Альба Фуценс – ежелгі Италия қаласы, Абруццо аймағындағы маңызды археологиялық орын. Қала жоспары, ғимараттар мен террасалар қазба жұмыстарынан табылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Alba Fucens – Италияның орталық бөлігіндегі Абруццо аймағында, Авеццано қаласының шамамен солтүстігінде, Монте Велино тауының етегінде орналасқан ежелгі итальян қаласы. Оның қираған қалдықтары Масса-д'Альбе коммунасы аумағында сақталған. Қала қазба жұмыстарынан кейін көбінесе көрініс береді және Абруццодағы ең маңызды ежелгі орын болып саналады.
Alba Fucens was an ancient Italic town located at elevation at the base of Monte Velino, approximately north of Avezzano, Abruzzo, central Italy. Its ruins can be found in the comune of Massa d'Albe. The city is largely visible after excavation and is probably the most important ancient site in Abruzzo.
Ғимараттар
Қала көшелері және Гипподамияның тікбұрышты жоспарымен салынған көптеген ғимараттар анық көрінеді. Солтүстік жағында экседреге жалғанған портикпен қоршалған үлкен терраса орналасқан. Шамамен 3 км көлемді қала қабырғалары жақсы сақталған және мерзімі белгісіз көпбұрышты тас қалаумен салынған; тас блоктары мұқият біріктіріліп, беттері тегістелген. Қақпалардың орналасуы анық байқалады; әдетте олар қабырғаның ұзын, түзу бөлігінің соңында орналасқан және шабуылдаушы күштің оң жағын ашық қалдырады. Солтүстік жағында, шамамен 150 метрге дейін, кейінгі кезеңде салынған үш қатарлы қорғаныс бар (мүмкін, римдік отарлаушылар салған), себебі қала қабырғасы және оның алдындағы екі қабырға да ішінара бетоннан құралған және сапалы көпбұрышты таспен қапталған. 10 км ұзындықтағы римдік акведуктың қалдықтары, б.з.д. 1 ғасырда салынған, әсіресе Арчи аумағындағы сифон көпірінде көрінеді, қаладан 1,5 км солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Оның бастауы Санта-Жона шағын ауылының жанындағы Фонте-Капо-ла-Маина өткелінен тыс жердегі Сант-Эугения бұлағы болды. Соңғы 3 км-і ерекше түрде, аңғардың арқысынан кері сифон ретінде қысыммен жұмыс істейтін құбыр желісі арқылы салынған. Арчиде кері сифонның төменгі бөлігі орналасқан, ол 12 метр ені және 130 метрден астам ұзындығы бар, ал биіктігі аңғардың тереңдігімен бірге артады, ал ең терең жерінде құбырларды тасымалдайтын аркалары бар көпір орналасқан, бұл сифонның тереңдігін және су қысымын, сондай-ақ осыған байланысты ағып кетуді азайту үшін жасалған. Қала орталығында Изида храмы мен Геркулес қасиетті орны болған. Қаланың батыс жағындағы төбеде б.з.д. 2 ғасылдан бері салынған тоскан стиліндегі Аполлон храмы орналасқан, оның қалдықтары әдемі романдық стильдегі Сан-Пьетро шіркеуіне кіріктірілген, онда космотеск мұражайлық мозаикалары бар. Сан-Никола коллегиаттық шіркеуінде 11 ғасылға жататын керемет ставротека және 13 ғасылға жататын византия стилін еліктейтін эмальмен әсемделген ағаштан жасалған триптих сақталған. Венера мүсіні және басқа да табылған заттар Чиетидегі Абруцци ұлттық мұражайында көрсетілген. 2007 жылдан бері Брюссель университеті жаңа қазба жұмыстарын жүргізіп келеді, олардың ең таңғажайып табыстарының бірі – суреттелген күнтізбе және фасти.
The city streets and many buildings built on a Hippodamian orthogonal plan are clearly exposed. On the northern side is a large terrace surrounded by a portico attached to an exedra. The city walls of about 3 km circumference are well preserved and constructed of polygonal masonry of uncertain date; the blocks are carefully jointed, and the faces smoothed. The arrangement of the gates is clearly traceable; as a rule they come at the end of a long, straight stretch of wall, and are placed so as to leave the right side of any attacking force exposed. On the north is, for a length of about 150 m, a triple line of defences of later date (possibly added by the Roman colonists), as both the city wall proper, and the double wall thrown out in front of it are partly constructed of concrete, and faced with finer polygonal masonry. Remains of the 10 km long Roman aqueduct, built as early as the 1st century BC, are visible especially of the siphon bridge in the locality of Arci, 1.5 km NE of the town. Its source was the Sant'Eugenia spring beyond the pass of Fonte Capo la Maina near the hamlet of Santa Jona. The last 3 km was unusually built using a pressured pipeline as an inverted siphon across a valley. At Arci is the venter of the inverted siphon, an embankment 12 m wide and over 130 m long increasing in height with the valley depth and at the deepest point was a bridge with arches carrying the pipes to reduce the depth of the siphon and hence the water pressure and associated leakage. In the urban centre were the temple of Isis and the sanctuary of Hercules. The hill at the western end of the town was occupied by the Temple of Apollo of the Tuscan order from the 2nd c. BC, the remarkable remains of which are incorporated in a beautiful Romanesque church of San Pietro which contains some Cosmatesque mosaics. The collegiate church of S. Nicola contains a remarkable staurotheca of the 11th century, and a wooden triptych in imitation of the Byzantine style with enamels, of the 13th century. The statue of Venus and other finds are at the National Museum of the Abruzzi at Chieti. Since 2007 new excavations have been led by Brussels University, and amongst the most spectacular finds were a painted calendar and fasti.