Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рэндольф Картер – Х.П. Лавкрафт жасаған, қайта-қайта пайда болатын көркем кейіпкер. Кейіпкер алғаш рет 1919 жылы Лавкрафт жазған «Рэндольф Картердің мәлімдемесі» атты әңгімеде кездеседі. Бұл әңгіме 1920 жылдың мамыр айында «The Vagrant» атты американдық журналда жарияланды. Картер Лавкрафт жазған немесе бірлесіп жазған жеті әңгімеде пайда болады, және содан бері басқа авторлардың әңгімелерінде де қолданылған. Картер Лавкрафттың көптеген жеке ерекшеліктерін бөліседі: ол жазғандары көбінесе назарсыз қалатын, танымал емес автор. Картер – мұңды мінезді тұлға, ол сезімтал және тыныш, ойшыл арманшыл, эмоционалдық күшті жағдайларда есінен тануға бейім. Дегенмен, ол батыл да болуы мүмкін, арман циклының әңгімелерінде сипатталған арман әлемінің қорқынышты жаратылыстарына қарсы тұруға және оларды жеңуге жететін күшті сана мен мінезге ие.
Randolph Carter is a recurring fictional character created by H. P. Lovecraft. The character first appears in "The Statement of Randolph Carter", a short story Lovecraft wrote in 1919 based on one of his dreams. An American magazine called The Vagrant published the story in May 1920. Carter appears in seven stories written or co written by Lovecraft, and has since appeared in stories by other authors. Carter shares many of Lovecraft's personal traits: He is an uncelebrated author whose writings are seldom noticed. A melancholy figure, Carter is a quiet contemplative dreamer with a sensitive disposition, prone to fainting during times of emotional stress. He can also be courageous, however, with enough strength of mind and character to face and foil the horrific creatures of the Dreamlands, as described in the stories of the Dream Cycle.
Өлеңдер
Лавкрафттың жазбаларында Картер төңкерілген хронология бойынша тізімделген келесі әңгімелерде пайда болады немесе есімдері аталады. +АтауЖазылған мерзіміТүріЕскертулер"Рендолф Картердің мәлімдемесі" 1919Қиса әңгіме"Атаусыз"1923Қиса әңгімеБелгісіз Кадаттың арман іздеуі 1926–1927Повесть"Күміс кілт"1926Қиса әңгімеЧарльз Декстер Уордтың ісі1927ПовестьТек қана аталған"Күміс кілт қақпалары арқылы"1933Қиса әңгімеЭ. Хоффманн Прайспен бірлесіп жазылған"Эондардан тыс"1933Қиса әңгімеХейзел Хелдпен бірлесіп жазылған
In Lovecraft's writings, Carter appears or is mentioned in the following tales, listed in the fictional chronology. +TitleDate WrittenFormNotes"The Statement of Randolph Carter" 1919Short story"The Unnamable"1923Short storyThe Dream Quest of Unknown Kadath 1926–1927Novella"The Silver Key"1926Short storyThe Case of Charles Dexter Ward1927NovellaCharacter mentioned only"Through the Gates of the Silver Key"1933Short storyCo written with E. Hoffmann Price"Out of the Aeons"1933Short storyCo written with Hazel Heald
Кейіпкердің өмірбаяны
Рэндольф Картер – антиквар және бір кездері Мискатоник университетінің студенті болған. Әртүрлі әңгімелерден алынған мәліметтерге сүйенсек, ол шамамен 1874 жылы дүниеге келіп, Бостон қаласының ішінде және айналасында өскен. Тоғыз жасында оның атасы Кристофердің шаруа қожалығында түсініксіз оқиғаға тап болып, содан кейін болашақты болжау қабілетін танытқан. Ол Англия королевасы Елизавета I билігінде сиқырмен айналысқан сэр Рэндольф Картердің ұрпағы. Сэр Рэндольф Америкаға көшіп кеткен, ал оның ұлы Эдмунд Картер кейін Салемдегі қызыл жазыққа (колдовствоға) қатысты соттан қашуға мәжбүр болған. Картердің крест жорықтарына