Кіріспе
Карпат алқабының мажар тайпалары келгенге дейінгі тарихы – Мажарстанның 9 ғасырдағы мажарлардың басып алуына дейінгі кезеңді қамтиды. Алғашқы белгілі іздер Homo heidelbergensis-ке жатады, ал адамның болғандығына нақты дәлелдер 100 000 жылға дейін шамамен жоқ немесе сирек кездеседі, одан кейін неолиттіктер пайда болды. Анатомиялық жағынан қазіргі заманғы адамдар Карпат алқабына б.з.д. 30 000 жылға дейін келді және Оринокс мәдениетіне жатты. Тас дәуірінің қалған бөлігінде археологиялық деректер аз немесе әлі зерттелмеген, бірақ сызықтық керамика мәдениеті – Карпат алқабына егіншілікті әкелген «бақшалық өркениет» ерекшеленеді. Мыс және қола дәуірінде үш маңызды мәдениет болды: Баден, Мако және Оттоманы (Осман түріктерімен шатастырмау керек). Металл өңдеуде үлкен жетістіктерге қол жеткізілді, бірақ Баден мәдениеті кремация және Балтық теңізі немесе Иран сияқты алыс аймақтармен сауда жасауды да дамытты. Көктемгі қола дәуіріндегі күрделі өзгерістер жергілікті, салыстырмалы түрде дамыған өркениеттің құлауына және темір дәуірінде ежелгі Ирандық текті деп саналатын үнді-еуропалық көшпелілердің жаппай қоныс аударуына әкелді. Бірақ уақыт өте келе Карпат алқабына барлық бағыттан қоныс аударушылар келді: б.з.д. 750 жылға дейін батыстан келген халштат кельттері алғашқы және ең ықпалды болды, б.з.д. 500 жылға дейін құпия Сигинндер, Паннониялықтар – иллирия тайпасы болашақ Рим провинциясына атын берді, ал шығыс бөлігін фракий, иран және кейінірек кельт тайпалары мекендеді. 100 жылға дейін аймақтың көп бөлігін түрлі кельттер немесе кельтизацияланған халықтар, мысалы, халштат мәдениетінің мұрагерлері – Таврискілер, Бойлар және Паннониялықтар мекендеді. Рим дәуірі б.з.д. 156 және 70 жылдар аралығындағы шабуылдармен басталды, бірақ олардың біртіндеп басып алуын Дакия патшасы Буребиста тоқтатты, оның патшалығы бүгінгі Словакияға дейін жетті. Алайда, Дакияның үстемдігі ұзаққа созылмады және б.з. 9 жылға қарай римдіктер бүкіл аймақты бағындырып, оны Иллирикум провинциясының Паннония субпровинциясына, содан кейін Паннония провинциясына айналдырды. Рим үкімшілігі кезінде Буда, Дьер және Шопрон сияқты қазіргі қалалардың көптеген тұрғындары құрылды, халық римдіктерге ассимиляцияланды және мәдениет гүлденді. Рим императорлары кейде Иазигтер немесе вандалдар сияқты басқа тайпалардың аймақта қоныстануына рұхсат берді. Христиан діні 4 ғасырда мемлекеттік дінге айналды. Көшпенділер дәуірінің алғашқы жылдарында Карпат алқабын ғұндар мекендеді, олар 430 жылға қарай алқапта орталықтанған, бірақ қысқа ғұмырлы империя құрды. Готтар, маркоманндар, квадтар немесе гепидтер сияқты көптеген герман тайпалары олармен бірге өмір сүрді, соңғысы ең ұзақ өмір сүрді және олардың халықтары ғұн империясына енді. 6 ғасылдағы көші-қон толқынында басқа герман тайпалары – Ломбардтар мен Герулилер гепидтерді жеңіп, оларды тағы бір ірі көшпелі тайпа – аварлар жеңіп алды. Гунндар сияқты, аварлар да империя құрды және көршілеріне үлкен қауіп төндірді, бірақ ақырында көрші мемлекеттер мен ішкі жанжалдардың салдарынан жеңілді (шамамен 800 ж.). Алайда, авар халқы мажарлардың басып алуына дейін тұрақты болды. Аймақ Шығыс Франкиясы және Бірінші Болгар империясы арасында бөлінді, ал солтүстік-шығыс бөлігі Моравиялық славян княздығы Нитраның билігінде болды. Бұл мемлекет 9 ғасырдың соңында мажар тайпалары келгенге дейін сақталды.
