Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын дәрігері және антропологы (1786–1848)
English physician and anthropologist (1786–1848)
Джеймс Коулз Причард (11 ақпан 1786 – 23 желтоқсан 1848) – физикалық антропология және психиатрия саласындағы кең қызығушылықтары бар британдық дәрігер және этнолог. Оның ықпалды "Адамзаттың физикалық тарихына қатысты зерттеулері" эволюция тақырыбына тоқталды. 1845 жылдан бастап Причард есілдік медициналық комиссар қызметін атқарды. Ол сонымен қатар "қарттық деменциясы" терминін енгізді.
James Cowles Prichard (11 February 1786 – 23 December 1848) was a British physician and ethnologist with broad interests in physical anthropology and psychiatry. His influential Researches into the Physical History of Mankind touched upon the subject of evolution. From 1845, Prichard served as a Medical Commissioner in Lunacy. He also introduced the term "senile dementia".
Өмір
Причард Росс-он-Уай, Херефордшир округында дүниеге келген. Оның ата-анасы Томас және Мэри Причард квакерлер болған: анасы Уэльстен, ал әкесі Пенсильванияға эмиграциялаған ағылшын отбасынан еді. Росс-он-Уайда туылғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, Причардтың ата-анасы Бристольге көшіп, әкесі Харфорд, Партридж және Коулс квакерлік темір зауытында жұмыс істеді. 1800 жылы әкесі зейнеткерлікке шыққаннан кейін Росс-он-Уайға оралды. Бала кезінде Причард негізінен үйде, ұстаздар мен әкесінен түрлі пәндерді, соның ішінде қазіргі заманғы тілдер мен жалпы әдебиетті оқыды. Әкесінің темір зауытына қосылуын қаламаған Причард медициналық мансапты таңдады. Алайда, квакер болғандықтан Корольдік дәрігерлер колледжіне мүше бола алмады. Сондықтан ол Бристольдік квакер акушер-гинеколог д-р Томас Поулдан тәлім алып, дәріханашылар мен хирургтар қатарына кіретін шәкірттікке түсті. Одан кейін басқа квакер дәрігерлерінен және Лондондағы Сент-Томас ауруханасынан тәлім алды. 1805 жылы ол Эдинбург университетінің медицина факультетіне қабылданды, онда діни көзқарасы кедергі болмады. Шотландтың медицина мектептері де жоғары бағаланды, өйткені бұл мектептер бұрынғы ғасырдағы ағартушылыққа зор үлес қосты. Ол Эдинбургте медицина докторы атағын алды, ал 1808 жылғы докторлық диссертациясы – оның өмірінің маңызды сұрағына жасаған алғашқы қадамы: адам түрлері мен нәсілдердің шығу тегі. Кейін ол Кембридждегі Тринити колледжінде бір жыл оқыды, содан кейін маңызды жеке оқиға болды: ол Достар қоғамын тастап, Англия шіркеуіне қосылды. Одан кейін Оксфордтағы Сент-Джон колледжіне ауысты, соңынан Оксфордтағы Тринити колледжіне еркін тыңдаушы ретінде қабылданды, бірақ екі университеттің де түлегі болған жоқ. 1845 жылы ол бұрын Метрополитен комиссарларының бірі болған, ақыл-есті жоғалғандар жөніндегі үш медициналық комиссардың бірі болып тағайындалды және Лондонға көшіп барды. Ол үш жылдан кейін ревматизм қызуынан қайтыс болды. Қайтыс болған кезде ол Этнологиялық қоғамның президенті және Корольдік қоғамның мүшесі болды.
Prichard was born in Ross on Wye, Herefordshire. His parents Thomas and Mary Prichard were Quakers: his mother was Welsh, and his father was of an English family who had emigrated to Pennsylvania Within a few years of his birth in Ross, Prichard's parents moved to Bristol, where his father now worked in the Quaker ironworks of Harford, Partridge and Cowles. Upon his father's retirement in 1800 he returned to Ross. As a child Prichard was educated mainly at home by tutors and his father, in a range of subjects, including modern languages and general literature. Rejecting his father's wish that he should join the ironworks, Prichard decided upon a medical career. Here he faced the difficulty that as a Quaker he could not become a member of the Royal College of Physicians. Therefore, he started on apprenticeships that led to the ranks of apothecaries and surgeons, first studying under the Quaker obstetrician Dr Thomas Pole of Bristol. Apprenticeships followed to other Quaker physicians, and to St Thomas' Hospital in London. In 1805, he entered medical school at Edinburgh University, where his religious affiliation was no bar. Also, the Scottish medical schools were held in esteem, having contributed greatly to the Enlightenment of the previous century. He took his M. D. at Edinburgh, his doctoral thesis of 1808 being his first attempt at the great question of his life: the origin of human varieties and races. Later, he read for a year at Trinity College, Cambridge, after which came a significant personal event: he left the Society of Friends to join the established Church of England. He next moved to St John's College, Oxford, afterwards entering as a gentleman commoner at Trinity College, Oxford, but taking no degree in either university. In 1845 he was made one of the three medical Commissioners in Lunacy, having previously been one of the Metropolitan Commissioners, and moved to London. He died there three years later of rheumatic fever. At the time of his death he was president of the Ethnological Society and a Fellow of the Royal Society.
