Тракия және Моэсия готттарының тарихы

Кіріспе

Готикалық тармақ. Тракия готтары, сондай-ақ Моэзоготтар немесе Моэзия готтары деп те аталады, бұл Балқандағы Тракия және Моэзия Рим провинцияларына қоныс аударған готтардың тармақтарын көрсетеді. Бұл готтар туралы 4-шы, 5-ші және 6-шы ғасырларда мәлімделген.

Тарих

Император Валент (364–378 жж.) готтарды Моэзияға қоныстандырып, оларды қорғаныс ретінде пайдалануды жоспарлаған. 382 жылы Тервингтер Рим императоры Феодосий I-мен келісімшарт жасасып, Моэзияда жер алды. 460-шы жылдары Тракия готтары Шығыс Рим империясының foederati (римдіктерге варварлық әскери көмек) деп танылды және өркендеген көрінеді. Олардың жыл сайынғы жәрдемақысы және Константинопольге жақын болуына байланысты белгілі бір ықпалы болды. 471 жылы Теодорих Страбонның басшылығындағы тракиялық готтар император Лео өзінің күйеу баласы, генерал Зенонның ықпалына түсіп, өздерін алып тастаудан қорқып, көтеріліс жасады. Екі жылдан кейін Теодемирдің басшылығындағы Паннония готтары (Остготтар) Фракияға көшуге шешім қабылдады, мүмкін олар фракиялық готтардың игіліктерін бөліскісі келді. Лео екі гот тобымен де келісім жасасып, Теодемирдің готтарын Македонияға қоныстандырды, Страбонның жәрдемақысын жаңартты және оны магистер милициум дәрежесіне көтерді. 474 жылы Лео қайтыс болғаннан кейін Зенон оның орнын басып алды, ал Страбон Леоның жесірінің бауыры Базилискті таққа отырғызу үшін жасалған төңкерісті қолдады; алайда Зенон 476 жылы өзінің Исаврия әскерлерімен билікті қайтарып алды. 476/77 жылы Зенон Теодорих Страбонның қарсыласы, Теодорих Ұлы немесе Теодорих Амальмен (474–526 жж.) одақтасып, Теодемирдің мұрагеріне Страбонға шабуыл жасауға бұйрық берді. Тракия готтарының басшысы Византия императорына елшілік жіберіп, бейбітшілік ұсынды және Амальды кінәлады. Зенон бұл ұсыныс одан әрі қастандықтарды жасырады деп сенді және Византия сенаты мен әскерін Страбонды халық жауы деп жариялады. Зенон екі Теодорикті бір-біріне шабуылдатуды жоспарлады. Ол Амальды Страбонға қарсы жіберді, оған үлкен Шығыс Рим күштерінің күшейтуді уәде етті (478). 478 жылы король Теодорихтің басшылығындағы остготтар Фракиядағы Марцианополиске дейін жетті. Моэзия готтары Балқан тауларын (Сондис) кесіп өтуге дайындалды, содан кейін оларға римдік алтын таудың оңтүстігінде күтіп тұрғаны айтылды. Теодорих Амаль күткен римдік күшейту әскерін таппады, бірақ Теодорих Страбонның әскерін мықты бекітілген лагерьде кездестірді. Страбон Амальды ашуландырып, Моэзия готика лагерінің алдынан жүгіріп өтіп, Амаль басшылығындағы готтарды бір-бірімен соғысуға мәжбүр етті және тек римдіктер үшін ғана, өздерінің жерлерінен көшіп келген байлықтардың ешқайсысына ие болмады деп мәлімдеді. Бұл сөзінде готтардың ортақ мүддесін еске түсіріп, Страбон Амальды бейбітшілікке шақыруға мәжбүр етті. Екі Теодорих Моэзия готикасының аумағын оңтүстікке қарай кеңейту үшін императорға бірлескен өтініш беруге келісті. Иорданның (551 ж.) айтуынша, Моэзия готтарын жазуды Ульфила (311–383) үйреткен. Оның айтуынша, олар әлі де Моэзияда "көп, бірақ кедей және соғысқа бейім емес, әр түрлі тоқтылардың отары мен мал жайылымдары мен орманға арналған орманнан басқа ештеңеге бай емес. Көптегендері сүт ішеді".

Emperor Valens (r. 364–378) settled Goths in Moesia and planned to use them for protection. In 382, the Thervingi received land in Moesia by treaty with Roman Emperor Theodosius I. In the 460s, the Thracian Goths were recognized foederati (barbarian military aid to the Romans) of the Eastern Roman Empire, and seem to have prospered. They had an annual subsidy, and some influence due to their proximity to Constantinople. In 471, the Thracian Goths under Theodoric Strabo revolted after fearing they would be removed, Emperor Leo having come under the influence of his son in law, general Zeno. Two years later the Pannonian Goths (Ostrogoths) under Theodemir decided to move into Thrace, presumably wanting to share the benefits of the Thracian Goths. Leo made agreements with both Gothic groups, settling the Goths under Theodemir in Macedonia and renewing Strabo's subsidy and elevating him to magister militium. Zeno succeeded Leo after his death in 474, while Strabo supported a coup staged by Leo's widow to put her brother Basiliscus on the throne; however, Zeno won back power in 476 with his Isaurian troops. In 476/77, Zeno allied himself with Theodoric Strabo's rival, Theoderic the Great or Theoderic the Amal (r. 474–526), the successor of Theodemir, and ordered him to attack Strabo. The leader of the Thracian Goths sent an embassy to the Byzantine emperor, offering peace and blaming the Amal. Zeno believed that this offering was hiding further conspiracies, and obtained that the Byzantine senate and army declare Strabo a public enemy. Zeno planned to have the two Theoderics attack each other. He sent the Amal against Strabo, with the promise of a huge East Roman force as reinforcement (478). The Ostrogoths under king Theoderic advanced as far as Marcianopolis in Thrace in 478. The Moesian Goths prepared to cross the Balkan mountains (Sondis), and were then told that their Roman gold awaited south of the mountain. Theoderic the Amal did not find the Roman reinforcement army he expected, but Theoderic Strabo's army instead, in a strongly fortified camp. Strabo provoked the Amal, running in front of the Moesian Gothic camp and claiming that the leadership of the Amal had reduced the Goths to fighting each other, and only for the Roman gain, to have none of the wealth for which they had moved from their territories. With this speech recalling the common interest of the Goths, Strabo forced the Amal to ask for peace. The two Theodorics agreed to put forward a joint request to the Emperor, in order to extend Moesian Gothic territory to the south. According to Jordanes ( 551), the Moesian Goths were taught to write by Ulfilas (311–383). They were, according to him, still present in Moesia, "numerous, but poor and unwarlike, rich in nothing save flocks of various kids and pasture lands for cattle and forests for wood Most of them drink milk".