Кіріспе

1961 жылғы Формула-1 маусымы – FIA Формула-1 автожарыстарының 15-ші маусымы. Онда 12-ші Жүргізушілер әлем чемпионаты, 4-ші Халықаралық F1 Құрылысшылар кубогы және көптеген чемпионатқа кірмейтін Формула-1 жарыстары өтті. Әлем чемпионаты 1961 жылдың 14 мамыры мен 8 қазаны аралығында сегіз жарысқа бөлінді. «Феррари» командасының жүргізушісі Фил Хилл бірінші және жалғыз жүргізушілер чемпионатында жеңіске жетті, бірақ оның командаласы және қарсыласы Вольфганг фон Трипс Италия Гран-приі кезінде, маусымның алдынан соңғы жарысында қаза тапты. Хилл Америкада туған алғашқы чемпион атанды (қазірге дейін жалғыз, себебі 1978 жылғы F1 чемпионатының чемпионы Марио Андретти Италияда дүниеге келген). «Феррари» құрылысшылар чемпионатында тұңғыш рет жеңіске жетті. Жаңа ережелер бойынша, 1957 жылдан 1960 жылға дейін қолданылған Формула-2 қозғалтқыштарының ережелері қабылданып, табиғи аспирациялық қозғалтқыштарға ғана рұқсат берілді. Англия командалары бойкот жасаймыз деп қорқытты, себебі өзгеріс маусым басталар алдында ғана хабарланды, бірақ наразылықтар тоқтатылды. «Феррари» басшылығы да қарсы болды, бірақ компания алғашқы орталық моторлы машинасын, аңызға айналған 156 «Акула» моделін жасап, сегіз чемпионаттың бесеуінде жеңіске жетті. Вольфганг фон Трипстен басқа, осы жылы тағы екі F1 жүргізушісі қаза тапты: итальяндық Джулио Кабянка Модена автодромындағы сынақ кезінде және британдық Шейн Саммерс чемпионатқа кірмейтін Silver City Trophy жарысында.

Командалар мен жүргізушілер

Келесі командалар мен жүргізушілер 1961 жылғы FIA әлем чемпионатында бақ сынасты. Барлық командалар Dunlop компаниясымен жабдықталған шиналарды пайдаланды.

Porsche System Engineering Porsche 787718/2 Porsche 547/3 1.5 F4 Йо Бонниер Барлық кезеңдер Дэн Гёрни Барлық кезеңдер Ханс Геррман 1, 6

Scuderia Colonia Lotus Climax 18 Climax FPF 1.5 L4 Майкл Мэй 1, 4, 6 Вольфганг Зайдель 3, 5–7

Equipe Nationale Belge Emeryson Maserati 61 Maserati Tipo 6 1.5 L4 Оливье Гендебиен 1 Люсьен Бьянки 1 Lotus Climax 18 Climax FPF 1.5 L4 3 Вилли Майрес 3 Emeryson Climax 61 Андре Пилетт 7

Camoradi International Cooper Climax T53 Climax FPF 1.5 L4 Мастен Грегори 1–5 Иэн Бургесс 6 Lotus Climax 18 2–5

Owen Racing Organisation BRM Climax P48/57 Climax FPF 1.5 L4 Тони Брукс Барлық кезеңдер Грэм Хилл Барлық кезеңдер

R. R. C. Walker Racing Team Lotus Climax 1818/2121 Climax FPF 1.5 L4 Стирлинг Мосс Барлық кезеңдер

Ferguson Climax P99 5 Джек Фэрман 5

Yeoman Credit Racing Team Cooper Climax T53 Climax FPF 1.5 L4 Джон Сёртис Барлық кезеңдер Рой Сальвадори 4–8

Cooper Car Company Cooper Climax T55T58 Climax FPF 1.5 L4Climax FWMV 1.5 V8 Джек Брабам Барлық кезеңдер Брюс Макларен Барлық кезеңдер

Team Lotus Lotus Climax 211818/21 Climax FPF 1.5 L4 Джим Кларк Барлық кезеңдер Иннес Айрленд 1, 3–8 Тревор Тейлор 2 Вилли Майрес 4

UDT Laystall Racing Team Lotus Climax 1818/21 Climax FPF 1.5 L4 Клифф Эллисон 1, 3 Генри Тейлор 1, 3–5, 7 Люсьен Бьянки 4–5 Хуан Мануэль Бордеу 4 Мастен Грегори 7–8 Оливье Гендебиен 8

Scuderia Ferrari SpA SEFAC Ferrari 156 Ferrari 178 1.5 V6Ferrari 188 1.5 V6 Ричи Гинтер 1–7 Фил Хилл 1–7 Вольфганг фон Трипс 1–7 Оливье Гендебиен 3 Вилли Майрес 6 Рикардо Родригес 7

