Кіріспе

1969 жылғы Формула 1 маусымы – FIA Формула 1 автокөлік жарыстарының 23-ші маусымы. Онда 20-шы Жүргізушілер әлем чемпионаты, 12-ші Халықаралық F1 өндірушілер кубогы және Формула 1 машиналары үшін арналған төрт чемпионаттан тыс жарыс өтті. Әлем чемпионаты 1969 жылдың 1 наурызы мен 19 қазаны аралығында он бір жарысқа бөлінді. Британдық жүргізуші Джеки Стюарт Matra Ford Cosworth көлігінде жарыстардың жартысынан астамында жеңіске жетіп, алғашқы Жүргізушілер чемпионатын жеңіп алды. Кен Тиррелл басқарған Matra командасы да Өндірушілер кубогын иеленді. Бұл Францияда құрастырылған шасси үшін және жеке команда үшін жалғыз титул болды.

Командалар мен жүргізушілер

1969 жылғы әлем чемпионатында келесі командалар мен жүргізушілер бақ сынасты. Gold Leaf Team Lotus командасы: Lotus шасси, Ford 49B63 қозғалтқышы, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 доңғалақтары – Грэм Хилл (1–10 раундтар), Йошен Риндт (1–2, 4–11 раундтар), Марио Андретти (1, 7, 10 раундтар), Ричард Атвуд (3 раунд), Джон Майлс (5–6, 8–9, 11 раундтар), Роб Уолкер/Джек Дурлачер Racing Team командасы: Lotus шасси, Ford 49B қозғалтқышы, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 доңғалақтары – Йо Зифферт (барлық раундтар). Bruce McLaren Motor Racing командасы: McLaren шасси, Ford M7AM7BM7CM9A қозғалтқышы, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 доңғалақтары – Денни Хулм (барлық раундтар), Брюс Макларен (барлық раундтар), Дерек Белл (6 раунд). Matra International командасы: Matra шасси, Ford MS10MS80MS84 қозғалтқышы, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 доңғалақтары – Жакки Стюарт (барлық раундтар), Жан-Пьер Бельтуаз (барлық раундтар), Джонни Серво-Гавин (9–11 раундтар, MS7 шасси, Ford Cosworth FVA 1.6 L4 қозғалтқышы), Джонни Серво-Гавин (7 раунд). Scuderia Ferrari SpA SEFAC North American Racing Team командасы: Ferrari 312/68312/69 шасси, Ferrari 255C 3.0 V12 қозғалтқышы – Крис Амон (1–6 раундтар), Педро Родригес (6, 8–11 раундтар), Тино Брамбилла (8 раунд). Owen Racing Organisation командасы: BRM P138P133P139 шасси, BRM P101 3.0 V12BRM P142 3.0 V12 қозғалтқыштары – Джон Суртис (1–4, 6–11 раундтар), Жакки Оливер (1–4, 6–11 раундтар), Билл Брэк (9 раунд), Джордж Итон (10–11 раундтар). Reg Parnell Racing командасы: BRM P126 шасси, BRM P101 3.0 V12 қозғалтқышы – Педро Родригес (1–3 раундтар). Motor Racing Developments Ltd командасы: Brabham Ford BT26A шасси, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 қозғалтқышы – Джек Брабам (1–4, 8–11 раундтар), Жакки Икс (барлық раундтар). Team Gunston командасы: Lotus шасси, Ford 49 қозғалтқышы, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 доңғалақтары – Джон Лав (1 раунд). Brabham Repco командасы: BT24 шасси, Repco 620 3.0 V8 қозғалтқышы – Сэм Тингл (1 раунд). Team Lawson командасы: McLaren шасси, Ford M7A қозғалтқышы, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 доңғалақтары – Базил ван Руйен (1 раунд). Jack Holme командасы: Brabham Repco BT20 шасси, Repco 620 3.0 V8 қозғалтқышы – Питер де Клерк (1 раунд). Frank Williams Racing Cars командасы: Brabham Ford BT26A шасси, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 қозғалтқышы – Пирс Курейдж (2–11 раундтар, BT30 шасси, Ford Cosworth FVA 1.6 L4 қозғалтқышы), Ричард Атвуд (7 раунд). Antique Automobiles Cooper Maserati командасы: Maserati T86 шасси, Maserati 10/F1 3.0 V12 қозғалтқышы – Вик Элфорд (3 раунд). McLaren Ford командасы: M7B шасси, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 қозғалтқышы (4–7 раундтар). Silvio Moser Racing Team командасы: Brabham Ford BT24 шасси, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 қозғалтқышы – Сильвио Мозер (3–5, 8–11 раундтар). Ecurie Bonnier командасы: Lotus шасси, Ford 6349B қозғалтқышы, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 доңғалақтары – Йо Бонниер (6–7 раундтар). Ahrens Racing Team командасы: Brabham Ford BT30 шасси, Ford Cosworth FVA 1.6 L4 қозғалтқышы – Курт Аренс кіші (7 раунд). Roy Winkelmann Racing командасы: Lotus шасси, Ford 59B қозғалтқышы, Ford Cosworth FVA 1.6 L4 доңғалақтары – Ханс Геррманн (7 раунд), Рольф Штоммелен (7 раунд). Bayerische Motoren Werke AG командасы: BMW 269 шасси, BMW M12/1 1.6 L4 қозғалтқышы – Хуберт Хане (7 раунд), Герхард Миттер (7 раунд), Дитер Кестер (7 раунд). Matra Sports командасы: Matra шасси, Ford MS7 қозғалтқышы, Ford Cosworth FVA 1.6 L4 доңғалақтары – Анри Пескароло (7 раунд). Tecno Racing Team командасы: Tecno шасси, Ford TF69 қозғалтқышы, Ford Cosworth FVA 1.6 L4 доңғалақтары – Франсуа Север (7 раунд). Squadra Tartaruga командасы: Brabham Ford BT23C шасси, Ford Cosworth FVA 1.6 L4 қозғалтқышы – Ксавьер Перро (7 раунд). Felday Engineering Ltd командасы: Brabham Ford BT30 шасси, Ford Cosworth FVA 1.6 L4 қозғалтқышы – Питер Вестбери (7 раунд). Pete Lovely Volkswagen Inc. командасы: Lotus шасси, Ford 49B қозғалтқышы, Ford Cosworth DFV 3.0 V8 доңғалақтары – Пит Лавли (9–11 раундтар). Paul Seitz командасы: Brabham Climax BT23B шасси, Climax FPF 2.8 L4 қозғалтқышы – Джон Кордтс (9 раунд). John Maryon Eagle командасы: Climax T1F шасси, Climax FPF 2.8 L4 қозғалтқышы – Ал Пийс (9 раунд).

