қосылды, ал 2011 жылдың сәуірінен бастап Ослоға 50 орындық ұшақпен күніне үш рет рейстер жасалады. Sandnessjøen, Mo i Rana, Rørvik, Trondheim және Bodø қалаларымен де байланыс бар. Бұл Норвегияның ең көне әуе компаниясы – Widerøe. Сонымен қатар, ол мұнай шельфіндегі тікұшақ қызметтерінің бірінің базасы болып табылады, бұл теңіздегі мол мұнай ресурстарын пайдалануға мүмкіндік береді.

География

Брённёйсунд аралдар мен судың арасындағы құрлықтағы тар тілшеде орналасқан. Қала Торгет аралымен Брённёйсунд көпірі арқылы қосылған.

Климат

Брённёйсундтың климаты қоңыржай теңіздік, солтүстік орналасуына қарамастан, қысы мұздақсыз ұзаққа созылады (Кёппен Cfb). 12 айдың ішіндегі ең төменгі температураның 9-ы 1940 жылға дейін, ал 3-і 1900 жылға дейін тіркелген. 2000 жылдан кейін тіркелген ең төменгі температура 2010 жылдың ақпан айында болды. Абсолюттік ең төменгі температура 1966 жылдың ақпан айында, ал абсолюттік ең жоғары температура 2019 жылдың 27 шілдесінде тіркелді.

Танымал мәдениетте

2015 жылы түсірілген "Sangen reddet mitt liv" ("Ән мені құтқарды") атты деректі фильмі Игорь Трапицин және Бреннойсунд портынан кеткен бұрынғы совет әскери тұтқындарымен қоштасуды көрсетеді.