қатысқан ата-бабасы да болған, оны мұсылмандар тұтқынға алып, олардан «жабайы құпияларды» үйренген. Картер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз шетелдік легионында қызмет еткен және 1916 жылы Белой-ан-Сантердегі шайқаста ауыр жарақат алған, бұл Сомма шайқасының бір бөлігі болуы мүмкін. Ақын Алан Сигер Сомма шайқасының алғашқы күнінде шетелдік легионда қаза тапқан, және Лавкрафт оны есінде ұстаған болуы мүмкін; Лавкрафт 1918 жылы Сигердің естелігіне арнап өлең жазған. «Рэндольф Картердің мәлімдемесі» Картердің полициямен тергеу кезінде Харли Уорренды өлтірген деген күдікпен сұраққа алынуындағы естеліктер арқылы баяндалады. Картер мен оның досы Харли Уоррен ежелгі тастап кетілген зираттағы құпия склепті зерттейді. Уоррен склепте оның кейбір болжамдарын растайтын дәлелдер болуы мүмкін деп санайды (осы болжамдардың егжей-тегжейі ешқашан ашылмайды, бірақ Уоррен жақында өлілердің бүлінбеуі туралы белгісіз тілде жазылған құпия кітапты оқыған). Зиратқа жеткенде Картер мен Уоррен жер астына қарай апаратын тас баспалдақтарды ашатын үлкен гранит тақтаны көтеріп, склепті ашады. Уоррен Картердің жер бетінде қалуын талап етеді. Ол баспалдақтарды жалғыз түседі, бірақ портативті телефон арқылы Картермен байланыста болады. Біраз уақыттан кейін ол Картерге айқын, түсініксіз құпияны ашқанын айтады және серігіне тасты орнына қойып, өмірі үшін қашуға шақырады. Картер нені тапқанын сұрағанда, оның сұрақтарына бастапқыда үнсіздікпен жауап беріледі, содан кейін Уорреннің өлгенін хабарлаған белгісіз тұлғаның дауысы естіледі. Бұл оқиға Лавкрафттың түсінде көрген бір көрінісіне ұқсас, тек «Лавкрафт» есімі «Картер» есімімен ауыстырылған. «Аты жоқ» Картердің Жаңа Англия орта мектебінің директоры, досы Джоэл Мантонмен сұхбаттасудан басталады, олар әңгімедегі есімдері айтылмаған мифтік жаратылысты талқылайды. Оқиға 17 ғасырдағы зиратта кешкі уақытта орын алады. Бастапқыда Мантон күмәнданып, Картерді мұндай жаратылыс болуы мүмкін деп ойлағаны үшін мазақтайды. Қараңғылық күшейген сайын, Картердің сипаттамалары егжей-тегжейлі болып келеді және фактілермен расталады, оның күмәні біртіндеп қорқынышқа ұласады. Екеуі де монстрдың шабуылына ұшырайды, бірақ одан аман қалады. «Атауға келмейтін» кейіпкерлер арасындағы кеңейтілген диалогтармен ерекшеленеді, бұл Лавкрафт өзінің басқа шығармаларында сирек қолданған нәрсе. «Аты белгісіз» оқиғасының басты кейіпкерінің шын мәнінде Рэндольф Картер екеніне қатысты сұрақтар бар; ол тек «Картер» деп аталады және таңғажайып көркем әдебиеттің авторы ретінде сипатталады. Бұл оқиғаға «Күміс кілт» кітабында сілтеме жасалған. «Белгісіз Кадаттың арман ізденісі» – Лавкрафттың ең ұзақ әңгімелерінің бірі, онда Картер бірнеше ай бойы армандарының жоғалған қаласын іздейді. Оқиға Картердің Лавкрафттың ойдан шығарылған әлемінің көп бөлігімен таныс екенін көрсетеді. Картердің арман әлемінің саясаты мен географиясы туралы білімі бар және онда оның одақтастары бар екені де көрсетілген. Ұзақ сапардан кейін Картер Бостондағы пәтерінде оянады, артында қалдырған арман әлемінің тек шағын іздерімен, бірақ ол қазір жоғалған қаланың шын мәнінде не екенін біледі. «Күміс кілт» – Лавкрафттың ең философиялық шығармаларының бірі. Картер орта жасқа жетіп, «арман қақпасының кілтін» жоғалтады. Картер енді өмірдің қарапайым шындығынан қашып, оған бақыт сыйлаған Лавкрафттың арман әлеміне енуге мүмкіндігі жоқ. Ол өмірдің тек ойдағы бейнелерден тұратынын, арман мен шындық арасында