Кіріспе

"Темплир сарайшысы" - Лесли Чартеристің 1930 жылғы қазан айында алғаш жарық көрген детективтік романы. Бұл төртінші кітап және Чартеристің Робин Гудтан шабыт алған анти-геройы Саймон Темплердің ("The Saint" лақабымен белгілі) үшінші толық романы. Кітап атауы – діни "Темплирлер ордені" ұйымына жасалған әдемі тіркес. Кейінірек жарық көрген басылымдары "Кек алушы қасиетті" деп аталды, және кітап осы атаумен де кеңінен танымал, ал бұл атау алғаш рет 1931 жылғы басылымда қолданылды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роман – бұл оның алдыңғы туындысы, «Соңғы батырдың» тікелей жалғасы. Темплер мен оның ұйымы Темплердің досының қазасынан кейін, Рэйт Мариус есімді қару сатушыдан кек алуға кіріседі. Кітап «Соңғы батыр» оқиғасынан шамамен үш ай өткен соң басталады. Саймон Темплер мен оның серігі Роджер Конвей осы уақыттың көп бөлігін Мариус пен оның үстемі, белгісіз елдің тәж мұрагері – принц Рудольфтің Еуропа бойынша із кесумен өткізеді. Темплер Мариус пен Рудольфтің жаңа әлемдік соғыстың отын тұтандыру жоспарын іске асыруға тырысатынын күдіктенеді («Соңғы батырдан» жалғасқандай), және қандай жағдайда болсын, Темплер бұрынғы оқиғаның соңында оның досы Норман Кентті өлтірген екеудің қайсысын өлтіруге ант берген. Темплер бұрынғы романдардың соңында Англиядан қашуға мәжбүр болғанмен, енді Британияға оралып, Мариустың ізін қайтадан қуады. Мариусты жасырынған жерінен шығару үшін жалған зейнеткерлер үйіне еніп, жоспарын орындап жатқанда, Темплер мен Конвей бастапқыда Мариустың одақтастарының бірі ұстап отырған қарт адамды құтқарып алады деп ойлайды; бірақ Темплер олардың әлемдік бейбітшіліктің қауіпсіздігіне байланысты миллионердің әдемі қызын құтқарып алғанын жақын уақытта біледі. Соня Дельмар кейіннен Темплердің Мариусқа (Темплер Норманды өлтірген адам екенін біледі) және принц Рудольфқа қарсы күресіне қосылады, тіпті өзін жаулардың қолына ұстатуға да келіседі. Осы әңгімеде Темплердің 29 жаста екені айтылады. Бұл кітапта Соня Дельмар романдық басты кейіпкерге айналады, бұрынғы кітаптардағы Темплердің сүйіктісі Патрисия Холмның орнын басады, ол туралы әңгімеде тек Жерорта теңізінде круизде жүргені туралы қысқаша айтылады (Шартерис осы сылтауды «Сентке ену» романында кейіпкерді көптеген оқиғалардан шеттету үшін де қолданған). Бұл Темплер мен Холмның қарым-қатынасының «ашық» екенін көрсететін алғашқы кітап болды, бірақ бұл жағдайда Темплер жүрегінің әлі де Холммен бірге екенін нақтылайды. Кітаптың соңғы тарауында біршама метафикциялық сілтеме бар, онда Темплер Мариус ісіне қатысты жазбаларын «жазушы досына» бергісі келетінін айтады, оларды романға айналдыру ниетімен – бұл Лесли Чартериске жасалған сілтеме. (Осы әдеби тәсілді Артур Конан Дойл Шерлок Холмс кітаптарында және Иан Флеминг Джеймс Бонд романында «Тек екі рет өмір сүресіз» романында да қолданған). Сонымен қатар, «сериалдың» дамуына байланысты, Чартерис детектив-инспектор Карнды («Тигрмен кездесу») Темплермен кульминацияда қысқа кездесуге шақырады. Кейінгі «Сент» романы «Қашқыштар» «Соңғы батыр» және «Темплиер» романдары бастаған трилогияны аяқтады. Рэйт Мариустың соңғы тағдыры «Симон Темплер қоры» повесінде «Мырза Тилдің бақытсыздықтары» атты жинақта жарияланды.