Кіріспе

Энтони Джон Кларк OBE FRSE (18 қыркүйек 1951 – 12 тамыз 2004) – ағылшын молекулалық биологы, шаруашылық жануарларына молекулалық технологияны қолдануды бастаушылардың бірі. 2002 жылдан 2004 жылға дейін Рослин институтының директоры қызметін атқарды.

Өмірбаян

Блэкпулде туған Кларктың отбасы Линкольнширге көшіп, ол Бартон грамматикалық мектебінде білім алды. Кембридж университетінің құрамдас бөлігі – Крайст колледжінде табиғат ғылымдары бойынша диплом алды. Содан кейін ол Батыс Онтарио университетінде магистр дәрежесін аяқтады, оның диссертациясы балшық құрттарының дамуын реттеу туралы болды. Оның спутниктік ДНК тақырыбындағы докторлық диссертациясы Эдинбургтегі Медициналық зерттеулер кеңесінің (MRC) бөлімшесінде жүргізілді.

Мансап

Докторлық дәрежесін алғаннан кейін Кларк Джон Бишоптың командасына қосылды, Эдинбург университетінің Genetics институтында егезқұйрықтардың бауыр гендерін зерттеді. 1985 жылы ол Жануарларды асылдандыру ғылыми-зерттеу ұйымына (кейіннен Рослин институты) тағайындалды, онда ол адам ақуыздарымен сүт беретін қой өндіру үшін генетикалық модификация бойынша жұмыс істей бастады. Ол бес жыл ішінде сәттілікке жетті. 1990 жылы туған Трейси – сүтінің әр литріне 35 грамм альфа-1 антитрипсин (кистоздық фиброзды емдеуде қолданылады) қосып, адам ақуызын көп мөлшерде өндірген алғашқы қой болды. 1990 жылдары Кларк ірі жануарларда трансгендік техникаларды жетілдіруді жалғастырды. Әріптестерімен бірге ол приондық протеин генінен айырылған қой өндірді, бұл ірі жануарда алғаш рет осылай жасалды. Кларктың жұмысы Рослинде Иан Вилмуттың командасына ересек қойдың ДНК-сын ұрықтанбаған жұмыртқа жасушасына трансплантациялау арқылы Dolly (1996) қойын клондауға мүмкіндік берді. 1997 жылы ғылымға қосқан үлесі үшін OBE орденімен марапатталды.