The history of Hungary before the Hungarian conquest spans the time period before the Hungarian conquest in the 9th century of the territories that would become the Principality of Hungary and the Kingdom of Hungary. The first known traces belong to the Homo heidelbergensis, with scarce or nonexistent evidence of human presence until the Neanderthals around 100,000 years ago. Anatomically modern humans arrived at the Carpathian Basin before 30,000 BC and belonged to the Aurignacian group. The rest of the Stone Age is marked by minimal or not yet processed archeological evidence, with the exception of the Linear Pottery culture—the "garden type civilization" that introduced agriculture to the Carpathian Basin. During the Copper and Bronze Ages, three significant groups were the Baden, the Makó and the Ottomány (to not be confused with Ottoman Turks) cultures. The major improvement was obviously metalworking, but the Baden culture also brought about cremation and even long distance trade with remote areas such as the Baltic or Iran. Turbulent changes during the late Bronze Age gave an end to the native, relatively advanced civilization, and the beginning of the Iron Age saw mass immigration of Indo European nomads believed to be of ancient Iranian ancestry. However, as the time went on, the Carpathian Basin attracted immigration from all directions: the Hallstatt Celts from the west were the first and most influential at around 750 BC, the mysterious Sigynnae around 500 BC, the Pannonians—an Illyrian tribe gave the future Roman province its name, while the very east became occupied by other Thracian, Iranian and later Celtic tribes. Before 100 BC, most of the area was occupied by various Celtic or celticized people, such as the successor of the Halstatt culture, the Taurisci, the Boii and the Pannonians. The Roman era began with several attacks between 156 and 70 BC, but their gradual conquest was interrupted by the Dacian king Burebista, whose kingdom stretched as far as today's Slovakia at its greatest extent. However, the period of Dacian dominance did not last long, and by 9 BC the Romans had subjugated the entire area and made it into the Pannonia subprovince of province Illyricum and eventually Pannonia province. Under Roman rule, many contemporary cities such as Buda, Győr and Sopron were founded and the population romanized, and culture as a whole flourished. Roman emperors sometimes tolerated other tribes settling in the territory, such as the Iazyges or Vandals. Christianity spread during the 4th century, when it became the state religion. In the first years of the Age of Migration, the Carpathian Basin was settled by the Huns who by 430 had established a vast, if short lived, dominion in Europe centered in the basin. Numerous Germanic tribes lived alongside them such as the Goths, Marcomanni, Quadi or Gepidi, the last of which stayed the longest and whose peoples incorporated into the Hunnic Empire. The next wave of migration during the 6th century saw other Germanic tribes, the Lombards and Heruli overpower the Gepidi, only to be ousted by another major nomadic tribe, the Avars. Like the Huns, the Avars established an empire there and posed a significant threat to their neighbours but were eventually defeated by both neighbouring states and internal strife (around 800). However, Avar population remained quite steady until the Hungarian conquest. The territory became divided between East Francia and First Bulgarian Empire with the northeastern part under Moravian Slavic Principality of Nitra. This state lasted until the arrival of the Magyar tribes in the late 9th century.
