Кіріспе
Католик папасы бастаған діни рәсім – Папалық месса, Папаның өзі толыққанды салтанатты түрде өткізетін жоғары мисса. Ол папаның тәж киюі, эк-катедралық жариялауы, қасиетті әулиелерді қасиетті деп мойындауы, Пасха, Рождество сияқты маңызды мерекелерде немесе басқа да үлкен күндері өткізіледі. 1960 жылға дейін Папаға ғана тән көптеген ерекше рәсімдер болған. Көптегендері қолданыстан шығып қалды, ал кейбіреулерін Папа Пий X (1903-1914 жылдары таққа отырған) немесе Папа Павел VI (1963-1978 жылдары таққа отырған) соңғы рет өткізген.
A Papal Mass is the Solemn Pontifical High Mass celebrated by the Pope. It is celebrated on such occasions as a papal coronation, an ex cathedra pronouncement, the canonization of a saint, on Easter or Christmas or other major feast days. Until the 1960s, there were numerous special ceremonials that were particular to the pope. Many have fallen out of use; some were last celebrated by Pope Pius X (reigned 1903–1914) or Pope Paul VI (reigned 1963–1978).
Министрлердің көмекшілері
Паптық литургияда кардинал-епископ көмекші діни қызметкер ретінде қызмет етті; бұл құрмет ең салтанатты жағдайларда кардиналдар коллегиясының деканы Остия кардинал-епискобына тиеді. Кардинал диякондар диякон және дияконның көмекшісі ретінде қызмет атқарды. Сакра Ротаның аудиторы субдиакон қызметін атқарды. Сонымен қатар, Византиялық дәстүр бойынша киімделген грек-католик дияконы мен субдиаконы да болды. Қалған лауазымдарды паптық тақтың көмекшілері, прелаттық колледждердің мүшелері және т.б. атқарды. Диякон және субдиакон қызметін атқарушылар кейде апостолдық диякон және апостолдық субдиакон деп аталды.
Киім-кешек
Салтанатты рәсім басталғанға дейін папаға фалда (албтың шетінен төмен созылатын ұзын юбканы құрайтын ерекше папалық киім), амице, альб, цинктура, кеуде айқасы, стула және "мантум" (немесе "папалық мантия") деп аталатын өте ұзын плащ киілген. Соңында, папаның тажы басына қойылды.
Қауымның
Қамқоршы діни қызметкер мен көмекші дьякондарға бейбітшілік өбі бергеннен кейін, Папа таққа барды, онда тұрып Қасиетті Татулықты қабылдады. Салтанатты рәсімдердің шебері хостияны жабу үшін патеньге он екі сәулелі жұлдызша қойды. Кардинал-диакон патеньді маңдайының биіктігіне дейін көтерді, осылайша оны халық және Папа көре алды. Содан кейін ол патеньді поддиаконға берді, оның қолы линтеум пектораль деп аталатын бай кестеленген жамылғымен жабылған еді, осылайша поддиакон оны Папаға таққа жеткізе алатын болды. Диакон да патень сияқты шарапты көтерді, салтанатты рәсімдердің шебері шарапты кестеленген шапанмен жапты, ал диакон оны таққа алып барды. Папа хостияның кіші бөлігін жеп, фистула деп аталатын жұқа алтын түтік арқылы тостағаннан қасиетті су ішті. Содан кейін ол хостияның қалған бөлігін бөліп, диакон мен поддиаконға қасиеттілік сыйлады; диакон қасиеттілік қабылдау үшін тұрды, ал поддиакон тізе бүкті. Олар Папаның сақинасын сүйді, ал ол оларға бейбітшілік өбісін берді. Тек осы үш адам ғана қасиеттілікке қатысты.
Коммунизмнен кейінгі
Қасиетті тағайындалғаннан кейін, Папа басқа тостағаннан тазарту шарабын алып, саусақтарын кішкентай тостағанда жуды. Диакон мен субдиакон алтарьға оралып, фистула арқылы тостағаннан дәм татты, субдиакон тостағандағы Құдайдың денесінің (Хостия) бөлшегін жеді, ал диакон мен субдиакон тостақты тазарту үшін қолданылған шарап пен суды ішті. Содан соң Папа алтарьға оралып, әрі қарай миссаны аяқтады. Қасиетті рәсімнен кейін, миссаға көмектескен дін қызметкері барлық қатысушыларға толық кешірім жариялады. "Соңғы Ізгі хабардың" соңында (әдетте), Папа sedia gestatoria-ға барып, тиара киіп, кірген жолымен, сол сүйемелдеушілермен бірге қайтып келді.