ешқандай айырмашылық жоқ екенін және біреуін екіншісінен жоғары бағалауға себеп жоқ екенін ұмытыпты. Жоғалған тазалығын қайтару үшін Картер балалық шағына оралады және құпия күміс кілтті табады, ол оған үңгірге кіруге және 1883 жылы бала ретінде таңғажайып, армандар мен бақытқа толы болып шығуға мүмкіндік береді. Ол 1928 жылға дейін осы күйде қалады, содан кейін ол қайтадан жоғалады, мүмкін, уақыт пен кеңістіктен шығып, басқа өлшемдерге саяхаттаудың жолын тапқан. «Күміс кілт арқылы» Лавкрафттың жанкүйері Э. Хоффман Прайспен бірлесіп жазылған, Картердің басқа өлшемдегі оқиғаларын көрсетеді, онда ол өзінің алғашқы нұсқасына (Йог-Сотот екені айтылады) кездеседі, ол Картердің – және шын мәнінде барлық тіршілік иелерінің – жоғары мәңгілік күштің көрінісі екенін түсіндіреді. Картердің санасы шетелдік тіршілік иесінің денесіне түсіп қалады, бұл жоғары күштің тағы бір жағы. Картердің жоғалып кетуіне қатысты тергеу төрт жылдан кейін, 1932 жылы жүргізіледі. Лавкрафт пен Хейзел Хилдтің «Эондардан тыс» шығармасында Картердің 1931 жылғы қысқаша көрінісі бар, ол шетелдік денеде тұтқынға алынған кезде. Ол ежелгі цивилизациядан табылған қабірдегі мысық мүмісін көрсететін мұражайға барады және онымен бірге келген жазу руналарын таниды.
Randolph Carter is an antiquarian and one time student of the fictional Miskatonic University. Based on clues from various stories, he was probably born around 1874 and grew up in and around Boston. At the age of nine, he underwent a mysterious experience at his great uncle Christopher's farm and thereafter exhibited a gift of prophecy. He is the descendant of Sir Randolph Carter, who had studied magic during the reign of Queen Elizabeth I of England. Sir Randolph had then emigrated to America and his son Edmund Carter later had to flee the Salem witch trials. Carter also had an ancestor involved in one of the Crusades, who was captured by the Muslims and learned "wild secrets" from them. Carter served in the French Foreign Legion during the First World War, and was badly wounded in fighting near Belloy en Santerre in 1916, presumably during the Battle of the Somme in which the Legion participated. Poet Alan Seeger perished there in the Foreign Legion on the first day of the Somme, and Lovecraft may well have had Seeger in mind; Lovecraft penned a poem to Seeger's memory in 1918. "The Statement of Randolph Carter" is narrated in flashback by Carter while being interrogated by the police, who suspect him of murdering Harley Warren. Carter and his friend Harley Warren investigate a mysterious crypt in an ancient abandoned cemetery. Warren believes the crypt may contain evidence that could confirm some of his speculations (details of these speculations are never revealed, but it is said that Warren recently read a mysterious book written in an unknown language about incorruptibility of the dead). Upon reaching the cemetery, Carter and Warren uncover the crypt by lifting an immense granite slab, revealing a set of stone steps leading downward into the earth. Warren insists that Carter remain at the surface. He descends the steps alone, but remains in communication with Carter via a portable telephone set. Shortly thereafter he tells Carter that he has discovered a monstrous unbelievable secret and pleads with his companion to replace the stone and run for his life. When Carter asks what he has found, his queries are initially met with silence and then