Жұмыс
1813 жылы ол 1808 жылғы диссертациясындағыдай тақырыпта екі томдық "Адамның физикалық тарихына қатысты зерттеулер" еңбегін жариялады. Кітап 1836–1847 жылдарғы үшінші басылымында бес томға дейін ұлғайды. Екіншіден төртінші басылымдар "Адамзаттың физикалық тарихына қатысты зерттеулер" деген атпен жарық көрді. Төртінші басылым да бес томдық болды. Еңбектің басты қорытындысы – адамзаттың бірлігі, кейіннен оны тұрақты түрлерге немесе нәсілдерге бөлген факторлардың әсерінен қалыптасқан. Бұл еңбек Иоганн Фридрих Блюменбахқа арналған, оның бес нәсілдік жіктемесі қабылданған. Причард Блюменбах және оның ізімен келген ғалымдардан барлық қолжетімді белгілерді жинақтап зерттеу қажеттігімен ерекшеленді.
In 1813 he published his Researches into the Physical History of Man, in two volumes, on essentially the same themes as his dissertation in 1808. The book grew until the third edition of 1836–1847 occupied five volumes. The second to the fourth editions were published under the title Researches into the Physical History of Mankind. The fourth edition was also in five volumes. The central conclusion of the work is the unity of the human species, which has been acted upon by causes which have since divided it into permanent varieties or races. The work is dedicated to Johann Friedrich Blumenbach, whose five races of man are adopted. Prichard differed from Blumenbach and other predecessors by the principle that people should be studied by combining all available characters.
Антропология
Причард этнология мен антропологияның алғашқы кезеңдерінде ықпалды болды. Ол келт тілдерінің славян, неміс және пеласгия (грек және латын) тілдерімен тілдік байланыста екенін, осылайша индоевропа тілдерінің төртінші еуропалық тармағын құрайтынын мәлімдеді. Оның кельт тіліндегі сөздерді санскрит тіліндегі сөздермен салыстырған трактаты 1831 жылы «Келт халықтарының шығыс тегі» деген атпен жарық көрді. Адольф Пикте жазған, оның атын шығарған мақаласы Причардтың бұрынғы зерттеулерінен тәуелсіз жарияланды. 1843 жылы Причард «Адамның табиғи тарихы» атты еңбегін жариялады, онда ол адамның ерекше бірлігіне сенімділігін қайта айтып, барлық нәсілдердегі ортақ рухани және ақыл-ой қасиеттерін атап өтті. Причард аборигендерді қорғау қоғамының алғашқы мүшесі болды.
Prichard was influential in the early days of ethnology and anthropology. He stated that the Celtic languages are allied by language with the Slavonian, German and Pelasgian (Greek and Latin), thus forming a fourth European branch of Indo European languages. His treatise containing Celtic compared with Sanskrit words appeared in 1831 under the title Eastern Origin of the Celtic Nations. An essay by Adolphe Pictet, which made its author's reputation, was published independently of the earlier investigations of Prichard. In 1843 Prichard published his Natural History of Man, in which he reiterated his belief in the specific unity of man, pointing out that the same inward and mental nature can be recognized in all the races. Prichard was an early member of the Aborigines' Protection Society.
Психиатрия
Медицинада ол қазіргі психиатрия саласына маманданған. 1822 жылы ол «Жүйке жүйесінің аурулары туралы трактат» (1-бөлім), ал 1835 жылы «Ақыл-естің бұзылуы және санаға әсер ететін басқа да аурулар туралы» трактат жариялады, онда ол «моральдық ақыл-естің бұзылуы» деп аталатын жеке психикалық аурудың бар екендігі туралы теорияны ұсынды. Причардтың еңбегі ағылшын тіліндегі ересектердегі деменцияның алғашқы анықтамасы болды. Сондай-ақ, Причардқа неміс романтизмінің психиатриялық мектебінің соматикалық бағытының әсер еткені айтылады, атап айтқанда Кристиан Фридрих Нассе және (әртүрлілікпен) Иоганн Кристиан Август Генротт; бұл Жан Этьен Доминик Эскиролға деген қарызын қоса алғанда. 1842 жылы «моральдық ақыл-естің бұзылуы» тақырыбын жалғастыра отырып, ол «Ақыл-естің бұзылуының құқықтанумен байланысты түрлері» атты еңбегін жариялады, ол ақыл-естің бұзылуына қатысты заңдық мәселелермен айналысатын адамдарға арналған.
In medicine, he specialised in what is now psychiatry. In 1822 he published A Treatise on Diseases of the Nervous System (pt. I), and in 1835 a Treatise on Insanity and Other Disorders Affecting the Mind, in which he advanced the theory of the existence of a distinct mental illness called moral insanity. Prichard's work was also the first definition of senile dementia in the English language. She has also suggested that Prichard was influenced by the somatic school of German Romantic psychiatric thought, in particular Christian Friedrich Nasse, and (eclectically) Johann Christian August Heinroth; this in addition to an acknowledged debt to Jean Étienne Dominique Esquirol. In 1842, following up on moral insanity, he published On the Different Forms of Insanity in Relation to Jurisprudence, designed for the use of persons concerned in legal questions regarding unsoundness of mind.
Отбасы
Ол Джон Приор Эстлиннің қызы және Джон Бишоп Эстлиннің әпкесі Анна Мария Эстлинге үйленді. Олардың он баласы болды, оның сегізі ересекке дейін жетті, соның ішінде Аугустин Причард (1818 жылы туған, 1898 жылы қайтыс болған), Константин Эстлин Причард (1820 жылы туған), Теодор Джозеф Причард (1821 жылы туған), Илльтиод Томас Причард (1825 жылы туған), Эдит Причард (1829 жылы туған) және Альберт Герман Причард (1831 жылы туған).
He married Anne Maria Estlin, daughter of John Prior Estlin and sister of John Bishop Estlin. They had ten children, eight of whom survived infancy, including Augustin Prichard (b. 1818, d. 1898), Constantine Estlin Prichard (b.1820), Theodore Joseph Prichard (b.1821), Illtiodus Thomas Prichard (b. 1825), Edith Prichard (b. 1829) and Albert Herman Prichard (b.1831).