Кіріспе

С-ге октавамен жоғары флейта. Флейталар тобына жататын аспап.

Пикколо (италия тілінде "кішкентай" мағынасында) – жартылай өлшемді флейта және ағаштан жасалатын музыкалық аспаптар отбасының мүшесі. Кейде "балалар флейтасы" немесе пикколо флейтасы деп аталатын қазіргі заманғы пикколо стандартты көлденең флейта сияқты саусақтармен ойнатылады, бірақ одан октава жоғары дыбыс шығарады. Осының нәтижесінде итальян тілінде және итальяндық композиторлардың ноталарында осы аспап "оттавино" деп аталады. Пикколо көбінесе скрипкалардың немесе флейталардың дыбысын күшейту үшін оркестрде қолданылады, бұл жоғары октаваға көшу арқасында дыбысқа жарқырау мен айқындық қосады. Пикколо оркестрлерде, марш-бандтарда және үрмелі аспаптар ансамбльдерінде жиі қолданылады.

Тарих

Орта ғасырлардан бері, деректер октавалық көлденең сыбызғылардың әскери аспап ретінде қолданылғанын көрсетеді, себебі олардың тереңдете түсетін дыбысы шайқас дауылында естілетін. Бірақ, мәдени музыкада алғашқы пиккололар Жан-Филипп Рамоның туындыларында 18 ғасырдың бірінші жартысында қолданылды. Дегенмен, аспап тарала бастады және 1800 жылдың басында ғана оркестрде берік орын алды. Барокко дәуірінде "флаутино" немесе "флауто пикколо" деген белгі әдетте кішкентай (сопрано немесе сопранино) блокфлейтаны білдіретін. Мәселен, Антонио Вивальди флаутиноға арнап жазған концерттері. 19 ғасырдың соңына дейін пикколоның құрылысы өзгермеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, пикколо барокко флейтасының (бір перне) және классикалық және романтикалық үлгідегі қарапайым жүйелі флейтаның бірдей пернелерін сақтады. Ғасырдың соңында пикколо Боэм механизмімен жасала бастады, ол 1900 жылдарда стандартқа айналды. Алайда, ол толығымен Боэм жүйесіне көше алмады, өйткені ішкі диаметрі ескі жүйелі флейтадағыдай конустық болып қалды, ал ең төменгі нота барокко флейтасындағыдай D болып қана қоймай, сондай-ақ қалыптасты. Пикколоны әдетте бір бөліктен жасалған, кішкентай цилиндр тәрізді ішкі диаметрі және өткір дыбысы бар флейтамен шатастыруға болмайды.

Дәстүрлі қолданысы

Бұл миф, Людвиг ван Бетховеннің До минорындағы №5 симфониясы – пиколоны қолданған ең алғашқы шығармалардың бірі, ол 1808 жылдың желтоқсан айында тұсаукесер өткізді. Жозеф Гайдн мен Вольфганг Амадей Моцарт симфонияларында оны қолданбағанмен, олардың замандастарының кейбіреулері қолданды, олардың ішінде Франц Антон Хоффмайстер, Франц Ксавер Сюссмайр және Майкл Гайдн болды. Сондай-ақ Моцарт «Идоменей» операсында пиколоны пайдаланды. Париж опера оркестрлері кейде 1735 жылдан бастап Жан-Филипп Рамоның қазіргі ноталарында көрсетілгендей, октава бойынша шағын көлденең флейталарды қосты. Осы D пикколосы үшін Джон Филип Соуза өзінің «Жұлдыздар мен жолақтар мәңгілік» маршының соңғы бөлімінің (трио) соңғы қайталануындағы әйгілі солоын жазды. Бұрын ағаштан, шыныдан немесе пиколодан жасалса, бүгінде пластиктен, шайырдан, мыстан, никель күмістен, күмістен және әртүрлі қатты ағаштардан, көбінесе гранадилладан жасалады. Сапалы пикололар көбінесе флейтаға ұқсас әртүрлі опциялармен, мысалы, бөлінген E механизмімен қол жетімді. Көптеген пикололар конустық корпусы мен цилиндрлік басы бар, бұл барокко флейтасына және кейінгі флейталарға тән, қазіргі флейталарда қолданылатын Боэм жүйесі танымал болғанға дейін. Басқа ағаштан жасалған үрмелі аспаптардан айырмашылығы, көптеген ағаш пикололарда бас пен корпусты байланыстыратын тірек буынында пиколо корпусының тұмсығы мен металл бөлігін қоршап тұратын екі бекіткіш нүкте болады. Пиколо Швейцарияның Базель карнавалында дәстүрлі формацияларда барабанмен бірге қолданылады. 2014 жылы Италияның Градо қаласында жыл сайын шілде айында өтетін Халықаралық пиколо фестивалі дүниеге келді.

Репертуар

Самуэль Адлер, Мигель дель Агила, Роберт Дик, Майкл Айзексон, Дэвид Лоеб, Стивен Хоу, Поли Моллер, Винсент Персичетти, Карлхайнц Стокхаузен және Брайан Фернихоук сияқты композиторлар пикколоға арналған көптеген шығармалар жазған. Пикколо мен фортепианоға арналған репертуар, олардың көпшілігі сонаталар, Мигель дель Агила, Роберт Бакса, Роберт Бизер, Роб дю Буа, Говард Дж. Басс, Пьер Макс Дюбуа, Реймонд Гийо, Лоуэлл Либерманн, Питер Шикеле, Майкл Догерти және Гэри Шокердің туындыларынан тұрады. Лоуэлл Либерманн, сэр Питер Максвелл Дэвис, Тодд Гудман, Мартин Амлин, Уилл Гей Боттже, Брюс Браутон, Валентино Буччи, Авенер Дорман, Жан Дуэ, Майкл Истон, Эгиль Ховланд, Гус Янссен, Даниэль Пинкхэм, Джефф Манокиан және Левенте Гёнгёси пикколоға концерттер жазған. Сонымен қатар, қазір пикколоны қолданатын камералық музыканың да үлгілері бар. Мысалы, Стокхаузеннің «Zungenspitzentanz» шығармасы пикколо мен екі эвфонийге (немесе бір синтезаторға), қалау бойынша соқпалы аспаптар мен бишіге арналған. Тағы бір мысал – Джордж Крамбтың «Madrigals, Book II» шығармасы сопрано, флейта (пикколо/альт флейтамен алмастырылатын) және соқпалы аспаптарға арналған. Басқа мысалдарға Стивен Хоудың «Was mit den Tränen geschieht» пикколо, контрабас және фортепианоға арналған триосы, Грэм Уотерхаустың «Пикколо және струнный квартет үшін квинтет» және Мигель дель Агиланың «Malambo» пикколо, контрабас және фортепианоға арналған шығармалары жатады. Қазіргі уақытта үш пикколоға арналған жарық көрген триолардың арасында Нэнси Нурсенің «Quelque Chose canadienne (Канадалық нәрсе)» және Крт Сожар Воглардың пианиномен үш пикколоға арналған «Bird Tango» шығармалары бар. Мелвин Лауфтың сегіз пикколоға арналған «Petrushka's Ghost» және Мэттью Кингтің тоғыз пикколоға арналған «Una piccolo sinfonia» шығармалары да осы санатқа жатады.