Жергілікті Гран-приде F2 сыныбында қатысқан командаларды қызғылт түс көрсетеді.

Команда мен жүргізушілердің ауысуы

Matra осы жылы өз командасын ұстамады, оның орнына Кен Тирреллмен ынтымақтастығына күш салды. Tyrrell командасы (Matra International ретінде қатысқан) Джеки Стюартты сақтап қалды, бірақ Джонни Сервоз-Гавинды зауыттан шыққан жүргізуші Жан-Пьер Белтуазбен ауыстырды. Австралиялық компания қолдауын кері тартып алғаннан кейін Brabham Repco қозғалтқыштарынан Ford Cosworth DFV-ге көшті. Lotus Джеки Оливердің орнына австриялық жүргізуші Йохан Риндтпен келісім жасады. Британдық жүргізуші BRM командасында жаңа орын тапты. Сол жерде Джон Суртис жаңа жүргізушілер жұбын құрастырды. Ол бұрын Honda үшін жүргізген, бірақ компания спорттан шығып кеткен. Cooper мен Eagle үшін де осы жағдай орын алды. Екі өндіруші де 1969 жылғы маусымда жеке командалармен бір рет қана көзге түсті. Жаки Иккс Риндттің орнын толтыру үшін Brabham командасына көшті, ал оның бұрынғы командасы Scuderia Ferrari Крис Амон үшін бір машинамен шектелді. Бұл маусымда легендарлы команда иесі Фрэнк Уильямс тұңғыш рет қатысты. Ол Brabham BT26A сатып алып, Формула-2 жүргізушісі Пирс Курейджді жаңа командаға қосты.

Маусым ортасындағы өзгерістер

Маусымның екінші жартысы басталғанда Крис Амон «Феррари» командасынан кетіп қалды. Итальяндық команда «BRM» командасынан мексикалық жүргізуші Педро Родригестің қызметіне келісімшарт жасасты.