by the voice of an unknown entity who informs him that Warren is dead. The story is almost verbatim from one of Lovecraft's nightmares, with but minor changes like the name "Lovecraft" to "Carter". "The Unnamable" begins with Carter in conversation with his friend Joel Manton, principal of a New England high school, discussing the supposedly mythical creature that bears the story's name. The tale is set in a 17th century cemetery as evening falls. Initially, Manton is skeptical and ridicules Carter for thinking that such a being may be possible. As darkness encroaches—and as Carter's descriptions become more detailed and supported by facts—his flippant dismissal gradually gives way to fear. The two are attacked by the monster but survive the experience. "The Unnameable" is notable for containing extensive quoted dialog between the characters, something which Lovecraft scarcely used at all in the rest of his fiction. There is some question as to whether "The Unnamable's" protagonist is in fact Randolph Carter; he is named only as "Carter" and described as an author of weird fiction. An oblique reference to this incident is found in "The Silver Key". The Dream Quest of Unknown Kadath—one of Lovecraft's longest tales—follows Carter for several months searching for the lost city of his dreams. The story reveals Carter's familiarity with much of Lovecraft's fictional universe. Carter is also shown to possess considerable knowledge of the politics and geography of the dream world and has allies there. After an elaborate odyssey, Carter awakens in his Boston apartment with only a fleeting impression of the dream world he left behind, though he now knows what the lost city actually is. "The Silver Key"—perhaps the most overtly philosophical of Lovecraft's fiction—finds Carter entering middle age and losing his "key to the gate of dreams." No longer is Carter able to escape the mundane realities of life and enter the Lovecraftian dreamworld that alone has given him happiness. Wonder is gone and he has forgotten the fact that life is nothing more than a set of mental images, where there is no fundamental distinction between dreams and reality and no reason to value one above the other. In an attempt to recover his lost innocence, Carter returns to his childhood home and finds a mysterious silver key, which allows him to enter a cave and magically emerge again in the year 1883 as a child, full of wonder, dreams, and happiness. He remains in this condition until 1928, when he again disappears, presumably having found a way to transcend space and time and travel in other dimensions. "Through the Gates of the Silver Key," written in collaboration with Lovecraft admirer E. Hoffman Price, details Carter's adventures in another dimension where he encounters a more primordial version of himself (implied to be Yog Sothoth) who explains that Carter—and indeed all beings—are ultimately nothing more than manifestations of a greater being. Carter's mind ends up trapped in the body of an alien, another facet of the higher being. The investigation into Carter's disappearance takes place four years later, in 1932. "Out of the Aeons" by Lovecraft and Hazel Heald features a brief 1931 appearance by Carter, while trapped in the alien body. He visits a museum exhibiting an ancient mummy from a long forgotten civilization and recognizes some of the writing on the scroll that accompanies it.