Scuderia Serenissima Cooper Maserati T51 Maserati Tipo 6 1.5 L4 Морис Тринтьян 1, 3–4, 6–7 De Tomaso OSCA F1 OSCA 372 1.5 L4 Джорджо Скарлатти 4 De Tomaso Alfa Romeo Alfa Romeo Giulietta 1.5 L4 Нино Ваккарелла 7

Ecurie Maarsbergen Porsche 718 Porsche 547/3 1.5 F4 Карел Годин де Бофор 2–7 Ханс Геррман 2

H&L Motors Cooper Climax T53 Climax FPF 1.5 L4 Джэки Льюис 3–7 Тони Марш Lotus Climax 18 Climax FPF 1.5 L4 Тони Марш 3, 5–6

Scuderia Centro Sud Cooper Maserati T53T51 Maserati Tipo 6 1.5 L4 Лоренцо Бандини 3, 5–7 Массимо Натили 5, 7 Бернард Колломб Cooper Climax T53 Climax FPF 1.5 L4 Бернард Колломб 4, 6 Тим Парнелл Lotus Climax 18 Climax FPF 1.5 L4 Тим Парнелл 5, 7 Герри Эшмор Lotus Climax 18 Climax FPF 1.5 L4 Герри Эшмор 5–7 Луизе Брайден Браун Lotus Climax 18 Climax FPF 1.5 L4 Тони Маггс 5–6

Gilby Engineering Gilby Climax 61 Climax FPF 1.5 L4 Кит Грин 5

FISA Ferrari 156 Ferrari 178 1.5 V6 Джанкарло Багетти 4

Scuderia Sant'Ambroeus Ferrari 156 Ferrari 178 1.5 V6 Джанкарло Багетти 5, 7

J. B. Naylor JBW Climax 59 Climax FPF 1.5 L4 Брайан Нейлор 7

Fred Tuck Cars Cooper Climax T45 Climax FPF 1.5 L4 Джек Фэрман 7

Scuderia Settecolli De Tomaso OSCA F1 OSCA 372 1.5 L4 Роберто Липпи 7

Isobele de Tomaso De Tomaso Alfa Romeo F1 Alfa Romeo Giulietta 1.5 L4 Роберто Буссинелло 7

Pescara Racing Team Cooper Maserati T45 Maserati Tipo 6 1.5 L4 Ренато Пирокки 7

Gaetano Starrabba Lotus Maserati 18 Maserati Tipo 6 1.5 L4 Гаэтано Старрабба 7

Hap Sharp Cooper Climax T53 Climax FPF 1.5 L4 Хеп Шарп 8

John M. Wyatt III Cooper Climax T53 Climax FPF 1.5 L4 Роджер Пенске 8

J. Wheeler Autosport Lotus Climax 18/21 Climax FPF 1.5 L4 Питер Райан 8

Jim Hall Lotus Climax 18 Climax FPF 1.5 L4 Джим Холл 8

J. Frank Harrison Lotus Climax 18 Climax FPF 1.5 L4 Ллойд Руби 8

Momo Corporation Cooper Climax T53 Climax FPF 1.5 L4 Уолт Хансген 8

Команда мен жүргізушілердің ауысуы

Porsche толық маусымда дебют жасады, Джо Бонниер мен Дэн Гурни басқарған екі машинамен. Екеуі де бұрын BRM үшін жүргізгендіктен, британдықтар болашақ чемпион Грэм Хиллмен серіктес болу үшін Тони Бруксты шақырды. BRM бұрынғы жылдары өз қозғалтқыштарын жасап келген, бірақ биылғы ереже өзгерістеріне дайын болмады, сондықтан олар Coventry Climax қозғалтқышын сатып алды. Бұл қозғалтқыш Team Lotus және Cooper командалары қолданғанмен, нәтижелері орташа болды. Джон Суртис Lotus командасынан Рег Парнеллдің жеке командасына көшті, Брукс бос қалған орнын толтырды. Lotus Суртисті алмастырмады және операцияларын екі машинаға дейін қысқартты. Aston Martin де, Vanwall да 1960 жылғы F1 маусымында бір ғана жарысқа қатысып, осы жылға дейін F1 жобаларын тоқтатты. Maserati 1958 жылғы F1 маусымынан кейін өзінің заводтық командасын кері тартып алды, бірақ жеке командалар 1948 жылдан бергі аңызға айналған 250F шассиін пайдалана берді. Бірақ осы жылдан бастап Maserati тек қозғалтқыштармен ғана қамтамасыз ететін болды.