Күнтізбелік өзгерістер

Оңтүстік Африка Гран-приі маусымды ашушы жарыс ретінде сақталды, бірақ қаңтардан наурызға жылжытылды. Испания Гран-приі екі трасса арасындағы келісімге сәйкес Жарамадан Монжуикке көшірілді. Сол сияқты, Ұлыбритания Гран-приі Брэндс-Хатчтан Сильверстоунға, ал Канада Гран-приі Монт-Трембланттан Моспорт-паркке ауыстырылды. 1968 жылғы Франция Гран-приінде Жо Шлезердің қаза болған апатынан кейін анықталған қауіпсіздік мәселелеріне байланысты Франция Гран-приі Руан Лес-Эссарцтан Шарад трассасына көшірілді. 1968 жылғы Мексика Гран-приі Мексика қаласында өткен 1968 жылғы жазғы Олимпиадамен келіспеу үшін қараша айында өткізілгеннен кейін, Мексика Гран-приі қазан айындағы әдеттегі мерзіміне қайта оралды.

Жоюдан өткен турлар

Бельгия Гран-приі бастапқыда 8 маусымда өтуі жоспарланған еді, бірақ Формула-1 қауіпсіздігін жақтаған Джеки Стюарт трассаны тексеріп, оған бірнеше өзгеріс енгізуді талап еткен. Трасса иелері оның талаптарын қанағаттандырмады, нәтижесінде жүргізушілер Гран-приді бойкоттады.

Ережеге өзгерістер

Аэродинамика өткен маусымнан бері баршаның тақырыбы болды және көптеген командалар алдыңғы және артқы қанаттарды орнатуды жөн көрді, алдыңғы мұрын спойлерлері бұрыннан қолданылып келген еді. Lotus жылдамдықты өзгертуге мүмкіндік беретін, жүргізушінің аяғымен басқарылатын төртінші педальмен жұмыс істейтін қозғалмалы қанаттарды алғаш рет пайдаланды, ал олардың қарсыластары қысқы үзілісте өздерінің жүйесін енгізуге уақытты пайдаланды. Мысалы, McLaren жүргізушілеріне тік сызықта жылдамдық беру үшін артқы қанатты түсіруге арналған сол қолға жақын рычаг берді және қанатты бастапқы қалпына автоматты түрде келтіріп, бұрылыста төмен күшті арттыру үшін тежегіш педалін қанатқа қосты. Tyrrell Matra бесінші жылдамдыққа ауысқанда автоматты түрде түсетін электрмен басқарылатын артқы қанатты ойлап тапты. Маусымның басында қанаттар максималды төмен күшті жасау үшін мүмкіндігінше жоғары орналастырылды және дөңгелектерді жерге басу үшін машинаның аспасына бекітілді. Бірақ 1969 жылғы Испания Гран-присінде бірнеше ауыр апаттар болғаннан кейін, FIA (сол кезде Commission Sportive Internationale немесе CSI деп аталған) қанаттарды пайдалануға тыйым салды. Тек мұрынға орнатылған қанаттар ғана рұқсат етілді. Бұл шешім Монако Гран-присінің алғашқы жаттығуларынан кейін күрт қабылданды. Келесі жарыстан бастап қанаттарға қайта рұқсат берілді, бірақ олар қозғалмалы бөліктері болмауы керек, шанақтың серіппелі бөліктеріне (аспаға емес) берік бекітілуі керек және белгілі бір максималды биіктік және ен шегінде болуы керек еді. Бұл ережелер Голландия Гран-присі үшін енгізілді және Франция Гран-присінен бастап қатаң сақталды.