Тас дәуірі
Карпат алқабында адам сүйектері, тас құралдар және ас үй қалдықтарын көрсететін ең көне археологиялық орын 1960 жылдары Трансдунайдағы Вертессзёлёш қаласында қазылды. Орта плейстоценге жататын бұл орын, жақын маңдағы жылы сулардың құрамында пайда болған диаметрі бар әктас туф алаптарында орналасқан. Вертессзёлёш орны шамамен 500 000 және 250 000 жыл аралығында бес рет мекенделген. Онда "Саму" деп аталған ересек еркек *Homo heidelbergensis*-тің бас сүйегі және баланың сүт тісі табылды. Жақын жердегі өзеннен жиналған кварцит және кремнезден жасалған құралдар, сондай-ақ, жабайы жылқылар, аурок, бизон, қызыл бұғы, бұғы, қасқыр, аю және тісті мысықтардың сүйектерінен жасалған отшатырлар да кездесті. Археологиялық деректерде 250 000 мен 100 000 жыл аралығында адамның болмауына байланысты үзіліс бар. Орта палеолитке жататын ең ерте орындар шамамен 100 000 жыл бұрынғы Рисс және Вюрм мұздық кезеңдері арасындағы кезеңмен байланыстырылады. Бұл кезеңде неандертальдықтар Трансдунайдың солтүстік-шығысында және Бюкк тауларында мекендегенін бас сүйектерінің қалдықтары көрсетеді. Шамамен 100 000 – 40 000 жыл бұрынғы Эрд айманында өмір сүрген неандертальдықтар кварцит тасшақтарды пайдаланған. Олар үңгір аюлары, жабайы жылқылар, жүнді бұғылар және басқа жануарларды аулау үшін Герекс тауларына дейін аңшылық экспедицияларын ұйымдастырған. Неандертальдық қауым шамамен 50 000 жыл бұрынғы Татадағы жылы су бұлақтарының жанында қоныстанды. Олар мамонт бұзауларын, қоңыр аюларды, жабайы жылқыларды және қамыс бұғыларын аулады. Осы жерде мамонт тісінен жасалған, Австралияның аборигендерінің ритуалдық *tjurunga*-сына ұқсас, жалпақ сопақ нысаны бар зат табылды. Неандертальдықтардың үшінші тобы Пилис, Вертес және Герекс тауларының үңгірлерінде қоныстанды. Олар құралдарын жасау үшін шикізат алу үшін Бюкк тауларына және Ақ Карпатқа жиі баратын. Бюкк тауларындағы Орта палеолит орындарында неандертальдықтардың негізгі аң ауы ибекс болды. Олар жергілікті таспен қатар, Ақ Карпат және Прут өзені аймағынан алынған шикізатты да пайдаланған. Археологиялық зерттеулер неандертальдықтардың Карпат алқабының солтүстік аймақтарынан шамамен 40 000 жыл бұрын жоғалып кеткенін көрсетеді. Соңғы зерттеулер көрсеткендей, анатомиялық жағынан қазіргі заманғы адамдардың алғашқы қауымдары Карпат алқабына 33 000 мен 28 000 жыл аралығында келген. Осылайша, бұрынғы ғылымда болжамдалған неандертальдықтар мен қазіргі адамдардың аумақта бірге өмір сүргенін дәлелдеу мүмкін емес. Исталлошко үңгірінде қоныстанған қазіргі заманғы адамдардан тұратын ауригнактик тобы негізінен сүйектен жасалған құралдарды пайдаланды және үңгірді шамыз, қызыл бұғы, бұғы және басқа да жергілікті жануарларды аулау кезінде маусымдық кемпинг ретінде пайдаланды. Олардың тас құралдары олардың Бюкк тауларына солтүстік Карпат және Прут аймағынан келгенін көрсетеді. Ғылыми көзқарас бойынша, Орта және Жоғарғы палеолит арасындағы кезеңді көрсететін және шамамен 32 000 жыл бұрынғы жапырақ тәрізді сүңгі ұштарымен сипатталатын жергілікті археологиялық мәдениет – "Сзелета мәдениеті" ерекшеленеді. Алайда, ерекше археологиялық мәдениеттің бар екендігіне мамандар бір ауыздан келіспейді, өйткені атаулы Сзелета үңгіріндегі (Бюкк тауының шығыс жағында) көне заманғы құралдардың көпшілігі Орталық Еуропаның Жоғарғы палеолит орындарында табылған құралдарға ұқсас. Карпат алқабының орталық жазықтарының бай фаунасына қызыққан "Гравиетт" аңшыларының топтары осыдан 27 000 жыл бұрын батыстан аумаққа енген. Орталық шалғындықтар соңғы мұздық кезеңнің ең жоғарғы шегінде де (шамамен 20 000 жыл бұрын) мұзбен жабылған жоқ. Жаңадан келгендер Хорнад және Бодрог өзендерінің бойындағы төбелерге қоныстанды. Олар негізінен мамонт пен бұғыны аулады және тері, сүйек, мүйіз және ағаш өңдеу үшін тас пышақтарды пайдаланды. Өнерге қатысты табылған заттар сирек кездеседі, мысалы, Бодрогкерестурда жылтыратылған әктастан жасалған, тігілген жиектері бар диск табылды. "Гравиетт" аңшыларының екінші толқыны шамамен 20 000 жыл бұрын басталған жылы кезеңде келді. Олар негізінен төменгі палеолит қауымдарына ұқсас, қиыршық таспен құрал жасады, бірақ екі топ арасындағы байланыс байқалмайды. Савар қаласының жанындағы төбеде жарым-жартылай жерге көмілген үйлердің қалдықтары қазылды, сондай-ақ бұғы сүйектері табылды. Осы жерде бұранданың перфорацияланған (бірақ безендірілмеген) мүйізі де табылды. Тұрақты қоныстардан басқа, Гравиетт аңшыларының уақытша лагерьлері Ясшаг жазықтарында және Сегед маңында табылған. Шамамен 15 000 жыл бұрын жаңа аңшылар аумаққа келді, олардың ең белгілі қоныстары Трансдунайдың солтүстік-шығысында орналасқан. Бұл аңшылар қасқыр тісінен жасалған әшекей, қызыл бұғы тістері және басқа да табылған заттар олардың әшекейлер таққанын көрсетеді. Мезолит орындары сирек кездеседі, бірақ жүйелі зерттеулерден кейін, әсіресе Ясшаг аймағында пайда бола бастады.
