Кіріспе

13/14 ғасырдағы француз мемлекет қайраткері

Гийом де Ногарет (1260 сәуір 1313) Тери өзінің мақаласының бірінші абзацында Ногареттің Филипп IV-нің өлімі 1314 жылдың 29 қарашасында болғаннан бір жарым жыл бұрын қайтыс болғанын айтады. Гольцман кітабының pdf нұсқасының 211-бетінде автор Ногареттің 1313 жылы қайтыс болғанын көрсететін дереккөзді атап өтеді. Ол Ногареттің 1314 жылы қайтыс болғаны туралы мәлімдемелердің бастауы "нақтырақ емес дереккөз" болған сияқты деп талқылайды. Ол Франция королі Филипп IV-нің кеңесшісі және мөрінің сақтаушысы болды.

Ерте өмір

Ногарет Жоғарғы Гаронна облысының Сен-Феликс-Лаурагайс қаласында дүниеге келген. Оның отбасы Ногаретте, Сен-Феликс-де-Караманның (қазіргі Сен-Феликс-Лаурагайс) жанындағы, қарапайым текті ата-бабаларынан қалған шағын мүлікті иеленген, және осы мүліктен өз атын алған. 1291 жылы Гийом Монпелье университетінде құқық ғылымдарының профессоры болды, ал 1296 жылы Париждегі Король кеңесінің мүшесі атанды. 1306 жылдан бастап ол Лангедоктағы Марсилларг, Кальвисон, Аужарг және Конгенье қалаларының феодалы болды.

Филип IV кеңесшісі

Оның есімі негізінен Филип IV пен Папа Бонифаций VIII арасындағы жанжалмен байланысты. 1300 жылы ол Бонифацийге елшілікпен жіберілді және оның туралы көркем әрі әсерлі әңгіме қалдырды. Оның патшаға әсері 1303 жылдың ақпан айынан басталады, ол Филипті Бонифацийді тұтқындап, оны Франциядағы соттау мақсатындағы кеңеске Италиядан күшпен әкелудің батыл жоспарына келісуге көндірді. 7 наурызда ол үш адаммен бірге патшалық канцеляриядан "белгілі бір жерлерге барып, оларға қажет көрінген тұлғалармен келісімдер жасау" туралы құпия тапсырма алды. 12 наурызда Луврде салтанатты патшалық мәжіліс өтті, онда Гийом де Ногарет Бонифацийға қарсы ұзақ айыптаулар тізімін оқыды және оны соттау үшін жалпы кеңес шақыруды талап етті.

Папаға шабуыл

Көп ұзамай ол Италияға кетті. Флоренция шпионының көмегімен Ногарет Апеннин тауларында авантюристтер мен Каетани (Бонифаций отбасының) жауларынан топ жинады. Ұлы Колонна үйі, Каетанимен қатты дауласқандықтан, оның ең сенімді одақтасы болды, ал Скьяра Колонна Ногаретпен бірге Бонифацийдің туған жері Анагниге барды. 7 қыркүйекте Ногарет пен Колонна шамамен он алты жүз адамнан тұратын тобымен кішкентай қаланы таңқалдырды. Әскер Бонифацийге собордың қасындағы Анагнидегі сарайына шабуыл жасады. Папа 8 қыркүйек 1303 жылы жариялаған бұйрығымен жауап берді, онда Филипп пен Ногарет қауымнан шығарылды. Бонифаций тұтқынға алынды. Скьяра оны өлтіруді қалаған, бірақ Ногареттің ниеті оны Францияға алып барып, жалпы кеңес шақыруға мәжбүрлеу болды. Француз канцлері мен Колонналар Папаның отставкаға кетуін талап етті, ал Бонифаций VIII: «Егер өлсем, сонда» деп жауап берді. Оған жауап ретінде Колонна Бонифацийге шапалақ салды, бұл «шапалақ» тарихта «Анагни шапалағы» деп сақталды. Бірақ жағдай тез өзгерді. 9 күні қала тұрғындары Бонифацийді қолдап, көтеріліс ұйымдастырып, Ногарет пен оның одақтастарын қашып кетірді, ал Папа босатылды. 11 қазанда Римде қайтыс болғандығы Ногаретті құтқарды. Әлсіз Бенедикт XI-нің сайлануы Францияның жеңісінің бастауы болды, ол Авиньон тұтқындығынан кейін де жалғасты. 1304 жылдың басында Ногарет Лангедокқа Филипп IV-ке есеп беруге барды және жер мен ақшамен сыйлықталды. Содан кейін ол Бенедикт XI-ге елшілікке жіберілді, ол Бонифаций VIII-ге қарсы күресте қатысқандардың барлығына кешірім сұрауды талап етті. Бенедикт Ногаретпен кездесуден бас тартты, оны 1304 жылдың 12 мамырында берген жалпы кешірімнен алып тастады, ал 7 маусымда оған және оның серіктестеріне қарсы Анагниде «Flagitiosum scelus» бұйрығын шығарды. Ногарет өзінің іс-әрекеті үшін кешірім сұрады, ал Бенедикт 1304 жылдың 7 шілдесінде қайтыс болғанда, Ногарет оның өлімін өзінің ісінің әділдігіне куә ретінде көрсетті. Француздық ықпал француз Бертран де Го (Клемент V) Бенедикттің мұрагері болып сайлануына әкелді. Бонифацийдың естелігіне қарсы іс қозғау қаупі Клементті Ногаретті кешіруге мәжбүрлеу үшін қайта жаңартылды, және Клемент осы мәселеде мойынсұнды. Ногарет орденнің бас тартқан мүшелерін өз серіктеріне қарсы куәлік беруге белсенді түрде итермеледі, ал оларға қарсы іс-қимыл оның адалсыз және аяусыз мінезінің іздерін көрсетті. Клементтің әлсіз және тиімсіз қарсылығы оның Филиппен келісімін одан әрі кешіктірді. Ногарет сол жылы Пьер де Беллеперштің орнын басып, мөрдің сақшысы болды. Оның адвокатус диаболи таланты Троя епискобы Гишардың сотында одан әрі қолданылды, ол түрлі қылмыстармен, соның ішінде сиқыршылықпен және пәктіктен айыпталды. 1308 жылы басталып, 1313 жылға дейін созылған сот процесі Клементке Бонифацийді соттау қаупі орындалса, не болатынын еске салды. 1311 жылдың 27 сәуірінде Клементтен ақталуды алды. Гийом де Ногарет келесі крест жорығына барып, күнәларын кешіру үшін Франция мен Испаниядағы кейбір қасиетті орындарды зиярат етуге тиіс болды, бірақ олай істемеді. Ол 1313 жылдың сәуір айында қайтыс болды. Ол өлгенше мөрлерді сақтап қалды және 1313 жылдың наурыз айының соңына дейін Фландрияға қатысты патша істерімен айналысты.