1 - 4 кезеңдер

Оңтүстік Африка Гран-приіне дайындық барысында, ағымдағы чемпион Грэм Хилл қанаттарды басқару педалін сындырып алды, ал оның Lotus командаластары Жохен Риндт пен Марио Андреттидің машиналарында қанаттар жарылып кетті. Американдық жүргізуші жылдам бұрылыста қанаттың артқы дөңгелекке тиіп, тіректерін бұрағанын байқады. Үш мәрте әлем чемпионы Джек Брэбэм өзімен аттас машинасымен поул-позицияны жеңіп алды, Риндт пен 1967 жылғы F1 чемпионы Денни Хулмді еңсерді. Matra жүргізушісі Джеки Стюарт және Ferrari жүргізушісі Крис Амон бастағаннан кейін, алғашқы екі қатарда бес түрлі команда орналасты. Стартта Стюарт Брэбхамнан кейін екінші орынға көтеріліп, бірінші айналым соңына дейін австралиялықтан озып кетті, содан кейін жанармайы көп болса да, айналым рекордын жаңартты. Брэбхамның артқы қанаты 5-ші айналымда жыртылып, пит-стопта екі қанаты да алынып тасталды. Бұл оған тік жолда жылдамдық алуға мүмкіндік берді, бірақ бұрылыстарда машинаны тұрақсыз етті, сондықтан ол жарыстан шығуға шешім қабылдады. Андретти екінші орынға ие болды, бірақ кейін беріліс қорабының бұзылуына байланысты жарыстан шықты, ал Риндт жанармай сорғысының істен шығуынан зардап шекті. Стюарт Хилл мен Хулмді еңсеріп, жеңіске жетті. Монако Гран-приіне қадам басқанда, биік және нәзік қанаттарды бақылау үшін біріккен күштер күтілуі мүмкін еді, бірақ CSI (FIA) бұл шараны бірінші жаттығудан кейін ғана қолға алды. Осы уақыт аралығында Matra машиналарының алғы бөлігіне қосымша аэродинамикалық элементтер орнатылды, ал Ferrari гидравликалық басқарылатын қанатты енгізді. Стюарт жеңіліссіз уақыт көрсетті, бірақ барлық аэрофойлдар мен қанаттарға тыйым салынғаннан кейін, FIA бейсенбідегі жаттығулардың барлық нәтижелерін жойды. Бұл жаңадан бастаудан кейін Стюарт тағы да ең жылдам болды және поул-позицияны жеңіп алды, Ferrari жүргізушісі Амон мен Matra командаласы Белтуазды еңсерді, бірақ олардың үшеуі де бір-бірінен алты айналым ішінде жарыстан шықты. Брэбхам мен Икс та финиш сызығын кесе алмады, Хилл жеңіске жетіп, Монакодағы бес мәрте жеңіске жеткен рекордты жаңартты, Пирс Курейдж (Фрэнк Уильямс жарыс командасы үшін Brabham) және Джо Сифферт (Роб Уокер жарыс командасы үшін Lotus) одан кейін келді. Жылжымалы қанаттарға тыйым салу Голландия Гран-приінде де сақталды, бірақ CSI енді аэродинамикалық құрылғыларды, егер олар кузовға (аспаға емес) бекітілген және қозғалмаса, рұқсат етті. Ережелердің өте еркін тұжырымдалғандығына байланысты, командалар голландиялық комиссарларды кейбір қауіпті жобалармен сынап көрді, олардың бір бөлігі ғана тыйым салынды. Сонымен қатар, Matra және Lotus төрт дөңгелекті машиналарды ұсынды, бірақ оларды тек жаттығу кезінде сынап көрді. Риндт поул-позицияны жеңіп алды, Стюарт пен Хилл одан кейін келді, ал тік жолдың соңына бірінші жеткен чемпион атанды. Стюарт үшінші орынға түсірілгеннен кейін, Lotus жарысты бақылай алатын, бірақ оның орнына, бір-бірімен күресуге кірісті, Риндт 3-ші айналымда көш бастап, екі дөңгелегімен жолдан шығып кетті. Содан кейін австриялық 10 секундтік басымдық алды, Хиллді Стюарттың шабуылына бейім қалдырды. Шотландиялық екінші орынға көтерілді, бірақ жылдамдық жағынан Риндт 16-шы айналымда жетек білігінің бұзылуына байланысты жеңіліп бара жатқанда, одан асып түсті. Matra жеңіске жетуге еркіндік алғаннан кейін, назар одан кейін жүріп жатқан күреске ауды. Сифферт Тарзан бұрышының сыртынан батыл манөвр жасап, екінші орынды жеңіп алды, ал Хилл күтпеген пит-стоп жасағаннан кейін, Амон Ferrari үшін үшінші орынды иеленді. Жүргізушілер чемпионатында Джеки Стюарт (Matra) 27 ұпаймен көш бастап, Грэм Хилл (Lotus) 15 және Джо Сифферт (Lotus) 13 ұпаймен одан қалыс қалды. Өндірушілер кубогы бойынша Matra 27 ұпаймен, Lotus (21) және McLaren (15) командаларынан алда тұрды.