Неолиттен мыс дәуіріне дейін
Неолиттік қоныстар Криш-Керес мәдениетімен басталады, көміртектік талдау бойынша шамамен б.з.б. 6200 жылға дейін соққан. Орта неолитте Трансдунайдағы Батыс сызықты керамика мәдениеті, сондай-ақ Satu Mare (Szatmar) және шығыстағы Шығыс сызықты керамика (Мажарстанда "Alföld сызықты керамикасы" деп аталады) тиісінше Želiezovce (Словакия) және Szakálhát және Bükk мәдениеттеріне дамыды. Кейінгі неолиттік Тиса мәдениетінен кейін энеолиттік Тисаполгар және Бодрогкерстюр мәдениеттері келді. Бұл мәдениеттер Ежелгі Еуропа немесе Дунай цивилизациясы деп белгілі кең мәдени кешеннің бір бөлігі болды. Баден мәдениеті (б.з.б. 3600 – 2800 жылдар) – Орталық Еуропадан табылған Мыс дәуірі (Халколит) археологиялық мәдениеті. Венгрия және Словакиядағы ескерткіштерде күлге айналдырылған адам сүйектері антропоморфтық құмыраларға салынып қойылған, ал Нитрианский Храдоктан жаппай қабірлер табылған. Жеке қабірлері бар жалғыз белгілі зират – ерте Баден ("Boleráz кезеңі") ескерткіші, ол Комаром-Эстергом округінің Пильсмарот қаласында орналасқан. Онда, мүмкін, қазіргі Польшада орналасқан Штрок өрнектері бар керамика мәдениетінен экспортталған заттардың бірнеше мысалы бар. Кейбір ғалымдар Баден мәдениеті Орталық Еуропадағы үнді-еуропалық мәдениеттің алғашқы үлгісі болғанын айтады.
Қола дәуірі
Мако (қазіргі Цсонград округінің қаласы) өзінің есімін біздің заманымыздан бұрынғы 3-мыңжылдыққа жататын материалдық мәдениетке (Мако Чака немесе Кошихи Чака мәдениеті деп те аталады) және мыс/қола дәуірінен қалған басқа археологиялық ескерткіштерге береді. Мако маңында 180-нен астам тіркелген археологиялық орын бар, олардың ең маңыздысы Кишомборда орналасқан. Мако мәдениеті көбінесе Вуковарды орталық еткен кеңірек Вучедол мәдениетінің кіші тобы немесе тармағы ретінде қарастырылады. Мако орындарының мәдени байланыстары туралы бір пікірге келмесе де, Мако маңынан табылған қорғандар, әшекейлер, зергерлік бұйымдар және ат жабдықтары Еуразия даласынан көшіп келген көшпелі тайпалармен байланысты болуы мүмкін. Кейінгі кезеңдерде бұл орындарда сарматтарға тән көптеген заттар кездеседі. Оттоманы мәдениеті (Отомани-Фузесабони мәдениеті деп те аталады) – Бронза дәуірінің мәдениеті (шамамен б.з.д. 2100–1400 жылдар аралығында) және ол Шығыс Венгрия мен Батыс Румыниядан Оңтүстік-Шығыс Польша мен Батыс Украинаға дейін созылған. Балтық теңізінен тарихи сауда жолдары арқылы тасымалданған янтарь Оттоманы орындарында жиі табылады, ал бұл мәдениеттің өкілдері ежелгі Жерорта теңізі мемлекеттерін Оңтүстік-Шығыс Балтық аймағымен байланыстырған, сонымен аталған "Янтарь жолының" орталық бөлігін құраған көрінеді. Оттоманы мәдениетінен кейін Тумулус және Урнфилд мәдениеттері келді.