Қазіргі заман
Жоғарыда егжей-тегжейлі баяндалған рәсім Рим папасы Пауыл VI-ның понтификатының басында қолданылмады, ол бұрынғы папалық соттың көптеген кеңселерін, папалық миссаны өткізу үшін қажет болған кеңселерді жойды. Пауыл VI таққа отырғаннан кейін көп ұзамай папалық тиараны қолдануды тоқтатты. Ол папалық киімнің көптеген дәстүрлі элементтерін, соның ішінде папалық тапочкалар мен понтификалдық қолғаптарды қолдануды тоқтатты. Дегенмен, ол папа Иоанн Павел II де қолданған күміс түсті паптық феруланың ерекше түрін алып жүрді. Рим папасы Бенедикт XVI алтын феруламен жүрді, оның ортасында Құдайдың қозының бейнесі бейнеленген және айқышталған Христианның бейнесі болмады. Кейбір жағдайларда, папа Иоанн Павел II және Бенедикт XVI мисса өткізген кезде фанон киді. Грек католик диаконының белгілі бір жағдайларда, әсіресе канонизация кезінде, грек тілінде Евангелияны оқуының дәстүрі кейде сақталады. Римдегі паптық миссалардың көпшілігі латын тілінде өткізіледі, бірақ соңғы онжылдықтарда жергілікті тілдер жиірек қолданылады, әсіресе папа шетелде болғанда. Алайда, понтификатының соңғы жылдары Рим папасы Бенедикт XVI шетелде Евхаристиялық дұғаны оқығанда әрқашан латын тілін қолданды. Папа Франциск тұсында Санкт-Петер алаңында бірнеше паптық мисса итальян тілінде өткізілді. 2014 жылғы Палм жексенбісінде оқулар мен жауаптардың бір бөлігі үшін ғана латын тілі қолданылды, ал келесі жылғы Палм жексенбісіндегі қызмет алғаш рет толығымен итальян тілінде өткізілді. Бұрынғы паптық миссада тек папа, диакон және субдиакон ғана қасиетті тағамды қабылдады. Қазіргі паптық миссаларда көптеген адамдар қабылдайды, соның ішінде папаның өзінен. Папаның миссаны стадиондарда немесе спорт ареналарында өткізуі қалыпты жағдайға айналды, себебі бұл паломниктік сапарға келгендердің санын көбейтуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, Киелі Петр алаңында мисса өткізу де қазіргі практика. Дегенмен, Ватикан қаласындағы паптық миссалар көбінесе Киелі Петр базиликасының ішінде өткізіледі. Көптеген елдерден келген қатысушылары бар бұл миссалар Рим католик сенімінің әмбебап екенін көрсетеді. Жалпы дұғаның ниеттері әртүрлі жергілікті тілдерде айтылады, ал дұға латын тілінде оқылады. Рождество түндегі мисса әдетте Киелі Петр базиликасында өткізіледі және бүкіл әлем бойынша телеарналар арқылы көрсетіледі. Екінші Ватикан соборынан кейін паптық миссаларда қолданылатын бірнеше рәсімдер мен киімдер біртіндеп тоқтатылды. Рим папасы Бенедикт XVI осы дәстүрлердің кейбіреулерін қайта жаңғыртты. Мысалы, Папаның келуін жариялау үшін Киелі Петр базиликасының ішкі лоджиясынан мыс құбырларында Папа гимні ойнатылды, содан кейін Сикстин капелласының хоры жағдайға қарай "Tu Es Petrus" әнін орындады. 2020 жылдың 31 желтоқсанында Папа Франциск седалищтік нерв ауруына байланысты дәстүрлі Жаңа жылдық миссаны өткізе алмады. Бұл оған дәстүрлі Жаңа жылдық миссаны өткізуге де кедергі келтірді.