Комикстер
Рэндольф Картер "Калибр" комиксінде Стивен Филип Джонс пен Кристофер Джонстың "Рэндольф Картер туралы мәлімдемесі" атты туындысында кездеседі. Рэндольф Картер "Мискатоник жобасы: Дагонның қалыңдығы" графиктік романында Мискатоник жобасының мүшесі ретінде бейнеленген. Әңгімеде Картер Лавкрафттың "Фестиваль" туындысының анонимді баяндаушысы екені айтылады. Сара Бардидің "Lovely Lovecraft" веб-комикінде Картер Илек Вадтың патшасы рөлін қосады ("Күміс кілт қақпасы арқылы" еңбегінде айтылғандай), ал жас Говард Лавкрафт және оның анасы Картердің Аркхемдегі ескі үйіне көшіп келеді. Говард Картердің кітаптарын табады және кейін Картермен және Түс еліндегі басқа таныс кейіпкерлермен кездеседі. Алан Мурдың "Қорық ауласында" Рэндольф Картер Ulthar Cats тобының вокалисі және фронт-гуманисті болып табылады. Ханс Родионовтың "Lovecraft" комиксінде Рэндольф Картер Лавкрафт Аркхемде саяхаттап, Ежелгілермен күрескен кезде қолданатын есім. Ол әйеліне: "Олар менің нақты есімімді білмеуі керек" дейді. "American Virgin" комиксінің бесінші санында Майамидегі Глэйд оф Эден зиратындағы қабір тасында Рэндольф Картер деген жазу кездеседі. Рэндольф Картер Чарльз Каттингтің "The Illustrated Ape" журналы үшін салған веб-комикстің басты кейіпкері. Алан Мурдың "The League of Extraordinary Gentlemen" кітабының 2-ші томында Рэндольф Картер Джон Картердің шөбересі екені айтылады. 1979 жылғы қазан айында жарық көрген "Heavy Metal" журналында Рэндольф Картер "The Thing" туындысында, алты беттік сурет түрінде, түпнұсқа мәтіні қолданылған "Рэндольф Картер туралы мәлімдеме" бойынша пайда болады. И. Н. Дж. Калбардтың "Lovecraft" еңбегіндегі "Аңсыздық тауларында" әңгімесінде Рэндольф Картердің "Соғыс жақындап қалды" атты кітабы кездеседі.
Randolph Carter appears in the Caliber ComicsThe Statement of Randolph Carter by Steven Philip Jones and Christopher Jones. Randolph Carter is portrayed as a member of the Miskatonic Project in the graphic novel, The Miskatonic Project: Bride of Dagon. In the story, it is revealed that Carter is the anonymous narrator of Lovecraft's "The Festival". Sara Bardi's webcomic Lovely Lovecraft has Carter serving as the King of Ilek Vad (as mentioned in Through the Gate of the Silver Key), while young Howard Lovecraft and his mother move into Carter's old house in Arkham. Howard discovers Carter's books and later meets Carter and other familiar characters in the Dreamlands. In Alan Moore's The Courtyard, Randolph Carter is the name of the frontwoman and vocalist of the band the Ulthar Cats. In Hans Rodionoff's comic Lovecraft, Randolph Carter is the name Lovecraft uses while traveling in Arkham and battling the Old Ones. He tells his wife, "They can't know my Christian name here." In the fifth issue of the comic American Virgin, a gravestone in the Glade of Eden Cemetery in Miami is marked Randolph Carter. Randolph Carter is the protagonist in Charles Cutting's webcomic for The Illustrated Ape magazine. In Alan Moore's The League of Extraordinary Gentlemen, Volume II, Randolph Carter is said to be the great nephew of John Carter. In the Oct. 1979 issue of Heavy Metal, Randolph Carter appears in The Thing, a six page picture version of The Statement of Randolph Carter using the original text. In I. N. J. Culbard's Lovecraft, in the story At The Mountains of Madness, the book A War Come Near written by Randolph Carter appears.
Пародиялар
Картер Лавкрафт тақырыбындағы музыкалық пародиялық қойылым «Шаггоф шатырында» үш рет пайда болады, оның ішінде ашылу санында. Пародиялық RPG «Pokéthulhu»-да басты кейіпкер Рэнди Картер есімді жас ұл.
Carter appears three times in the Lovecraft themed musical parody A Shoggoth on the Roof, including in the opening number. In the parody RPG Pokéthulhu, the main protagonist is a young boy named Randy Carter.