Кіріспе

Ежелгі Үндістан билеушісі Порос немесе Порос (Πῶρος Pôros; б.з.д. 326–321) – ежелгі Үндістан патшасы, оның мемлекеті Үндістан субконтинентінің Пенджаб аймағындағы Джелум өзені (Гидасп) мен Ченаб өзені (Асесин) аралығында орналасқан. Ол туралы мәліметтер грек деректерінде ғана кездеседі. Порс – ерекше дағдылары бар, аңызға айналған батыр ретінде танымал, бірақ б.з.д. 326 жылы өткен Гидасп шайқасында Ұлы Александрға қарсы күресін жеңіліспен аяқтады. Шайқастан кейін, Александр Порстың шеберлігіне тәнті болды, оны өз сатрабы етіп қайта орнатты және Гифазиске (Биас) дейінгі оңтүстік-шығыс аймақтарына билік беру арқылы құрмет көрсетті. Порс б.з.д. 321 және 315 жылдар аралығында қайтыс болды деген мәлімет бар.

Пюрус

Майкл Витцель Порус шайқаста жеңілгеннен кейін Пәнджабта шектес күш ретінде болған Веда тайпасы – Пурустың патшасы болған деп болжайды. Хем Чандра Райчаудхури осы пікірмен келіседі. Бұл сәйкестік бірнеше грек тарихшыларының – Арианның "Indica", Страбонның "Geographica" және Диодор Сицилийдің "Bibliotheca historica" еңбектерінде Мегастенес "Геракл" деп аталатын үнді тайпасын сипаттағаны және олардың Матура мен Ямуна жерінен шыққандығы айтылады. Гректер көбінесе шетелдік құдайларды өз құдайларымен байланыстырып жазған; көптеген ғалымдар "Геракл" дегені "Хари Кришна" дегенді білдіреді деп санайды, ол мифологиялық жағынан ең жақын нұсқа. Ол көршілес Таксила мемлекетімен жаман қарым-қатынаста болды, олардың бұрынғы билеушісі, анасының інісі Амбираджды өлтірді. Александр өз жаяу әскерін қорғауды жөн көрді, оның орнына Пордың сол қанатына қарсы күшті атты әскер шабуылын ұйымдастырды, бұл оң жақтан күш түсіруге мәжбүр етті; бірақ, бұл артқы жылжу Коеннің атты әскерінің шабуылына ұшырады және Пордың атты әскері жаяу әскер қатарына шегінуге мәжбүр болды, бұл шатасуға себеп болды. Пордың атты әскерінің шабуылдары ғана емес, сариса қолданып, махуттар да өлтірілді, ал пілдер Пордың қатарына кері итерілді, артында қиратушылық тудырды, Александрдың атты әскері шабуылдап, тәртіпсіздік орнатты.

Салдары

Нәтиже көріне бір жақты болғанымен, Александр Пордан әсерленді және оны тақтан түсірмеуді шешті. Оның аумағы ғана емес, қайта кеңейтілді, Александрдың әскерлері Порус патшалығының солтүстік-шығысында билік еткен Глаузаестің жерлерін аннексиялады. Диодордың мәлімдемесіне сәйкес, Антипатр Инд өзені бойындағы аймақтарда Пордың билігін мойындады. Бірақ, Пунджаб аймағында Александрдың сатрапы болған Эвдем Порды өлтірді.