5-8-раундтар

Аэродинамикалық құрылғыларға қатысты ережелер енді ресми түрде бекітілгендіктен, Франция Гран-приі чемпиондық атаққа талапкерлерді анықтауы мүмкін еді. Бірінші кезекте, Джеки Стюарт «Матра» командасы үшін «поул» позициясын жеңіп алды, ал одан кейін 1967 жылғы «Формула-1» чемпионы «Макларен» командасының Денни Хулмі мен «Лотос» командасының Жохен Риндті келді. Ағымдағы чемпион Грэм Хилл он үшінші орыннан старт алды, жалпы он үш қатысушының ішінде. «Lotus 63» командасының үшінші санаттағы жүргізушісі Джон Майлз үшін дайындалды, оған төрт дөңгелекті «Формула-1» автокөлігінде тұңғыш рет старт алу құрметі бұйырды. Алайда, ол бірінші айналымда жанармай сорғысының бұзылуына байланысты жарыстан шықты. Стюарт оңай жеңіске жетті, оның командаласы және жергілікті батыр Жан-Пьер Бельтуз екінші орынды алды, ал бельгиялық жүргізуші Джеки Иккс «Brabham» командасымен подиумды аяқтады. Ұлыбритания Гран-приіне дайындық кезінде Стюарт тағы да бастапқы жылдамдықты көрсетті және төрт дөңгелекті «Matra MS84» автокөлігіне ауысуға мүмкіндік алды. «McLaren» командасы төрт дөңгелекті «M9A 1» автокөлігін ұсынды, ал «Lotus» командасы Хиллді сынақтан өтуге көндіріп, екі төрт дөңгелекті автокөлікпен дайындық жасады. Алайда, екі дөңгелекті «Lotus 49B» автокөлігіндегі Риндт Стюартқа нағыз қарсылық көрсетті: австриялық шотландтықтан екі ондық бөліктен аспады, сондықтан Стюарт тағы бір қорғаныс айналымын қажет деп ойлады. Бірақ соңғы бұрышта ол кербке соқтығып, қабырғаға артқы жағымен қағысты. Ол кездегі ережелерге сәйкес, старттық желідегі орындар жарысты бастаған автокөлікте көрсетілген ең жылдам уақыт бойынша анықталды. «Matra» автокөлігін уақыт ішінде жөндеу мүмкін болмағандықтан және Стюарт командаласының автокөлігін басқаруға мәжбүр болғандықтан, төрешілер Стюарттың сол автокөлікте көрсеткен ең жылдам уақытын қабылдап, оны екінші орынға қойды. Стартта Риндт аздап алға шықты, ал екі қарсыласы қашықтыққа бойымен жүзіп кетті. Алтыншы орыннан старт алған Джон Суртиз үшінші орынға көтерілді, бірақ оның аспасы бірінші айналым аяқталғанға дейін бұзылып, Хулмге орын берді. Стюарт 6-шы айналымда көш бастады, бірақ 16-шы айналымда Бельтузды кездестіргенде, ол жетекшілікті қайтаруға мәжбүр болды, ол «MS84» автокөлігінде өзінің орнын табуға тырысып жатқан еді. Хулм ақаулы тұтандыру жүйесіне байланысты жарыстан шықты, соның салдарынан Брюс Макларен алға шықты, бірақ Джеки Иккс оны басып өтті. 62-ші айналымда Риндттің артқы қанаты құлап, ол пит-стопқа кіруге мәжбүр болды. Бұл Стюартқа алты жарыстағы бесінші жеңісін сыйлады, ол Иккс пен Маклареннен