Кіріспе

Любляна Жоже Пучник әуежайы, бұрынғы атауы Брник әуежайы, Любляна қаласына қызмет ететін халықаралық әуежай және Словениядағы ең ірі әуежай. Ол Брникке жақын, солтүстік-батыс жағында орналасқан. 1933 жылдан бастап қаланың әуежайы қызметін атқарған және Словенияның алғашқы азаматтық әуежайы болған Люблянаға жақын бұрынғы Полже муниципалитетіндегі Полже әуежайын алмастырды. Брниктегі жаңа әуежайдан тұрақты рейстер 1964 жылдың қаңтарында басталды. 1991 жылдың 27 маусымында, Словения Югославиядан тәуелсіздік алғаннан кейін екі күн өткен соң, Югославия халық армиясы ел ішінде әскери операцияларын бастады. Әуежай соғыстың бірінші күні бомбаланды. Келесі күні, 28 маусымда, Австрия және Германиядан келген екі журналист – Николас Фогель мен Норберт Вернер, сол кезде әуежай маңынан өтіп бара жатқанда, олардың көлігіне зымыран тиіп, қаза тапты. Сонымен қатар, Югославия әуе күштері төрт Adria Airways ұшағына елеулі зақым келтірді. 29 маусымда, әуежайдағы ЮХА әскерлері Словенияның TO күштеріне берілді, олар түні бойы барлық нысанды қоршап алды. 7 шілдеде Бриони келісімімен соғыс аяқталды. 2004 жылдың 8 желтоқсанында әуежай алғашқы миллиондық жолаушысын қабылдады. Барлығы, 2019 жылы әуежай 1 721 355 жолаушыны қабылдады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 5% төмендеуді көрсетті. 2007 жылы оңшыл үкімет әуежай атауын Aerodrom Ljubljana-дан Ljubljana Jože Pučnik Airport деп өзгертуді ұсынды. Жоже Пучник – словениялық оңшыл зиялы, диссидент, саясаткер және 1989-1992 жылдар аралығында Словения демократиялық оппозициясының (Демос) жетекшісі болды. Әуе қатынасының өсуі және Словенияның ЕО-ға кіруі, Шенген және Шенген емес аймақтарға трафик бөлуді талап еткендіктен, Aerodrom Ljubljana әуежай басшылығы жолаушылар терминалын қайта құру жоспарын әзірледі. Жоба екі кезеңде жүзеге асырылуы тиіс болды. Бірінші кезеңнің жұмыстары 2007 жылдың шілде айының басында басталды, Словенияның 2007 жылдың желтоқсанында Шенген аймағына кіруіне байланысты. Терминал ғимараты (T1) жаңа жоғарғы қабатпен кеңейтілді, бұл қоныс-көшу залына қосымша кеңістік қосты және жолаушылардың терминалға және одан оңай өтуі үшін төрт трап орнатылды. 2013 жылы терминалдың кеңейтуінің екінші кезеңі, жаңа T2 терминалын қамтитын жоба, аз үлестік иелерімен тоқтатылды. 2014 жылы Словения үкіметі әуежайды жекешелендіру процесін бастады. Бәйгеде Fraport жеңіске жетті, ол әуежайдың 75,5% үлесін сатып алды. Қалған акциялар келесі айларда сатып алынып, Fraport әуежайдың 100% иесіне айналды.

Ұшу-қону жолағы

Аэропортта ILS Cat IIIb жабдықталған асфальтталған ұшу-қону жолағы бар, ол 30-шы жолда орналасқан. NDB және VOR арқылы да ұшуға болады. Ljubljana Jože Pučnik әуежайының ұшу-қону жолағы 2010 жылдың сәуір айында әуе трафигі үшін жабылды, осы кезеңде жолақтың асфальт жабыны толығымен жаңартылды, сондай-ақ такси жолдарының бір бөлігінде де асфальт жабыны жаңартты.

Кеңейту жоспары

2017 жылдың сәуірінде Fraport Slovenia әуежай операторы қолданыстағы жолаушылар терминалын кеңейту жоспарын жариялады. Модульдік шешім ұсынылды, ол жол жүктемесінің даму қажеттіліктеріне тиімді және үнемі бейімделіп, кезең-кезеңмен іске асырыла алады. Терминал кеңейтудің бірінші кезеңі 2021 жылдың шілдесінде пайдалануға берілді. Атқару аймағының сыйымдылығы сағатына 500 жолаушыдан сағатына 1250 жолаушыға дейін арттырылды. Жаңа кеңейтім ескі терминал ғимаратының батыс жағына салынды. Оған үлкен салықсыз дүкен, жаңа бизнес-лаунж, бір жаңа әуе көпірі, сондай-ақ жаңартылған тамақ және сусындар сату орындары мен жарнамалық аймақтар кіреді. 22 тіркелу тірегі және 5 ұзын қауіпсіздік бақылау желісі бар. Жаңа багаж сұрыптау аймағы да қосылды, ал багаж алу аймағы кеңейтіліп, екі ұзын конвейермен жабдықталды. Қолданыстағы жолаушылар терминалы, жартылай қайта жаңартылып, жаңа ғимаратпен функционалды түрде біріктірілді. Құрылыс 2019 жылдың шілдесінде басталды және Словенияның Еуропалық Одақ Кеңесінің төрағалығына орай 2021 жылдың маусым айында аяқталды. 2017 жылы Fraport Slovenija 2010–2040 жылдарға арналған жаңартылған Бас жоспарын жариялады. Оған әуежай кешенінің шығысында жаңа жүк терминалын салу, жолаушылар мен ұшақтарды күту алаңдарын кеңейту және жалпы авиация алаңын батысқа көшіру жоспары кіреді. Солтүстік жағында «Аэропорт-Сити» деп аталатын бизнес және логистикалық орталық жоспарлануда. Оған түрлі бизнес және логистикалық объектілер, сондай-ақ жаңа қонақ үй кіреді, потенциалды инвесторлар үшін көптеген субсидиялар мен жеңілдіктер қарастырылған. 2018 жылдың қаңтар айында Крайдан Менгешке дейінгі жаңа жол ашылды, ол «Аэропорт-Сити» құрылысын дамытуға мүмкіндік береді.

Жер үсті көлігі

Әуежай A2 тас жолынан шығу арқылы және Любляна, Кранж, Камник қалаларымен, сондай-ақ Австриядағы Клагенфурт және оның әуежайымен байланысты автобус қызметтері арқылы қызмет көрсетеді. Бұрын әуежайды Любляна қаласымен және, мүмкін, Кранж мен Камникпен байланыстыратын темір жол желісі туралы жоспарлар ұсынылған, бірақ жақын болашақта желі салынбайды. Әуежай автобус және шатл байланыстары арқылы көптеген ірі словен қалаларымен байланысты. Клагенфурт "Альпе Адрия" автобус желісімен байланысты. Әуежайға және одан басқа көлік құралдары такси қызметтерімен шектеледі, олар әуежай органы немесе Fraport Slovenija бақылауында емес, сондай-ақ негізгі келген жолаушылар залында билет сату орны бар бірлескен шатл қызметімен. Такси бағасы онлайн брондалған жағдайда айтарлықтай төмен болады.