Маусым ортасындағы өзгерістер

Lotus жүргізушісі Иннес Ирландия Монако Гран-присінде ауыр жарақат алғандықтан, Голландия Гран-присінде оны Тревор Тейлор алмастырды. Тейлор 1962 жылғы F1 маусымында Ирландияның орнына жұмысқа алынды. Өткен жылғы Монако Гран-присіндегі апаттан кейін, BRP жүргізушісі Клифф Эллисон Бельгия Гран-присіне дайындық кезінде тағы да ауруханаға түсті. Ол екі тізесін сындырып, жамбас сүйегін жарақат алды, көлігі жолдан шығып, далада аударылып кеткен кезде. Оның орнын Люсьен Бьянки мен Мастен Григори басты. Олардың командаласы Генри Тейлор Британ Гран-присінде ауыр апатқа ұшырады, содан кейін ол бір орындық жарыстан бас тартып, ралли спортына көшті. Оның орнына Оливье Гендебиен келді. Ferrari жүргізушісі Вольфганг фон Трипс Италия Гран-присінде Джим Кларкпен соқтығысты. Оның машинасы жолдан шығып, оны сыртқа лақтырып, он бес көрерменнің қазасына себеп болды. Ferrari команданы күнтізбедегі соңғы жарыстан шығарды, бірақ екі чемпионатты да жеңіп алды.

Күнтізбелік өзгерістер

Марокко Гран-приі бастапқыда 29 қазанда маусымның соңғы жарысы ретінде жоспарланған, бірақ қаржылық себептермен үшінші жыл қатарынан өткізілмеді. Аргентина Гран-приі Хуан Мануэль Фангионың 1958 жылғы F1 маусымында және Хосе Фройлан Гонсалестің 1960 жылғы F1 маусымында зейнеткерлікке шығуынан кейін аргентиналық жанкүйерлер саны азайды, сондай-ақ Аргентина президенті Хуан Перонның 1955 жылы елден қуылғаннан кейін үкіметтің тұрақсыз жағдайы қауіпсіздікке қатысты алаңдатушылық тудырды. Португалия Гран-приі күнтізбеден шығарылды. Ұлыбритания Гран-приі екі трасса арасындағы жарыстарды кезегімен өткізу келісіміне сәйкес Сильверстоуннан Айнтриге көшірілді. Германия Гран-приі 1959 жылғы F1 маусымының жарысы AVUS трассасында өткеннен кейін және 1960 жылғы F1 маусымының жарысы Формула 2 жарысы ретінде өткеннен кейін Нюрбургрингке қайта оралды. Жарысқа алты апта қалғанда, АҚШ Гран-приі көрермендердің аздығы және Уоткинс Гленнің ұйымдастырушыларынан төленетін сыйлық ақшасының жетіспеуіне байланысты Риверсайд халықаралық жарыс жолынан Уоткинс Гленге көшірілуі шешілді.

Техникалық регламенттер

Формула 1, 1957 жылдан 1960 жылға дейін қолданылған Формула 2 қозғалтқышы ережелерін тиімді қабылдады, қозғалтқыштың максималды сыйымдылығын төмендетіп, тек табиғи аспирациялық қозғалтқыштарға ғана рұқсат берді. Сонымен қатар:

Стартта Гинтер Кларк пен Моссты оқсып өтті, бірақ Кларк жақын арада жанармай сорғысының ақауларына тап болды, сол себепті Джо Бонье мен Дэн Гурни өздерінің Porsche көліктерінде үшінші және төртінші орындарға ие болды. 14-ші айналымда Мосс пен Бонье Гинтерден оқсып өтті, ал 10 айналымнан кейін Фил Хилл Гинтер мен Боньеден оқсып өтіп екінші орынға көтерілді, бірақ ол өзінің жарқын мансабының ең ұлы жарыстарының біріне қатысқан Моссты жете алмады. Дегенмен, бір өндіруші тек ең жоғары көрсеткен көлігі үшін ғана ұпай алды және сегіз жарыстың ең жақсы бес нәтижесі ғана есепке алынды. Орын. Өндіруші MON NED BEL FRA GBR GER ITA USA Ұп. 1 Ferrari (2) 1 1 1 1 (2) 1 WD 40 (52) 2 Lotus Climax 1 3 8 3 10 1 10 1 32 3 Porsche 5 10 (6) 2 5 7 2 22 (23) 4 Cooper Climax (6) (6) 5 5 4 (5) 3 4 14 (18) 5 BRM Climax 13 8 13 6 9 Ret 5 3 7 — Cooper Maserati 7 Ret 13 12 Ret 8 0 — Gilby Climax 15 0 — Ferguson Climax DSQ 0 — De Tomaso OSCA Ret Ret 0 — Lotus Maserati Ret 0 — De Tomaso Alfa Romeo WD Ret 0 — JBW Climax WD Ret 0 — Emeryson Maserati DNQ WD 0 — Emeryson Climax DNQ 0 Орын. Өндіруші MON NED BEL FRA GBR GER ITA USA Ұп.

Чемпионат үшін ең жақсы бес нәтиже ғана саналады. Қашаумен жазылған сандар – чемпионат ұпайлары; жақшамен жазылған сандар – жалпы жинаған ұпайлар. Ерекшеленген нәтижелер чемпионаттың жалпы есебіне қосылады.