алда болды. Риндт төртінші орынды иеленді. Германия Гран-приіне 12 «Формула-2» автокөлігі қосылды, олардың бірі Герхард Миттер жаттығу кезінде қайғылы қаза тапты. «Формула-1» желісінде Иккс жылдың бірінші «поул» позициясын жеңіп алды, Стюарт пен Риндттің алдында, ал бельгиялық жақсы старт алды. Америка Құрама Штаттарынан келген Марио Андретти төрт дөңгелекті «Lotus» автокөлігін одан әрі дамыту үшін бірінші айналымда баяулады және Вик Элфордтың оған соқтығысып, ағаштарға ұшып бара жатқанын көрді. «McLaren» командасының жүргізушісі қолын үш жерден сындырып алды. Осы уақытта Иккс төртінші орынға түсіп, екінші орынға қайта оралды. Ол жақындап, көшбасшылар екі айналым бойы бір-біріне жақын болды. Иккс тежеу кезінде батыл шабуыл жасады, бірақ тұйықталды, ал Стюарт жеңіске жетті. 6-шы айналымда «Brabham» автокөлігі сенімді түрде көш бастады және жаңа айналым рекордын орнатты. Ол чемпионат жетекшісінен бір минут артықшылықпен жеңіске жетті. Брюс Макларен мен Грэм Хилл үшінші және төртінші орындарды иеленді. Иккс турнир кестесінде екінші орынға көтерілді, бірақ Стюартқа осыншалықты қашықтықта болды, егер шотландтық жарысты жеңіп алса, чемпионат Италия Гран-приінде шешілетін болады. Іріктеу кезінде ол Риндт пен Хулмнен кейін үшінші орыннан аспады, бірақ жаңа зеландиялықты стартта, ал австриялықты бірінші айналымда басып өтті. Иккс май қысымы төмендегенде пит-стопқа кіруге мәжбүр болды. Алдыңғы үш жүргізуші бірнеше рет орын алмастырды, ал арттағы бесеулік жүргізушілер де шайқасқа қосылды. Хилл тоғызыншы орыннан старт алды, бірақ жарыстың соңына қарай Стюартқа жетекшілікке таласты, бірақ жарыс аяқталуға төрт айналым қалғанда оның жетекші білігі сынды. Кем дегенде он төрт көшбасшы алмасып, қалған ұпай алатын орындарда одан да көп алмасу болғаннан кейін, жарыстың соңғы бұрышында Стюарттың командаласы Бельтуз соңғы әрекет жасады. Ол тым жылдам жүгіріп, жолдан шығып кетті, бірақ Риндтке кедергі келтірді, бұл да жақсы нәтиже болды. Төрттік бір-бірінен 0,19 секундқа кетіп аяқтады, ал Стюарт Риндт, Бельтуз және Маклареннен алда жеңіске жетті. Иккс жарыс аяқталуға үш айналым қалғанда жанармай бітіп қалды. Маусымдағы алтыншы жеңісі Джеки Стюартқа («Matra») Жүргзушілер чемпионатында жеңіске жете алмайтын ең жоғары ұпай жинады. Ол 60 ұпаймен көш бастады, ал Брюс Макларен («McLaren») 24 ұпаймен және Джеки Иккс («Brabham») 22 ұпаймен екінші және үшінші орындарда болды. «Matra» командасы да 60 ұпаймен «Өндірушілер кубогын» жеңіп алуға жеткілікті ұпай жинады, ал «Lotus» 34 ұпаймен және «Brabham» 30 ұпаймен екінші және үшінші орындарда болды.