Темір дәуірі
Карпат алабында темір дәуірі шамамен б.з.д. 800 жылы басталды, осы кезде жаңа халық аумаққа көшіп келіп, жер үйлермен бекітілген бұрынғы халықтың орталықтарын басып алды. Бұл жаңа халық, мүмкін, киммерлерге бағынышты тайпалар одағынан бөлініп шыққан ежелгі иран тайпаларынан құралған болуы мүмкін. Б.з.д. 550-500 жылдар аралығында Тиса өзені бойында және Трансильванияда жаңа адамдар қоныстанды. Көздер Буребиста дакия тайпаларын бірінші болып біріктіргені, әлде оның біріктіру әрекеттері алдыңғыларының еңбегіне негізделгені туралы нақты мәлімет бермейді. Римнің төрт ғасырлық үстемдігі дамыған және гүлденген өркениет құрды. Бүгінгі Венгрияның көптеген маңызды қалалары осы кезеңде салынған, мысалы, Аквинкум (Будапешт), Сопианае (Печ), Аррабона (Дьер), Сольва (Эстергом), Савария (Сзомбатель) және Скарбантия (Сопрон). Христиан діні 4 ғасырда Паннонияда империяның ресми діні болып тарады.
Көші-қон кезеңі
375 жылы көшпелі ғұндар шығыс далаларынан Еуропаға басып кіре бастады, осылайша Ұлы көші-қон дәуірін бастады. 380 жылы ғұндар қазіргі Венгрияға еніп, 5 ғасырға дейін аймақтағы маңызды күш ретінде қала берді. Соған шамамен (379-395 жж.) Рим империясы готтар, аландар, ғұндар, маркоманндар және квадилер тобын Паннонияға қоныстандыруға рұқсат берді, ол әлі де римдік территория болатын. Визиготтар, аландар, вандалдар және квадилер мен маркоманндардың көпшілігі 400 жылдар шамасында осы территорияны тастап, Батыс және Оңтүстік Еуропаға көшті. Паннония провинциялары 379 жылдан бастап Көші-қон кезеңінен зардап шекті, гот-алан-ғұнның қоныстануы қайта-қайта ауыр дағдарыстар мен қиратуларға әкелді, замандастары оны қоршау күйі деп сипаттады, Паннония солтүстік және оңтүстік бағыттарындағы шапқыншылықтың дәлізіне айналды. Римдіктердің қашуы мен эмиграциясы екі қиын онжылдықтан кейін 401 жылы басталды, бұл сонымен қатар діни және рухани өмірде құлдырауға алып келді. 410 жылдан бастап ғұндардың Паннонияны бақылауы біртіндеп кеңейді, ақырында Рим империясы 433 жылы келісім-шарт бойынша Паннонияны беруді ратификациялады. Римдіктердің Паннониядан қашуы мен эмиграциясы аварлардың шапқыншылығына дейін үздіксіз жалғасты. Андраш Мосси болжамы бойынша, римдіктердің ең ірі эмиграциясы ерте болған, ал 5-6 ғасырлар біртіндеп эмиграция кезеңі болды. Ғұндардан кейін, атап айтқанда венгрлер римдіктердің батырлығын және олардың соғыс жолын көрді, олар өз әскерін қайта ұйымдастырып, Паннонияның Трансдунай аймақтарына шабуыл жасады, оларды иеленді және өз руының халқын мұнда көшірді, содан кейін қарсыластары жиналған Тульн қаласына қарай жылжиды. Детр, Макрин және Рим әскерінің барлық қолдағы күштері Зейселмауэр алаңында оларға қарсы аттанды. Екі тараптың да қарсыластарына қарсы бірдей қатыгездікпен шабуыл жасады. Ғұндар шайқаста кері шегінуге қарағанда өлгенді жөн көрді, скифтердің дәстүріне сәйкес, олар қорқынышты дауыс шығарып, барабандарын соқты және жауға қарсы барлық қаруларын қолданды, бірақ ең бастысы – олардың көптеген садақтарын. Бұл рим әскерлерінің шатасуына әкелді, соның салдарынан ғұндар олардың арасында үлкен қырғынды жасады. Таң атып, сағат тоғызға дейін жалғасқан қатал шайқаста рим әскері жеңіліп, үлкен шығынмен қашып кетті. Көшіп бара жатқан римдіктер бірнеше христиан қасиеттерін және Паннониялық шейіттердің қалдықтарын Римге және Италияның басқа қалаларына алып кетті. 