9-11 кезеңдер

Жарыстың үш дүркін әлем чемпионы Джек Брэбхэм маусым айында сынақ кезінде жарақаттанғаннан кейін Канада Гран-приіне қайта оралды. Ол осы маусымды аяқтап, содан кейін зейнеткерлікке шықты, сонымен қатар Brabham командасының үлесін негізін қалаушы Рон Тауранакқа сатты. Жарыс кезінде кем дегенде үш пилот Моспорттың сылғақ құмды бетінде айналып немесе қақтығысқа түсті, бірақ Джеки Иккс бәсекелестерінен бес ондыққа озып, поул-позицияны жеңіп алды. Дегенмен, бірінші бұрышта Жохен Риндт көшбасшы болды, ал жаңадан жеңімпаз атанған Джеки Стюарт 6-шы айналымда оны басып өтті. Командалық жарыста Жан-Пьер Белтуза жергілікті пилот Ал Пизбен соқтығысты, осыған дейін жарыстың төрттен бір бөлігі өткен кезде ол айналымнан қалып қойған еді. Содан кейін канадалық пилот «өте баяу жүргені үшін» дисквалификацияланды, мұндай жағдай бұрын ешқашан болған емес. 33-ші айналымда Иккс Стюартты басып өтті, бірақ олардың доңғалақтары соқтығысып, екеуі де айналып кетті. Стюарт орға түсіп, қозғалтқышы тоқтап қалды, бірақ Иккс күтпеген жеңіске қол жеткізе алды. Джек Брэбхэм екінші орынды иеленді, австралиялық пилоттың осы жылы алғашқы және жалғыз подиумы. Риндт үшінші орында болды. Джонни Сервоз-Гавин алтыншы орынды алды, төрт доңғалақты Формула-1 көлігінде бірінші және жалғыз чемпионат ұпайын жинады. АҚШ Гран-приі чемпионаттың шешуші кезеңі болды, онда Риндт Хюльме мен Стюарттан озып, осы жылғы бесінші поул-позициясын жеңіп алды. Иккс жаттығу кезінде трассадан шығып, шашын көтеріп, сегізінші орында старт алды. Старт берілгеннен кейін Риндт пен Стюарт көшбасшылардың алдына шықты, ал шотландтық пилот 12-ші айналымда көшбасшы болды, австриялық пилот кішкентай қателік жасады. Дегенмен, Риндт қысымды жалғастырып, 21-ші айналымда қайтадан алға шықты, екеуі де бәсекелестерінен жарты айналымға озып кеткен еді. 36-шы айналымда Стюарттың қозғалтқышында май ағып, ол жарыстан шығуға мәжбүр болды, бұл Риндтке карьерасында жеті рет подиумға шыққаннан кейін алғашқы жеңісін сыйлады. 1968 жылғы F1 чемпионатының чемпионы Грэм Хилл доңғалағы жарылып, трассадан шығып кетті. Оның көлігі банкетке соқтығысып, аударылып, оны күшпен машинадан шығарды. Хилл екі аяғын сындырып алды. Иккс та жарыстан шыққандықтан, подиумда басқа пилоттарға орын ашылды: Пирс Курейдж Фрэнк Уильямс Racing Cars жүргізген Brabham командасында екінші орын алды, ал 1964 жылғы F1 чемпионы Джон Суртис BRM үшін үшінші орын алды. Мексика Гран-приіне іріктеу кезінде Джек Брэбхэм жаңа трасса рекордымен поул-позицияны жеңіп алды. Австралиялық пилот өзінің соңғы жарысына қадам басқанда, жылдамдығын жоғалтпады, бұрынғы рекордты бір секундтан астам айырмамен жеңді. Иккс пен Стюарт алдыңғы қатардан оның қасында старт алды, ал шотландтық пилот екінші айналымда Иккс басып өткенге дейін көшбасшы болды. Содан кейін Стюарт сәл артқа шегінді, ал төртінші орында старт алған Хюльм жағдайға сай әрекет етті. 10-шы айналымда Макларен Брэбхэмды басып өтіп, алға шықты. Иккс жарыс барысында екі рет жеңіске жетуге тырысты, бірақ жаңа зеландиялық пилотты 2,5 секундқа артта қалдырып, оны басып өте алмады. Джек Брэбхэм үшінші, Стюарт төртінші орынды иеленді. Джеки Стюарт (Matra) 63 ұпаймен пилоттар чемпионатында бірінші орынды жеңіп алды, Жаки Иккс (Brabham) 37 ұпаймен екінші, ал Брюс Макларен (McLaren) 26 ұпаймен үшінші орынды иеленді. Өндірушілер кубогында Matra 66 ұпаймен жеңіске жетті, Brabham 49 ұпаймен екінші, ал Lotus 47 ұпаймен үшінші орынды иеленді.