400 жылдары Скарбантия тұрғындары (қазіргі Венгриядағы Сопрон) варварлардың "incursio barbarorum" шабуылынан Италияға қашып, Сесияның (қазіргі Хорватиядағы Сисак) марқұм епискобы Квириннің қасиеттерін Савариядан (қазіргі Венгриядағы Шомбатели) өздерімен бірге алып кетті. Бұл оқиғалар Паннониядағы христиан қауымдастықтарының құлдырауын білдірді. Алғашқы славяндар ломбардтар мен герулистермен бірге остготтар кеткеннен кейін көп ұзамай солтүстіктен келді (471 ж.). 530 жылдар шамасында германдық ломбардтар Паннонияға қоныстанды. Олар гепидтер мен славяндарға қарсы күресті. 568 жылы аварлар оларды қуғаннан кейін Солтүстік Италияға көшіп кетті. 560 жылдары Азиядан көшпелі аварлар келді, шығыстағы гепидтерді толығымен жойды, батыстағы ломбардтарды қуды және славяндарды бағындырып, оларды ішінара сіңірді. Аварлар ғұндармен болғандай, үлкен империя құрды. Бұл империя 800 жылы франк және болгар шабуылдарымен, ең бастысы ішкі қақтығыстармен жойылды, алайда авар халқы Арпадтың мадьярлары келгенге дейін сақталды. 800 жылдан бастап Паннония бассейнінің барлық территориясы екі державаның (Шығыс Франк және Бірінші Болгар империясы) бақылауында болды. 800 жылы солтүстік-шығыс Венгрия Нитра славян княздығының құрамына кірді, ол 833 жылы Ұлы Моравияның құрамына енді. Сондай-ақ, 800 жылдан кейін оңтүстік-шығыс Венгрияны Болгария басып алды. Батыс Венгрия (Паннония) франктарға тәуелді болды. 839 жылы оңтүстік-батыс Венгрияда (франк билігі астында) славян Балатон княздығы құрылды. Сватоплюк I тұсында Мажарстанның солтүстік-батысын Ұлы Моравия басып алды. Паннония венгрлердің басып алуына дейін франктардың бақылауында болды.
Bishop Amantius fled around 400 to Aquileia. The emigrating Romans tooks several Christian relics and remains of Pannonian martyrs with them to Rome and to several other towns of Italy. Around 400, the inhabitants of Scarbantia (now Sopron in Hungary) fled from the invasion of the barbarians "incursio barbarorum" to Italy, and took the relics of Quirinus, the martyr bishop of Sescia (now Sisak in Croatia), from Savaria (now Szombathely in Hungary) with them. These events signified the decay of the Christian communities in Pannonia. The first Slavs came to the region, almost certainly from the north, soon after the departure of the Ostrogoths (471 AD), together with the Lombards and Herulis. Around 530, the Germanic Lombards settled in Pannonia. They had to fight against the Gepidi and the Slavs. In 568, pushed out by the Avars, they moved into northern Italy. The nomadic Avars arrived from Asia in the 560s, utterly destroyed the Gepidi in the east, drove away the Lombards in the west, and subjugated the Slavs, partly assimilating them. The Avars established a large empire, just as the Huns had decades prior. This empire was destroyed around 800 by Frankish and Bulgar attacks, and above all by internal feuds, however Avar population remained in numbers until the arrival of Árpád's Magyars. From 800, the whole area of Pannonian Basin was under control between two powers (East Francia and First Bulgarian Empire). Around 800, northeastern Hungary became part of the Slavic Principality of Nitra, which then became part of Great Moravia in 833. Also, after 800, southeastern Hungary was conquered by Bulgaria. Western Hungary (Pannonia) was a tributary to the Franks. In 839 the Slavic Balaton Principality was founded in southwestern Hungary (under Frank suzerainty). During the reign of Svatopluk I northwestern Hungary was conquered by Great Moravia. Pannonia remained under Frankish control until the Hungarian Conquest.