Жүргізушілер чемпионатының турнирлік кестесі

Әр Гран-приде алғашқы алты орынға 9–6–4–3–2–1 жүйесімен ұпайлар берілді. Бірақ Әлем Чемпионатына тек алғашқы алты жарыстың ең жақсы бес нәтижесі және соңғы бес жарыстың ең жақсы төрт нәтижесі ғана есептелді. Поз. Жүргізуші RSA ESP MON NED FRA GBR GER ITA CAN USA MEX Ұпай. 1 Jackie Stewart 1 1 Шығ. 1 1 1 2 1 Шығ. Шығ. 4 63 2 Jacky Ickx Шығ. 6 Шығ. 5 3 2 1 10 1 Шығ. 2 37 3 Bruce McLaren 5 2 5 Шығ. 4 3 3 4 5 Шығ. Шығ. 26 4 Jochen Rindt Шығ. Шығ. Шығ. Шығ. 4 Шығ. 2 3 1 Шығ. 2 22 5 Jean Pierre Beltoise 6 3 Шығ. 8 2 9 12 3 4 Шығ. 5 21 6 Denny Hulme 3 4 6 4 8 Шығ. Шығ. 7 Шығ. Шығ. 1 20 7 Graham Hill 2 Шығ. 1 7 6 7 4 9 Шығ. Шығ. 19 8 Piers Courage Шығ. 2 Шығ. Шығ. 5 Шығ. 5 Шығ. 2 10 16 9 Jo Siffert 4 Шығ. 3 2 9 8 11 8 Шығ. Шығ. Шығ. 15 10 Jack Brabham Шығ. Шығ. Шығ. 6 Шығ. 2 4 3 14 11 John Surtees Шығ. 5 Шығ. 9 Шығ. Шығ. Шығ. 3 Шығ. 6 12 Chris Amon Шығ. Шығ. Шығ. 3 Шығ. Шығ. 4 13 Richard Attwood 4 6 1 14 Vic Elford 7 10 5 6 Шығ. 3 15 Pedro Rodríguez Шығ. Шығ. Шығ. Шығ. 6 Шығ. 5 7 3 16 Silvio Moser Шығ. Шығ. 7 Шығ. Шығ. 6 11 1 17 Jackie Oliver 7 Шығ. Шығ. Шығ. Шығ. Шығ. Шығ. 6 1 18 Johnny Servoz Gavin Шығ. 1 6 Шығ. 8 1 — Sam Tingle 8 0 — Pete Lovely 7 Шығ. 9 0 — John Miles Шығ. 10 Шығ. Шығ. Шығ. 0 — Bill Brack Шығ. 0 — Mario Andretti Шығ. Шығ. Шығ. 0 — Jo Bonnier Шығ. Шығ. 0 — George Eaton Шығ. Шығ. 0 — Peter de Klerk Шығ. 0 — Basil van Rooyen Шығ. 0 — John Love Шығ. 0 — Derek Bell Шығ. 0 — John Cordts Шығ. 0 — Al Pease Шығ. 0 — Ernesto Brambilla Шығ. 0 Жүргізушілер Формула-2 машиналарымен жүргендіктен Формула-1 ұпайларына үміткер емес. Формула-2 машиналары Германия Гран-приінде бесінші және оныншы орындарды иеленді, бірақ осы машиналарын жүргізген жүргізушілер чемпионат үшін ұпай жинамады. Бесінші және алтыншы ұпайлар жарыстың он бірінші және он екінші орындарында тұрған Сифферт пен Белтозаға берілді.

F1 құрастырушылар арасындағы халықаралық кубок

Нүктелер әр раундта 9–6–4–3–2–1 жүйесі бойынша алғашқы алты финишерге берілді, бірақ әр өндірушінің ең жоғары нәтиже көрсеткен машинасы ғана ұпай жинауға құқылы болды. Алғашқы алты раундтың ең жақсы бес нәтижесі және соңғы бес раундтың ең жақсы төрт нәтижесі есепке алынды. Поз. Өндіруші RSA ESP MON NED FRA GBR GER ITA CAN USA MEX Ұп. 1 Matra Ford 1 1 Шығ. 1 1 1 2 1 4 Н/Қ 4 66 2 Brabham Ford Шығ. 6 2 5 3 2 1 (5) 1 2 2 49 (51) 3 Lotus Ford 2 Шығ. 1 2 6 4 4 2 3 1 9 47 4 McLaren Ford 3 2 (5) 4 4 3 3 4 5 Шығ. 1 38 (40) 5 BRM 7 5 Шығ. 9 Шығ. Шығ. Н/Қ Н/Қ 3 6 7 6 Ferrari Шығ. Шығ. Шығ. 3 Шығ. Шығ. 6 Шығ. 5 7 7 — Cooper Maserati 7 WD 0 — Brabham Repco 8 0 — Brabham Climax Шығ. 0 — Eagle Climax ДСҚ 0 Поз. Өндіруші RSA ESP MON NED FRA GBR GER ITA CAN USA MEX Ұп. Ерекшеленген нәтижелер чемпионат есебіне қосылды.